ସମୟର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ଥଳ ଅଛି – ସୋମଗିରି ନାମରେ ପରିଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଳଧାରା ଭୂମିକୁ ପତିତ ହୁଏ। ଏଠି, ଯେଉଁ ମହିଳା ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଶେଷ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଯଦି କେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହା ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ସୋମଗିରିର ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୋର ଏକ ଗୁପ୍ତ କୁଣ୍ଡ ଅଛି – ଉର୍ବଶିକୁଣ୍ଡ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏଠି ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରେ। ବର୍ଷର ପର ବର୍ଷ ମୁଁ ଏଠି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲି। ବଦରୀର ଏକ ଏକ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦଶ କୋଟି, ଦଶ ବର୍ଷ, ଦଶ ଅର୍ବୁଦ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠି ରହେ। ଏହି ଗୁପ୍ତ ପଥରେ ମୁଁ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବାରୁ ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ନିଶ୍ଚଳ ରହି ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଖିପାରେ। ଏହାପରେ ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଦେବମହାନ୍ତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତାମହା, ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ଏକାଠି ହେଲେ। ଏଠି ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ମୋତେ ଦେଖିଲେ ଏବଂ କହିଲେ – “ହୃଷୀକେଶ, ଆପଣ ଆମକୁ ଅପାର କୃପାରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।” ମୁଁ ଯେଉଁମାନେ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପାତ କରିଛି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏଠି ସ୍ନାନ କରୁଥିବା କେହି ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉଛନ୍ତି – ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଠି ଯିଏ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାରେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ, କିମ୍ବା ବଦରୀ ଆଶ୍ରମର ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ କେଉଁଠି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମହାଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି କଥା ଯିଏ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ନିତ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତି, ଯିଏ ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ଯୋଗରେ ଲିନ୍ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋକ୍ଷ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଭଳି, ଦିବ୍ୟ ବରାହ ପୁରାଣରେ 'ବଦରିକା ଆଶ୍ରମର ମହିମା' ବିଷୟରେ ଏହି ୧୪୧ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୁଏ। ଏବେ ଗୁପ୍ତ କ୍ରିୟାର ମହିମା ବିଷୟରେ କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଦେବତାମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଧରିତ୍ରୀ ଧର୍ମ ଆଶା କରି କହିଲେ – “ମୋର ସ୍ୱଭାବ କମଳମୟ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ। ଯେପରି ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ମହିଳାମାନେ ଜୀବନଶକ୍ତି ଓ ଶକ୍ତିରେ ଦୁର୍ବଳ। ପୁରୁଷମାନେ ଏଠି ଖାଇବା ସମୟରେ ରଜୋଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି।” ଧରିତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମାଧବ କହିଲେ – “ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ଯାହା ଅତି ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଉଖ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ତୁମେ ପଚାରିଛ। ହେ ଦେବୀ, ଯିଏ ରଜସ୍ୱଳା ଅବସ୍ଥାରେ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାଏ, ସେ ଯଦି ଶରୀର ପୋଷଣ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରେ, ତାହେଲେ ସେ କୌଣସି ଦୋଷରେ ନ ପଡ଼େ। ରଜସ୍ୱଳା ଅବସ୍ଥାରେ ଯଦି ଖାଏ ମଧ୍ୟ, ସେ ଅପବିତ୍ର ହୁଏ ନାହିଁ। ମୁଁ ଆଦି, ଅନାଦି, ଅନ୍ତହୀନ, ଅଜନ୍ମା ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ; ରଜସ୍ୱଳା ମହିଳା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କଦାଚିତ୍ ଦୋଷୀ ହୁଏ ନାହିଁ। ପଞ୍ଚମ ଦିନ ସ୍ନାନ କରି ପରେ, ସେ ମୋ ଉପରେ ମନ ଦେଇ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରନ୍ତି।” ଧରିତ୍ରୀ ପୁନି ପଚାରିଲେ – “ସେମାନେ କିପରି ଦୋଷ ଓ ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି?” ଶ୍ରୀବରାହ ଉତ୍ତର ଦେଲେ – “ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ବିରାଗ୍ୟର ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରି, ଯଦି ଜ୍ଞାନ ଓ ବିରାଗ୍ୟ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ଆଶା କରିଥାଏ, ତେବେ ସେ ମୁକ୍ତି ପାଉଛନ୍ତି। ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଚିତ୍ତ ଏହି ଦେହଧାରୀଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ନୁହେଁ।” ଏଭଳି ଦେବତା, ଧରିତ୍ରୀ ଓ ଶ୍ରୀବରାହଙ୍କ ସଂବାଦ ମଧ୍ୟରେ ବଦରିକା ଆଶ୍ରମ ଏବଂ ଗୁପ୍ତ କ୍ରିୟାର ମହିମା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।