ଏହି ଉତ୍କଟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଗଣ ଏକଠା ହୋଇ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ । ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମା ମହାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସମ୍ମାନ ପୂର୍ବକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— “ଏହି ପୃଥିବୀ, ଯାହା ବିଶ୍ୱରେ ବିକ୍ଷୋଭ ଆଣେ, କିଏ ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ?” ଶିବ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧ୍ୟାନ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ । ସେ ସମୟରେ ସୋମଦେବ, ତାଙ୍କ ସହ ଦେବତା ଓ ପରିଷଦ ମଧ୍ୟ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ । ତାପରେ ଶିବ, ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ହସ ହସି କଥା କହିଲେ— “ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଧାର, ସବୁ ବିଷୟର ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କ’ଣ ଅସମ୍ଭବ? ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତର କ୍ଷେମ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିଛି । ହେ ଜଗତ୍ପତି, ଏବେ ତୁମେ ଦର୍ଶନ ଦେଇଛ, ଏହାରେ ମୋ ଜୀବନ ସାର୍ଥକ ହୋଇଗଲା ।” ଏହାପରେ ଶିବ କହିଲେ— “ଯେଉଁଠି ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀ, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗଣ୍ଡର ପସିନାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଯାହାର ଗର୍ଭରେ ରହିବ, ମୁଁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ସବୁବେଳେ ଏଠାରେ ରହିବୁ, ହେ କେଶବ । ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ ହୁଏ । ଯେଉଁଠି ସ୍ନାନ କଲେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ, ଗଙ୍ଗା ଛାଡି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନଦୀ ଏଉଁ ମହିମା ରଖିପାରିବ? ଏଠି ଦେବିକା ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ନଦୀ ଗଣ୍ଡକୀ ସହ ମିଶିଛି । ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଏକ ଅଲଗା ଆଶ୍ରମ କଲେ, ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଝିଅ, ପବିତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ସେଇ ତ୍ରିବେଣୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ।” ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବେଦ ସାମୁଦ୍ରରୁ ଦୁଇଟି ପୁଅ, ଜୟ ଓ ବିଜୟ, ଜନ୍ମ ନେଲେ । ତୃଣବିନ୍ଦୁଙ୍କୁ ଦୁଇପୁଅ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଧର୍ମିକ କିନ୍ତୁ କର୍ମରେ ପାପୀ । ସେମାନେ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ତାଙ୍କରେ ଏକାଗ୍ର କରି । ଏଭଳି ଭକ୍ତିରେ ମନୋହର ହୋଇ, ହରି ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ । ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ପରେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ । ତାପରେ ସେମାନେ ଆହୁରି ଆହୁରି କରି ହବି ବଣ୍ଟନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଏବଂ ଏକାପର ଏକା ଦ୍ୱନ୍ଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଏହି ସମୟରେ ବିଜୟ କହିଲେ— “ତୁମେ ଯାହା ପାଇଛ, ସେ ତାହା ତାଙ୍କର ।” ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— “ତୁମେ ଯାହା ନେଇଛ, ଫେରାଉନାହାଁତୁ; ତେଣୁ ତୁମେ ମଗର ହେଉ ।” ସେଉଁଠିଏ ଅନ୍ୟଜଣ କହିଲେ— “ମୋ ସହ ଏଭଳି କଥା କହିଲେ, ତୁମେ ଅହଙ୍କାରରେ ଅନ୍ଧ ହାତୀ ହେଉ ।” ଏହି ଶାପରେ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀରେ ସେ ଦ୍ୱିଜ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ରଖିଥିଲେ । ଅନ୍ୟଜଣ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସି, ଶିଶୁ ହାତୀ ଓ ହାତୀପାଳକଙ୍କ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ । ଦୁଇଁଜଣ ଏହି ଶାପରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକାସাথে ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ । ଏକ ଦିନ ସେ ତ୍ରିବେଣୀକୁ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ସେଉଁଠି ସେ ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ପାନ କରାଇ, ଆନନ୍ଦରେ ଖେଳିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ମଗର, ପୂର୍ବ ଦ୍ୱେଷ ସ୍ମରଣ କରି, ହାତୀ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା ଓ ତାଙ୍କୁ ଜଳରେ ଟାଣି ନେଲା । ଦୁଇଁଜଣ ମଧ୍ୟରେ ଘୋର ଟାଣାଟାଣି, ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିବା, ଏମିତି ଘଟିଲା । ସେଠି ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଏହି ଦ୍ୱନ୍ଦରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହେଲେ । ତାଁପରେ, ଭକ୍ତଜନଙ୍କୁ ଦୟାଳୁ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସେ ଆହ୍ୱାନ କଲେ । ଏବଂ ସେ ପୁନିପୁନି ପାଥର ଛାଡ଼ି, ହରିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହି ଦୁଇଁଜଣ କୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ ।