ଶ୍ରୀବରାହଦେବ ମୃଦା ମାତାକୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ କହିବି, ଯାହାକୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ହେ ପୃଥିବୀ, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଯଦୁବଂଶର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ହେ ବସୁଧା, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ, ହେ ଶୁଭେ, ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତାପରେ, ସେ ଯଦୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୁନିଆଁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ସେ ମୋର ପୂଜା ପାଇଁ ଦଶ ଦିଗରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଭ୍ରମଣ କଲେ। ପରେ, ହେ ବସୁନ୍ଧରା, ସେ ପିଣ୍ଡାରକ ନାମକ ମୋର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ। ପୂର୍ବକାଳରେ, ମହାଯୋଗୀଙ୍କର ନାଥ ଈଶ୍ୱର ସେଠାରେ ବିରାଜ କରୁଥିଲେ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ ଥିଲି। ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ମତ୍ସ୍ୟ ରୂପରେ ମୁଁ ଓ ହର ଏକତ୍ରିତ ଭାବେ ବସୁଛୁ। ସେଠି ମୁଁ ଏକ ପାହାଡ଼ ରୂପେ ଚିରକାଳ ବିରାଜ କରୁଛି। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ପାଥରଗୁଡ଼ିକୁ ଅତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ବିଶେଷକରି ଯେଉଁଠି ଚକ୍ର ଚିହ୍ନ ଥାଏ। ସେଠି ଶିବଙ୍କ ନାଭି ସଦୃଶ ଏବଂ ଚକ୍ର ନାଭି ସଦୃଶ ପାଥର ମିଳେ। ସେଠି ସୋମ ତାଙ୍କର ନାମରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ପରେ, ସେ ଶାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ତେଜସ୍ବୀ ହେଲେ। ସୋମେଶ୍ୱର ଠାରୁ ଦାତା ତ୍ରୟମ୍ବକ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ତାପରେ, ସୋମ କହିଲେ, “ମୁଁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ତ୍ରିନୟନ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଭୂଷିତ ଦେବତାଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜିତଙ୍କୁ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଡମରୁଧାରୀ, ବୃଷଭ ଧ୍ୱଜଧାରୀଙ୍କୁ, ତିନି ନଗରର ନାଶକ, ମହାକାଳ, ଅନ୍ଧକାଦି ଦେମନ୍ତିଙ୍କ ହନ୍ତା, ନାଗଉପବୀତ ଓ ରୁଦ୍ରମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ, ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନୟନ ଥିବା, ମନ-ବାଣୀର ଅଗୋଚର ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ, କୈଳାସରେ ବସୁଥିବା, ହିମାଲୟରେ ତାପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ହେ ଶୁଭେ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଆଛି, ସେହି ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ। ତାପରେ ସୋମ କହିଲେ, “ଏହି ଲିଙ୍ଗର ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କର। ତେଣୁ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ କହିଲେ, “ଏହି ତୁମ ସ୍ଥାନରେ, ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ମୋର ଅନ୍ୟ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବସିବ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୁଁ ତୁମକୁ ସେମିତି ଦୁର୍ଲଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବି, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ବିଚାର କରିଛି, ହେ କଳାର ଧାମ, ଆମେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପହଞ୍ଚିଛୁ। ସେହି ଦୁଇ ପାହାଡ଼ରେ, ଯାହାକୁ ବିଷ୍ଣୁଶିଳା ଓ ଶିବଶିଳା ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ—‘ମୋତେ ତୁମ ପରି ପୁତ୍ର ମିଳୁ’ ଏହି ଇଚ୍ଛାରେ, ରେବାକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ଉଚିତ, ହେ ଚନ୍ଦ୍ରଚିହ୍ନଧାରୀ। ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ, ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ତୁମେ ମୋର ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପ ଭାବରେ, ଜଳମୟୀ ରୂପରେ ଜଣାଯାଅଛ। ଏଭଳି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ, ରେବା ଏଠାକୁ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଲେ। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ଗଣ୍ଡକୀ ମଧ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ, ହେ ପ୍ରାଜ୍ଞ। ଶତ ଦେବବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଦେଖି, ଦୟାମୟ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ମଧୁର କଥା କହିଲେ, “ହେ ଧର୍ମପରାୟଣେ, ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମ ଇଚ୍ଛିତ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ।