ଇନ୍ଦ୍ର ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଏବଂ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ— “ମୁଁ ଭାବିଲି, ଏହି ପଥରେ ମୋ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉପାୟ ତୁମେ ଅଟୁଟ ଅଛ।'' ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଚାହିଦାର ହବା ବାୟୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ— “ଏପରି ନିର୍ମଳ ମନ ଥିଲାପି, ଆମେ କିଏକୁ ବି ଅଶାନ୍ତ କରିପାରିବୁ ନାହିଁ? ଆପଣଙ୍କର ଅନୁମତି ମିଳିଛି, ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର କଥା କହନ୍ତୁ ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତୁ।'' ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ anxiety ଶାନ୍ତ ହେଲା ଯେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ଏକ ଋଷି, ସୁନ୍ଦର ହିମାଳୟ ପାହାଡରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ମୋ ପଦକୁ ଦଳାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେଣୁ ଏହି ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରିଯିବା ଉଚିତ।'' ଏପରେ, କାମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଯିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ ଶକ୍ର, ପ୍ରମ୍ଲୋଚାକୁ ଡାକିଲେ— “ଯାଅ, ଶୁଭେ, ଏବଂ ଋଷିଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ବିଜୟ ଆଣ।'' “ତୁମର ମନୋହର ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରମଣୀୟତା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି, ତାଙ୍କୁ ତୁମ ଅଧୀନ କରିଦିଅ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କର, ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ନିକଟରେ ତୁମର ଭଲ ହେଉ।'' ଏହାପରେ, ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରକୃତିର ଉପବନରେ, ଯେଉଁଠାରେ ନାନା ଗଛ ଓ ଲତା ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ମାମ୍ବା ଫୁଲର ଗନ୍ଧ ଓ ଅମୃତ ରସର ଘ୍ରାଣ ରହିଥିଲା, ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ଗୀତ ଓ ମଳୟ ପବନର ଶିତଳତା ରହିଥିଲା, ଋଷିଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଏଠି ଜଳାଶୟ ଓ ନଦୀମାନେ କ୍ରୂରତା ଛାଡିଥିଲେ। ଏଠି, ସୁନ୍ଦର କଟିର ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଏସି, ଏକ ଅତି ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଲେ। ସେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଗୀତ ଆରମ୍ଭ କରିଲେ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏହାରେ ସାଙ୍ଗ ଦେଲେ। ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଫୁଲର ଧନୁ ତାଣି, ତାହାର ତୀର ଲଗାଇଲେ। ଏହି ପଞ୍ଚମ ରାଗର ମଧୁର ଗୀତ ଶୁଣି, କାମ ଧନୁକୁ ପୁନପୁନି ତାଣିଲେ, କ୍ଲାନ୍ତି ବିନା। ସେ ଆଶ୍ରମରେ ଘୁଞ୍ଚି, ଚାରିପାଖ ଦେଖି ମନ ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ପ୍ରମ୍ଲୋଚାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ମନୋହର ଅଙ୍ଗକୁ ଦେଖି, ଋଷି କାମର ତୀରରେ ବିଧ୍ଧ ହେଲେ। ପ୍ରମ୍ଲୋଚା, ମৃଗ ଦୃଷ୍ଟି ଆଖିରେ, ଦେବଦତ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲେ। ସେ ହାତରେ ଗେନ୍ଦ ମାରି, ଚଞ୍ଚଳ ଆଖିରେ ମନୋହର ଦେଖାଉଥିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମନୋହର ଖେଳ ଓ ଚାଳ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଋଷିଙ୍କର ମନକୁ ମୋହିତ କରିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ନିମ୍ନବସ୍ତ୍ର ମଧୁର, ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁନା ମେଖଲାରେ ସଜିଥିଲେ। ମୋହିତ ହୋଇ, ଋଷି ପ୍ରମ୍ଲୋଚାଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଆଣି କହିଲେ— “ତୁମେ ମୋ ପରି ଜୀବମାନେକୁ କାହିଁକି ଚାହୁଁଛ? ତୁମର ବାହୁର ଫନ୍ଦାରେ ମୃଗମାନେକୁ ଧରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ କି?” ପ୍ରମ୍ଲୋଚା କହିଲେ— “ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆମେ ତୁମ ଅଧୀନ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ତାହା ହେଉ।'' ତାପରେ, ଋଷି ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତରେ ହସୁଥିବା ପ୍ରମ୍ଲୋଚାଙ୍କୁ ନେଇ, ଦୁହେଁ ସହ ରମଣୀୟ ରତିର ଆନନ୍ଦ ଉଠାଇଲେ। ଏଭଳି ଅନେକ ଦିନ, ସମୟ ଅନୁସାରେ, ସେ ପ୍ରମ୍ଲୋଚାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଉଠାଇଲେ। ଏକ ଦିନ, ଋଷି ଅତି କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କହିଲେ— ଜଣିଥିଲେ, ତପସ୍ୟାରୁ ତାଙ୍କର ପତନ ହୋଇଛି, ଭାଗ୍ୟରେ ଅଧିନ ହୋଇ। “ଅବୋଧମାନେ ଏହିପରି କଥା କହନ୍ତି; ବିଚାର କଲେ ବଡ଼ ତାଫାତ ଅଛି। ପୁରୁଷ, ଏକ ନାରୀକୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ମିଗ୍ଲି ଯାଏ, ଭ୍ରମିତ ହୋଇ।'' ଏଭଳି କହି, ଋଷି ତାଙ୍କର ମନକୁ ଦୂର କରି, ଦେବାଙ୍ଗନା ପ୍ରମ୍ଲୋଚାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ।