ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ସାଙ୍ଗ ହୋଇ ଅଛନ୍ତି। ଏଠି, ଯିଏ ପଞ୍ଚ ଅନ୍ନ ଉପବାସ କରି ସ୍ନାନ କରେ, ସେଉଁଠି ବଡ଼ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି। ଏହାପରେ, ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ଉଚ୍ଚ ବିନ୍ଧ୍ୟ ଶିଖର ଉପରେ ଯିଏ ମୋତେ ଚିନ୍ତା କରି ସ୍ନାନ କରେ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ, ଏହି ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ, ତିନି ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, କେବଳ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଅଷ୍ଟ ରାତି ଉପବାସ କରି ସ୍ନାନ କରେ, ସେଉଁଠି ମୋର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥାନ୍ତି। ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏଉଁଠି ଏକ ପରମ ଗୁପ୍ତ ମହାସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ଏକ ଦିନ ଏବଂ ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରେ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସେଉଁଠି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି। ଏବେ, ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ପରିଧି ବିଷୟରେ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ। ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ମୁଁ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି, ମୋର ଡାହାଣପଟେ ଚକ୍ର ଏବଂ ବାମପଟେ ଗଦା ରହିଛି। ହଳ ଏବଂ ମୁସଳ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛି, ଏବଂ ଶଂଖ ସାମ୍ନାରେ ରହିଛି। ମୋର ଦିବ୍ୟ ମାୟା ଦ୍ୱାରା କେତେକେ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଏଭଳି, ପବିତ୍ର ବରାହ ପୁରାଣର 'ମନ୍ଦର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଏକ ଶତଚତୁର୍ଦ୍ଧିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏବେ, ମନ୍ଦର ମହିମା ଶୁଣିବା ପରେ, ଧରିତ୍ରୀ ଧର୍ମକୁ ଅଭିଲାଷା କରି, ସୋମେଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ଓ ତିନି ନଦୀ ସଙ୍ଗମ ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କର ମହିମା ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ। ପୃଥିବୀ କହିଲେ: "ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମନ୍ଦରଠାରୁ ଉଚ୍ଚତମ କ୍ଷେତ୍ର କେଉଁଟି ତୁମେ ମୋତେ କହ।" ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: "ମୁଁ ମୋର ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ, ଯାହାକୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ତୁମକୁ କହିବି। ହେ ପୃଥିବୀ, ଦ୍ୱାପର ବୟସରେ, ଯଦୁବଂଶରେ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ହେ ବସୁଧା, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ, ହେ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେବି—ଏହିଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହାପରେ, ସେ ଯଦୁବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚଳିଯିବା ପରେ, ମୋର ପୂଜା ପାଇଁ ସେ ଦଶ ଦିଗରେ ଭ୍ରମଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ହେ ବସୁନ୍ଧରା, ପିଣ୍ଡାରକ ନାମକ ମୋର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ। ପୂର୍ବରୁ ଏଠି ଈଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ନାଥ, ବିରାଜମାନ ଥିଲେ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଏଠି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ ଥିଲି। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ହର ମୋ ସହିତ ମତ୍ସ୍ୟ ରୂପରେ ବିରାଜିତ ଅଛନ୍ତି। ଏଠି, ମୁଁ ନିତ୍ୟ ଏକ ପର୍ବତ ରୂପେ ବିରାଜିତ ଅଛି। ଏଠି, ଚକ୍ର ଚିହ୍ନିତ ପାଷାଣ ଓ ଶିବଙ୍କ ନାଭି ଚିହ୍ନିତ ପାଷାଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ। ସୋମ ଏଠି ତାଙ୍କର ନାମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଏହାପରେ, ସେ ଶାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ହେଲେ, ଏବଂ ସୋମେଶ୍ୱରଠାରୁ ଦାତା ତ୍ରିଅମ୍ବକ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସୋମ କହିଲେ: "ମୁଁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ତ୍ରିନେତ୍ର ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଶୋଭିତ ଦେବ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ତେଜସ୍ୱୀ ହସ୍ତରେ ଡମରୁ ଧରିଥିବା, ବୃଷଭ ଧ୍ୱଜ ଭଗବାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।