ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ନିଜ ନିଜ କର୍ମଫଳ ଅନୁଯାୟୀ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଏହି ଜନ୍ମ ଏବଂ ଏହାର ଅବସ୍ଥା କେବଳ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ—ମାସ କିମ୍ବା ବର୍ଷ ମାତ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରେ । ଏ ପୃଥିବୀ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ବିରାଗ ଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣିଛ—ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗୁପ୍ତ ଉପାସନାର ମହିମା ତୁମ ପାଖରେ ପ୍ରକାଶିତ । ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ କରେ, ସେ ମାନବ ଜୀବନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଲାଭ କରେ । ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଏହି ଅତି ପବିତ୍ର ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି । ଏଭଳି ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣର ଦିବ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ‘ଗୁପ୍ତ କ୍ରିୟାର ମହିମା’ ନାମକ ଏହି ୧୪୨ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା । ଏବେ ମୁଁ ପୁନି ମନ୍ଦାର ପରିଚୟ ଏବଂ ତାହାର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ଣନ କରିବି; ହେ ସୁନ୍ଦରି, ଏହି ଅନ୍ୟ ଏକ ଉପାଖ୍ୟାନକୁ ଆଗ୍ରହପୂର୍ବକ ଶୁଣ । ଜାହ୍ନବୀ ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ଏକ ଢାଳରେ ମନ୍ଦାର ଅବସ୍ଥିତ । ତ୍ରେତାଯୁଗରେ, ଏଠାରେ ରାମ ନାମକ ଏକ ଦିप्तିମାନ୍ ପୁରୁଷ ଥିଲେ । ସେ ନାରାୟଣଙ୍କଠାରୁ ଧର୍ମର ଉପଦେଶ ଶୁଣିଥିଲେ । ଏବଂ ପୃଥିବୀ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: “ମନ୍ଦାର ବିଷୟରେ ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ଯାହା ଦିବ୍ୟ ଧର୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏଠାରେ ଲୋକେ କ’ଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ଏବଂ ତାହାର ଫଳ କ’ଣ? ଏଠାର ଗୁପ୍ତତା କ’ଣ? ଏଠାର ରହସ୍ୟ କ’ଣ?” ତାହାପରେ ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: “ମୁଁ ଏହି ମନ୍ଦାରର ମହାଗୁପ୍ତ କ୍ରିୟା ଓ ତତ୍ତ୍ୱ କୁହିବି । ଏକ ସମୟରେ ମୁଁ ମନ୍ଦାରରେ ଖେଳୁଥିଲି, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା । ମନ୍ଦାର ପାହାଡ଼ରେ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଥିଲି, ମୋ ମନରେ ଏକ ଭାବ ଉଦୟ ହେଲା । ବିନ୍ଧ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଏକ ମହାବୃକ୍ଷ ମନ୍ଦାର ଅଛି । ସେଠି ପାଥର ମାଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଆকৰ୍ଷଣୀୟ । ହେ ସୁନ୍ଦରି, ଏହି ମହାମନ୍ଦାର ବୃକ୍ଷ ବିଷୟରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା ଶୁଣ । ମଧ୍ୟାହ୍ନ ବେଳେ ଏହାକୁ ଲୋକେ ଦେଖନ୍ତି । ମନ୍ଦାର ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏକ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରି ଉପବାସ ରହିଥାଏ, ଏଉଁଥିରେ ଯଦି ସେ ତାହାର ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ତେଣୁ ସେ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ । ମନ୍ଦାରର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପ୍ରପଣା ନାମକ ଏକ ପାହାଡ଼ ଅଛି । ସେଠାରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନାନକୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହାକୁ ‘ସ୍ନାନକୁଣ୍ଡ’ ବୋଲି ମୋର ନାମରେ ଜଣାଯାଏ । ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଏକ ରାତି ଉପବାସ ରହି ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ କର୍ମ ନିବାହ କରି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ । ମନ୍ଦାରର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ବୈକୁଣ୍ଠ କାରଣ ଅଛି । ଯେଉଁଠି ଏକ ରାତି ଉପବାସ ରହି ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ କର୍ମ ନିବାହ କରି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ । ମନ୍ଦାରର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସୁନ୍ଦରୀ ବରଙ୍ଗନା ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ସେଠାରେ ସମ ଧାରା ବହୁଥିବା ଏକ ନଦୀ ଅଛି । ଏଠାରେ ଏକ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରି ଉପବାସ ରହି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ମୋରେ ଚିତ୍ତ ଏକାଗ୍ର କରି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ । ମନ୍ଦାରର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ଗୁହା ଅଛି । ଏଠାରେ ପଞ୍ଚ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରି ଉପବାସ ରହି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏଠାରେ ଏହି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ । ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ବିନ୍ଧ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ । ଏଠାରେ ଏକ ଦିନ ଏବଂ ଏକ ରାତି ଉପବାସ ରହି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏଠାରେ କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ ହୁଏ । ମନ୍ଦାରର ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ଏକ ଦିନ ଏବଂ ଏକ ରାତି ଉପବାସ ରହି ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ମୋର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ । ଏଭଳି, ମନ୍ଦାର ପରିସରର ଏହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ମହିମା ଏବଂ ଏଠାର କୃତ୍ୟ ଓ ତାହାର ଫଳ ଶ୍ରୀବରାହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା ।