ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥାରେ, ପ୍ରଭୁ ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ— ହେ ଭୂମି, ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା, ଦାନ, ପିତୃ ତର୍ପଣ କିମ୍ବା ଆକାଂକ୍ଷିତ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ, ମୁଁ ସେଠି ଭୂଲି ଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦୋଷକୁ କ୍ଷମା କରେଉଛି। ଏଠି ଦେବୀ ନଦୀମାନଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ସଙ୍ଗମ ଘଟିଛି ବୋଲି ଘୋଷିତ। ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୁଁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁକରି ଭୂମି ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ବିଷୟରେ ଆଉ ଏକ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି— ଶୁଣ, ହେ ଭୂମି! ମୋ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶିବ ନିର୍ବିକାର ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ହେ ଦେବୀ, ଯେଉଁମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ପାଇଁଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ପାଇଁଥାନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ, ସେଠି ମୋର ମଧ୍ୟ ପୂଜା ହୁଏ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ହରି-ହରଙ୍କ ଜୀବନ୍ତ ରୂପ। ଏଠି ପ୍ରଥମେ ମୋକ୍ଷକ୍ଷେତ୍ର ଅଛି, ତାପରେ ରୁରୁ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ। ଏହି ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରର ସୀମା ଗଣ୍ଡକୀ ସଙ୍ଗମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ। ଯେଉଁଠି ଭାଗୀରଥୀ ଗଙ୍ଗା ସଙ୍ଗମ ହୁଏ, ସେଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଆରମ୍ଭରେ ଗଣ୍ଡକୀ ଭାଗୀରଥୀ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇ ପ୍ରଶଂସିତ। ଏହି ଶାଳଗ୍ରାମ ବିଷୟରେ ତୁମେ ଶୁଣିଲେ। ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଥିଲା, ଏହି ପୁଣ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ସମସ୍ତ ଲାଭରେ ଏହି ଲାଭ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଏହାଠାରୁ ଉପରେ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ଏହି ଗୁପ୍ତତ୍ୱ ଅପାତ୍ର କିମ୍ବା ଅସେବକୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଲୋଭ, ମୋହ, ଅହଂକାର ଓ ଏପରି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ଯାଙ୍କ ମନ ଧର୍ମିକ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସପ୍ତ ପିତୃ, ସପ୍ତ ମାତୃ ଓ ସପ୍ତ ଶ୍ୱଶୁର ଗୋତ୍ରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତି ଆଶା କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ମୋ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ଏଠାରୁ ଆଉ କ’ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ? ଏଭଳି ଶ୍ରୀ ଵରାହ ପୁରାଣର "ଶାଳଗ୍ରାମ କ୍ଷେତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟ" ନାମକ ୧୪୫ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ ଆମେ ଶୁଣିବା ଯାଉଛୁ "ରୁରୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ମହିମା"। ଶାଳଗ୍ରାମର ଗୁପ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହିମା ଶୁଣି ଭୂଦେବୀ କହିଲେ— "ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ଏହି ଶୁଣି ମୋର ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା ଦୂର ହୋଇଗଲା। ଯାହାକୁ ଆପଣ 'ରୁରୁଷଣ୍ଡ' ବୋଲି କହିଲେ, ଯାହାକୁ ଆପଣ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ପୂଜିଲେ, ଏହି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ର ହୃଷୀକେଶ, ଯାହାକୁ ଆପଣ ଏହି ନାମରେ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି।" ତେଣୁ ଶ୍ରୀ ଵରାହ କହିଲେ— ଭୃଗୁ ବଂଶରେ ଜଣେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯଜ୍ଞ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦକ୍ଷ, ନିୟମ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ, ଅତିଥିସେବାରେ ଆସକ୍ତ ଏକ ମହାପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ଶାନ୍ତ ମୃଗ ଦଳରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ, ମୂଳ-କନ୍ଦ-ଫଳରେ ପ୍ରଚୁର, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏହାଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ର ଚିନ୍ତା କଲେ। ସେଇ ପ୍ରଭୁ, ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ, ମଧୁର କଥା କହିଲେ— "ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରିଲି, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପଥ।" ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଆଶାକ୍ତି ଭରା ପବନ ଆସିଲେ। "କିଏ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଅବିଚଳିତ କରିପାରିବୁ ନାହିଁ?"— ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ ହେଲା। "ତୁମର ଅନୁମତି ମିଳିଗଲା, ଶୀଘ୍ର କଥା କହ ଓ ଖୁସି ହୁଅ।" ସେହି ସମୟରେ ମୋର ଚିନ୍ତା ସମାପ୍ତ ହେଲା, ଯେତେବେଳେ ତୁମକୁ ଦେଖିଲି। ଏହି ସମୟରେ ଏହି ଋଷି, ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଅତି ଭକ୍ତି ସହିତ ହିମବନ୍ତର ଶୋଭାମୟ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ ବସିଥିଲେ। ନିଶ୍ଚୟ, ମୋ ଅସନ ହରିବା ପାଇଁ ତୁମେ ଏହି ତପସ୍ୟାରୁ ପଛୁଆଅ। ତାପରେ, କାମଦେବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେମାନେ ଏହି ଉଦ୍ୟମରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।