ଏହି ସମୟରେ, ମୁଁ ବୁଝିପାରିଲି ଯେ ବିରାଗରୁ ବଡ଼ ସୁଖ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ଏହି ଜଗତରେ ଆସକ୍ତି ଭଳି ଦୁଃଖ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ, ଏବଂ ବିରାଗ ଭଳି ସୁଖ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ସାଧାରଣତଃ, ସମସ୍ତ ଇଛାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମନାଯାଏ। ଏହା ପରେ, ସେ ନଗରବାସୀମାନେ ଚାରିପ୍ରକାର ସେନା ସହିତ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ମଧୁର ନଗରକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରର ନଗର ଭଳି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର। ସେଠାରେ ଅଛି ମଧୁବନ, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ। ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ସେଠି ଅଛି ତୃତୀୟ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ କୁନ୍ଦବନ। କିମ୍ବା, ଭାଦ୍ରପଦ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ଚତୁର୍ଥ କାମ୍ୟକବନ, ବନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର ପୋଖରୀ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ପଞ୍ଚମ ବନ ହେଉଛି ବକୁଳବନ, ଯାହା ବନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯମୁନା ନଦୀର ସବୁଠାରୁ ଦୂର ତଟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାଁଠିକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଠାରେ, ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଭକ୍ତ ଯେଉଁଠାରେ ଯାଆନ୍ତି, ସେଠି ଖାଦିରବନ, ଯାହା ସପ୍ତମ ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଅଷ୍ଟମ ବଡ଼ ବନ ମୋତେ ସଦା ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ। ତାପରେ ଅଛି ଲୋହଜଂଘ ନାମକ ବନ, ଯାହାକୁ ଲୋହଜଂଘ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଦଶମ ବିଲ୍ବବନ, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ପୂଜନ୍ତି। ଏକାଦଶ ହେଉଛି ଭାଣ୍ଡୀରବନ, ଯାହା ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ଭାଣ୍ଡୀରବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଦ୍ୱାଦଶ ବନ ହେଉଛି ବୃନ୍ଦାବନ, ଯାହାକୁ ବୃନ୍ଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ମାଟି ଦେବୀ, ଯେଉଁମାନେ ବୃନ୍ଦାବନ ଓ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି... ଏହିପରି ମଥୁରା ତୀର୍ଥର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନାକୁ ସମର୍ପିତ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବରାହ ପୁରାଣର ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅଂଶ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଓ ବିଶ୍ୱାସର ସହିତ କହାଯାଇଛି। ଏବେ, ଯମୁନା ତୀର୍ଥର ମହିମା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଉଛି। ଏଭଳି ଭାବରେ ମଥୁରାକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏବେ ରାଜାଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ତାଙ୍କୁ ଆଗରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ଗୁପ୍ତ କଥା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ। ରାଜା କହିଲେ, "ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏକବେଳେ ମୋତେ କହିଥିଲ—'ପ୍ରଥମେ ତୁମେ ତୁମର ଗୁପ୍ତ କଥା କୁହ, ପରେ ମୁଁ ମୋର କୁହିବି'।" ତେଣୁ ରାଣୀ ତାଙ୍କର ହୃଦୟର ଆନନ୍ଦର କାରଣ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ମୁଁ କୁମୁଦ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଏହି ନଗରକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲି। ସେଇ ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ସହସା ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲି। ରାଜା, ତୁମେ ମୋତେ ବିବାହ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଠାର ଘଟଣାର ସ୍ମୃତି କେବେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ନଥିଲା।" ଧାରାପତନକ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର କଥା ମଧ୍ୟ କହିଲେ—କିପରି ସେ ଯମଲୋକରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ମୋତେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଦୁହେଁ ତାହାଁଠି ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ହେ ଦେବୀ, ଏହି ବିଶେଷ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଘଟଣା ତୁମକୁ କୁହିଦେଲି। ଯିଏ ପାପ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ପିତୃଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇ, ଦିବ୍ୟ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଶରୀର ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ, ଯେଉଁଠି ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏଠି ସ୍ନାନ କରି, ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ପୁଣି ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଠି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି।