ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ ଭଗବାନ୍ ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ କଥା କହିଥିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ଭୂମି, କୋକାମୁଖ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶୁଭ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଠାରେ କ୍ରିୟା କଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏଠିରେ କୋକାଶିଳା ନାମକ ପାଥର ଉପରେ ଯେଉଁଠି ଶକ୍ର-ରୁଦ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଏହା ବିଶେଷ ପୂଜ୍ୟ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଉ ଏକ ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଙ୍କୁର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠି କୋକା ନଦୀ ପ୍ରକଟ ହୁଏ। ଏଠି ଯଦି କେହି ଜଳ ଅର୍ପଣ କରି ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ରହିଥାଏ, ଏବଂ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରେ, ତେବେ ସେଠି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଫଳ ମିଳେ। ଏଠି ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରୁ ଜଳ ପଡ଼ି କୋକା ନଦୀରେ ଯାଏ। ଏଠି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଜଳ ଅର୍ପଣ କଲେ, ସେ ସଂସାର ବନ୍ଧନ କାଟି ଦେଉଛି। ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ, କୌଶିକୀ ଓ କୋକା ନଦୀର ସଙ୍ଗମ ଅଛି, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ। ଏଠି ଯଦି କେହି ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ରହି ସ୍ନାନ କରେ, ତାଙ୍କର ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ ଆଶା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂରଣ ହୁଏ। ଏଠି ତିନିଟି ଧାରା ପଡ଼ି କୌଶିକୀ ନଦୀକୁ ଏକତ୍ରିତ କରେ। ଯଦି ସ୍ନାନ ସମୟରେ କେହି ମାଛ ଦେଖେ, ବା ପୁନଃ ଦେଖେ, ତେବେ ସେ ମହାଗୁପ୍ତ ଫଳ ଲାଭ କରେ, କାରଣ ଏହି ମାଛ ମୋର ପରମ ଗୁପ୍ତ ଚିହ୍ନ। ମୋର କୋକାମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା। ଏହି ସ୍ଥାନ ଶିଳା ଓ ଚନ୍ଦନର ଭଳି ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଠି ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଜୀବନରେ କେହି କୋକାମୁଖକୁ ଯାନ୍ତି, ସେଠି ଗୁପ୍ତରୁ ଗୁପ୍ତତମ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ସାଂଖ୍ୟ ବା ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ ନାହିଁ। ହେ ଭୂଦେବୀ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି କୋକାମୁଖର ମହିମା କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠି ମୃତ୍ୟୁ ବା ଜନ୍ମ ହେଲେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେବେ। ଯେଉଁମାନେ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଭାତରେ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହାହେଉଛି ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣରେ ‘କୋକାମୁଖ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକ ଶତଚାଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟର ଉପସଂହାର। ଏଉଁପରେ, ଭଗବାନ୍ ବଦରିକାଶ୍ରମର ମହିମା କଥା କହିଲେ—ହେ ଭୂଦେବୀ, ହିମାଳୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ତୀର୍ଥର ମହିମା ଶୁଣ। ଏଠି ଅତି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ମଧ୍ୟ କେହି ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ମୋର କ୍ଷେତ୍ର ହିମଶୀଳା ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏଠି ପାହାଡ଼ ଶିରା ଉପରେ ବ୍ରହ୍ମକୁଣ୍ଡ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି। ଯଦି କେହି ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି ଏଠି ସ୍ନାନ କରେ, କିମ୍ବା ନିୟମିତ ଓ ନିୟତ ଭାବେ ଏଠି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଫଳ ଲାଭ କରେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ଭଗବାନ୍ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ମହିମା ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।