ଏଠି ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣରେ ମଥୁରାର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀମାନଙ୍କର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି । ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଉଚ୍ଚତମ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, ଗଭୀର ନିୟମ ଓ ଅନୁଶାସନରେ ତାହା ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ଯଦି କେହି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେ ମୋର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି । ଏହି ତୀର୍ଥରେ କେବଳ ନିଜ ପିତୃପକ୍ଷରେ ନୁହେଁ, ସେ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି । ହେ ଦେବୀ, ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ । ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ଋଷିମାନଙ୍କର ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ । ଋଷିଙ୍କ ତୀର୍ଥର ଦକ୍ଷିଣରେ ମୋର ପରମ ମୋକ୍ଷ ତୀର୍ଥ ଅଛି । ସେଠି କୋଟି ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ଯେଉଁଠି କୋଟି ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃ ଓ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିଥିବା ମଣିଷ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେଠି ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇଲେ, ପିତୃଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ବିଶେଷକରି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ଦାନ କରିଲେ, ସେ ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ । ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ତୀର୍ଥକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । କେବଳ ଏମାନଙ୍କର ସ୍ମରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଏଭଳି ଭାବରେ 'ମଥୁରାର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ସ୍ତୁତି' ନାମକ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ । ଏବେ ମଥୁରାର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ମହିମା କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି । ଶିବକୁଣ୍ଡର ଉତ୍ତରେ ନଉଟି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଅଛି । ସେଠି କେବଳ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଉତ୍ତମ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ । ହେ ଦେବୀ, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ । ଯେଉଁଠି ସ୍ନାନ କରିବେ କିମ୍ବା ସେଠି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ସେଠି ଯେଉଁଠି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ନିୟମ ଓ ନିଗ୍ରହର ତୀର୍ଥରେ ଯାହା କୃତ୍ୟ ଘଟିଥିଲା, ସେଠି ଏକ ବଡ଼ ପାପୀ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ, ଅମାବାସ୍ୟାର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଯମୁନା ନଦୀ ପାର୍ହ କରି, ନିଗ୍ରହ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପାପ ମାତୃ ଅଂଶ ପରି ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ସହିତ ଚାଲିଯାଏ । ସୌରାଷ୍ଟ୍ର ଦେଶରେ ଧନୁର୍ଧର ନାମକ ଜଣେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜା ଥିଲେ । ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ରହି ଭୂମିରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶତାଧିକ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବସୁଂଘରା ନାମକ ଜଣେ ମହିଳା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଥିଲେ । ଅଳଙ୍କୃତ ରାଜମହଳ ଓ ନଦୀତଟରେ ସେମାନେ ସୁଖରେ ଅନେକ ସମୟ କାଟିଲେ । ରାଜା ଭୋଗବିଲାସରେ ଆସକ୍ତ ହେଲେ । ସେମାନଙ୍କର ସାତିଜଣ ପୁଅ ଓ ପାଞ୍ଚିଜଣ ତନୟୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର । ସେ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଭୂମିର ଶାସକ ହେବାକୁ ନିୟୁକ୍ତ କଲେ । ଏଭଳି ସମୟରେ, ସଚେତନ ରାଜା ବାରମ୍ବାର 'ହାୟ ହାୟ' ବୋଲି କନ୍ଦୁଥିଲେ । ତେବେ ପିବାରୀ ନାମକ ଜଣେ ମହିଳା ପଚାରିଲେ, 'ହେ ରାଜା, ଆପଣ କାହିଁକି ଏଭଳି କହୁଛନ୍ତି?' କେବେ ମଦେ, କେବେ ନିଦ୍ରାରେ କିମ୍ବା ଅସାବଧାନ ଅବସ୍ଥାରେ ରାଜା ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହୁଥିଲେ । ତେବେ ପିବାରୀ କହିଲେ, 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା ନ କରନ୍ତି, ମୁଁ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି ।' ପ୍ରିୟାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଉତ୍ତର ଦେଲେ । ସେଠି ଯାଇ, ସତ୍ୟ କଥା କହିବି, ହେ ଶୁଭମୁଖୀ । ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେଙ୍କୁ ଉଚିତ ସ୍ଥାନରେ ବସାଇ, ସେ ନଗରବାସୀମାନେଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କଲେ । 'ତୁମମାନେ ଯଦି ଚାହାଁ, ମୁଁ ମୋର ପୁଅମାନେକୁ ରାଜ୍ୟରେ ନିୟୁକ୍ତ କରିଦେବି, ହେ ପାପହୀନମାନେ ।' ଲୋକମାନେ ସଦା ଯମଙ୍କର ଇଚ୍ଛାକୁ ଗୃହଣ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟଥା କିଛି ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ । ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଆମେ ମଥୁରା ନଗରକୁ ଯିବା ଉଚିତ ।