ଏହିପରି ଅନେକ ପୂର୍ବଜମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ନିବେଦନ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଯୋଗଶକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି । ପୂର୍ବରୁ, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣତୃପ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ତେବେ ସେମାନେ ଯୋଗର ଶକ୍ତିରେ ବିଶେଷ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀ, ତୁମେ ଜାଣ, ଯୋଗୀମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହା ସୋମପାନ କରୁଥିବା ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ । ଏହି ପୂର୍ବଜମାନେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ଏକାତ୍ମ ବଂଶରୂପେ ଅଛନ୍ତି; ପୃଥିବୀରେ ବସୁଥିବା ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଚିତ ଭାବରେ ପୂଜିତ କରିବା ଉଚିତ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେତେକଙ୍କୁ କଳ୍ପବାସୀକ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ; ସେମାନଙ୍କ ବଂଶରେ ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ତଥା ତପସ୍ୟାରେ ଅବିଚଳିତ ଥିବା ବୈରାଜମାନେ ଅଛନ୍ତି । ଏହି ପୂର୍ବଜମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି—ଏହିପରି ଅଟୁଟ ବଂଶ ଚାଲିଆସୁଛି । ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତମାନେ ମରୀଚିଙ୍କ ବଂଶଜ; ବୈରାଜମାନେ ବର୍ହିଷଦ୍ ଭାବେ ପରିଚିତ; ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ସୁକାଳେୟ ଭାବେ ଜଣାଯାନ୍ତି । ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତିନି ବେଦମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଅଲଗା ଭାବେ ଏହିପରି ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଅନୁମତି ନାହିଁ । ତଥାପି, ଯଦି ତିନି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଅନୁମତି ମିଳେ, ତେବେ ଶୂଦ୍ରମାନେ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ପୂଜିପାରିବେ; କିନ୍ତୁ ଶୂଦ୍ର ଲିନ୍ଗର ନିଜସ୍ୱ ପୂର୍ବଜ ନାହାନ୍ତି । ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁକ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଜନ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ବିଶେଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣ ମତାନୁସାରେ ଏହା ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି । ଏପରି ଭାବେ, ଯେଉଁ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି ଓ ଯେଉଁ ପୂର୍ବଜମାନେ ପୂଜିତ, ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଜାଣି, ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅନୁସରି ସ୍ୱନିଜ ଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଲାଭ କରିଥିଲେ; ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ବସୁ, କଶ୍ୟପ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ଭାବେ ବିବେଚିତ; ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ମହାମୁନି, ଏହିପରି ଭାବେ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା; ଏହାର କେବଳ ସାର ଅଛି, ଏହାର ଶେଷ କେବେ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏକ ଶତ କୋଟି ବର୍ଷ ଯାଏଁ ମଧ୍ୟ । ଏବେ ମୁଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଶୁଭ ସମୟ ବିଷୟରେ କହିବି; ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଣ; ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତମ ନିବେଦନ ବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ । ଶୁଭ ସମୟ ଜାଣି, ଦକ୍ଷିଣାୟନ, ଉତ୍ତରାୟଣ, ଦୟିତ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନୂତନ ରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ । ଅଶୁଭ ଗ୍ରହ ଓ ତାରାରେ ପୀଡିତ ହେଲେ, କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲେ, କିମ୍ବା ନୂତନ ଧାନ ଆସିଲେ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ । ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଯଦି ଆର୍ଦ୍ରା, ବିଶାଖା କିମ୍ବା ସ୍ୱାତି ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପଡ଼େ, ତେବେ ପୂର୍ବଜମାନେ ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଆଠ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଅମାବାସ୍ୟା ପୁଷ୍ୟ, ଘୋର ନକ୍ଷତ୍ର କିମ୍ବା ପୁନର୍ବସୁରେ ହେଲେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ବାରହ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଅମାବାସ୍ୟା ବାସବ, ଆଜୈକପାଦ କିମ୍ବା ବାରୁଣ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ହେଲେ, ପୂର୍ବଜତୃପ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ । ଯେଉଁ ନଉଟି ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅମାବାସ୍ୟା ହୁଏ, ସେଉଁଠି ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଦଶ ମିଳିଅନ ଥର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୁଣ୍ୟର ସୀମା ନାହିଁ । ପୂର୍ବଜମାନେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁପ୍ତ ଓ ପୁଣ୍ୟଦାୟି ସମୟ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି: ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା ଓ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ । ମାଘ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଚନ୍ଦ୍ର ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ଅଷ୍ଟକା ଦିନ ଓ ଉତ୍ତରାୟଣ-ଦକ୍ଷିଣାୟଣ ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ତିଳ ମିଶ୍ରିତ ଜଳ ପୂର୍ବଜମାନେ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି ଦେଇଥାଏ—ଏହି ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ପୂର୍ବଜମାନେ କହିଛନ୍ତି । ଯଦି ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ବାରୁଣ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ଏହା ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ଶୁଭ ସମୟ; କିନ୍ତୁ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅଳ୍ପ ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କୁ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ । ଏହି ସମୟରେ ଯଦି ଧନିଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ର ଥାଏ, ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଜଳ ଓ ଭୋଜନ ଦେଲେ ପୂର୍ବଜମାନେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ଯଦି ଆରମ୍ଭିକ ଭାଦ୍ରପଦା ନକ୍ଷତ୍ର ଥାଏ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥିବା ପୂର୍ବଜମାନେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି ଓ ଏକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତିରେ ଅଛନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗଙ୍ଗା, ସରୟୂ, ବିପାଶା, ସରସ୍ୱତୀ, ନୈମିଷା, କିମ୍ବା ଗୋମତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରନ୍ତି । ପୂର୍ବଜମାନେ ଏହିପରି ଗୀତ ଗାନ୍ତି: “ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ପୁଣି ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଶେଷରେ, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ଦ୍ୱାରା, ପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦାନରେ ଆମେ ପୁଣି ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରିଥାଉ।” ପବିତ୍ର ମନ, ଧନ, ଶୁଭ ସମୟ, ନିୟମିତ ବିଧି, ଉଚିତ ପାତ୍ର, ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି—ଏହି ସବୁ ଲୋକଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରିଥାଏ । ଏବେ, ମହାନ, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗାଇତିବା ଏହି ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ; ଏହି ଶ୍ରବଣ ପରେ, ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ, ତାହାଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ । ଯିଏ ଆମ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଧନରେ କୌଶଳୀ, ଏବଂ ଆମ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଛି, ସେ ପ୍ରଭୃତି ଜ୍ଞାନୀ ଧନ୍ୟ ।