ଏକ ସମୟର କଥା, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଯମୁନା ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଓ ସଂୟମର ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ, ତାଙ୍କର ପାପ ମାତ୍ର ଜଣେ ମାଆ ପରି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା, ତାଙ୍କର ଜୀବନଶ୍ୱାସ ସହିତ ସେହି ପାପ ତୁରନ୍ତ ଦୂରେଇଗଲା। ଏହି ସମୟରେ, ସୌରାଷ୍ଟ୍ର ଦେଶରେ ଧନୁର୍ଧର ନାମକ ଜଣେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ନିଜ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଶତାଧିକ ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବସୁଂଘରା ନାମକ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ମହାନ ରାଣୀ ଥିଲେ। ରାଜା ଧନୁର୍ଧର ଅଟୁଟ ରୂପରେ ଶୋଭାମାନ ମହଳ ଓ ନଦୀ କୂଳରେ ଜୀବନ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ସମୟ କ୍ରମେ ବିତିଗଲା, ରାଜା ଭୋଗବିଲାସରେ ଆସକ୍ତ ହେଇପଡ଼ିଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ସାତିଜଣ ପୁଅ ଏବଂ ପାଞ୍ଚଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ପୁଅମାନେ ପୃଥିବୀର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାସକ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିତ ହେଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଏକ ଦିନ ଜାଗ୍ରତ ରାଜା ବାରମ୍ବାର 'ହାୟ ହାୟ!' ବୋଲି କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ପିବାରୀ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ରାଜନ୍, ଏମିତି କାହିଁକି କହୁଛନ୍ତି?' ରାଜା କେବେ କେବେ ମଦମତ, କେବେ ଶୁଏଇଥିବା, କେବେ ଅବଧାନ ହୀନ ହୋଇ ବିକ୍ରମରେ କଥା କହୁଥିଲେ। ପିବାରୀ କହିଲେ, 'ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା ନକରିବେ, ମୁଁ ଏଇ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି, ହେ ପ୍ରଭୁ।' ପ୍ରିୟାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ମୁଁ ସତ୍ୟ କଥା କହିବି, ହେ ସୁମୁଖୀ।' ସେଠାରେ ସେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଏବଂ ନାତିମାନେ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିତ କରି, ଏବଂ ସହରର ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, 'ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହଉଛ, ମୁଁ ମୋ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ କରିବି, ହେ ପାପହୀନମାନେ।' ଲୋକମାନେ ସଦା ଯମର ଇଚ୍ଛାକୁ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ବିପରୀତ କିଛି ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ। ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମ ସହିତ ଆମେ ମଥୁରା ସହରକୁ ଚଳିଯିବା। ଏବେ ମୁଁ ଜାଣିଛି ଯେ, ବିରାଗରୁ ବଡ଼ ସୁଖ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ଆସକ୍ତିରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ବିରାଗରୁ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ। ସାଧାରଣତଃ ସମସ୍ତ ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ। ତାପରେ ରାଜା ଚାରିପ୍ରକାର ସେନା ସହିତ ସହରବାସୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଶୋଭାମାନ ମଥୁରା ସହରକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀ ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ସେଠାରେ ମଧୁବନ ନାମକ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏବଂ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆଶ୍ରୟ ଅଛି। ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀରେ ସେଠି କୁଣ୍ଡବନ ନାମକ ତୃତୀୟ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅରଣ୍ୟ ଅଛି। କିମ୍ବା ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀରେ, କାମ୍ୟକବନ ଚତୁର୍ଥ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତମ ଅରଣ୍ୟ ଅଟୁଟ ଅଛି। ସେଠିରେ ଏକ ପବିତ୍ର ପୋଖରୀ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ପଞ୍ଚମ ଅରଣ୍ୟ ହେଉଛି ବକୁଳବନ, ଅରଣ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଯମୁନା ନଦୀର ସବୁଠାରୁ ଦୂର ପାରେ ଏକ ଏମିତି ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଏଠି, ହେ ପୃଥିବୀ, ମୋର ଭକ୍ତ ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋତେ ଶରଣ ନେଉଛି, ସେଠି ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ସପ୍ତମ ଅରଣ୍ୟ ହେଉଛି ଖାଦିରବନ, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛି ମହାବନ, ଯାହା ସଦା ମୋ ପାଇଁ ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ। ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଲୋହଜଂଘ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଏହାର ନାମ ମଧ୍ୟ ଲୋହଜଂଘ ଅଟୁଟ। ଦଶମ ଅରଣ୍ୟ ହେଉଛି ବିଲ୍ବବନ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏକାଦଶ ଅରଣ୍ୟ ହେଉଛି ଭାଣ୍ଡୀରବନ, ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରିୟ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଏହିପରି ଭାଣ୍ଡୀରବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଅରଣ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।