ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି, ଏକ ସ୍ଥାନ ସମଙ୍ଗମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ସେ ମହାଋଷିଙ୍କର ଯୋଗ ଫଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଠିରେ ଦେବଦତ୍ତ ନାମକ ଋଷି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନକୁ ଅଧିଗମ କଲେ। ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ନାମକ ଅପ୍ସରା, ଋଷିଙ୍କ ଶିଶୁକୁ ଗର୍ଭଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ଶୁଚିସ୍ମିତା ନାମକ ଅନ୍ୟ ଜନନୀ, ନିଜକୁ ପୁନଃଜନ୍ମ ପାଇଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହସ ହସିଲେ। ସେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରି, ମନକୁ ତପସ୍ୟାରେ ନିୟୋଜିତ କଲେ। ପ୍ରଥମ ମାସରେ ସେ ମାତ୍ର ଫଳ ଖାଇଲେ। ତୃତୀୟ ମାସର ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ମାସର ସପ୍ତମ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ସପ୍ତମ ଓ ଅଷ୍ଟମ ମାସରେ ସେ କେବଳ ପଡ଼ିଥିବା ପତ୍ର ଭୋଜନ କଲେ। ଏଭଳି ଏକ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତାଙ୍କର ମନ କେବଳ ହରଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଧ୍ୟାନ କରି ରହିଲା। ସେ ସଂସାରର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ବକୁ ଅନୁଭବ କରିଲେ ନାହିଁ, ନାହିଁ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେଖିଲେ। ଏହିପରେ, ସେ ପୃଥିବୀକୁ ସେଇ ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଆବୃତ ଦେଖିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ବାହ୍ୟ କିଛି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ମୁଁ, ପୃଥିବୀ ମାତା, ତାଙ୍କର ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲି। ସେଠାରେ ମୁଁ ହୃଷୀକେଶ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲି। ମୋତେ ବାହାରେ ଦେଖି, ସେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ଶିର ନମାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶୁଚିସ୍ମିତାଙ୍କ ଦେହ କଦମ୍ବ ଫୁଲର କୁଳିର ପରି ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା। ମୁଁ କହିଲି, "ଓ ଉଦାର ନୟନ ବାଳିକେ, ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ଦୁର୍ଲଭ ବର ଦେଉଛି, ଯାହା ଅନ୍ୟେ ଲୋକ ପାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ।" ଶୁଚିସ୍ମିତା ହାତ ଜୋଡ଼ି ଭକ୍ତିସହିତ ମୋତେ ସ୍ତୁତି କଲେ। ମୁଁ ପୁନି କହିଲି, "ମୁଁ ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତୁମକୁ ଦୁର୍ଲଭ ବର ଦେଉଛି।" ସେ କହିଲେ, "ଏ ଦେବେଶ, ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ମୋତେ ପବିତ୍ର କରନ୍ତୁ।" ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁନି କହିଲି, "ତୁମ ନାମରେ ଏହି ତୀର୍ଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଦେଖିବେ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଶୁଦ୍ଧ ହେବେ।" କାହାକୁ ଏଠାରେ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ୱର ହେବେ, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କ୍ରମେ, ସେ ତୀର୍ଥରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ। ଏହି ଭାବେ ରୁରୁ କ୍ଷେତ୍ର ଉତ୍ପତ୍ତିର ପରମ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ କଥା ହେଉଛି। ଏହା ପରେ, ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣର "ରୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ହୃଷୀକେଶର ମହିମା" ନାମକ ଏହି ୧୪୬ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଉଛି। ଏବେ, ଗାୟର ବିଦାୟ ମହାତ୍ମ୍ୟ କଥା ଆସୁଛି। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ରୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ଏଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଏକ ପରମ ଗୁପ୍ତ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଶୁଦ୍ଧ। ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ, "ଅପରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ହିମଶିଳା ଓ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହାକୁ 'ଗୋ-ନିର୍ଗମନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଗାୟମାନେ ନେଇଯିବାଯାଉଥିଲେ।" ସେଠାରେ, ସପ୍ତତି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଔର୍ବ ନାମକ ପ୍ରଜାପତି ବାସ କରିଥିଲେ। ସେ ଏଠିରେ ଅନେକ କାଳ ଅବସ୍ଥାନ କରି, କୌଣସି ବର ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ଲାଭ ଓ ହାନିରେ ସମଭାବ ରହିଥିଲେ। ବହୁତ ଦିନ ପରେ, ଏଠାକୁ ବ୍ରହ୍ମୟାତି ନାମକ ଜଣେ ଆସିଲେ। ପ୍ରଭୁ ମଧ୍ୟ, ଓ ମହାମାନ୍ୟ, ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ଏଠି ଔର୍ବ ସମଭାବରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଔର୍ବ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ତପସ୍ବୀ ଏଥିରେ ଆସି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ଗୁପ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ ତାହାର ମହିମା ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା।