ବର୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବା ପରେ, ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ତୁମର ଜନ୍ମକୁ ଏତେ ବର୍ଷ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ବୟସରେ ତୁମେ କଣ ଭଲ କି ମନ୍ଦ, ନିଜ ପାଇଁ ଭାବିବା ଶୁରୁ କରିବା। ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ପୁଅ, ତୁମେ ଏହି ବୟସରେ ବରାହ ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ କଣ ଭାବୁଛ? ଏଯିଏ ଆଜି ବି ତୁମେ ମୋତେ ‘ମା’ ବୋଲି ଡାକୁଛ, ଏହା କିପରି ଭାବିଲୁ? ପୁଅ, ଚାଷୀ ଘରେ ବି ଅପରାଧ ହୁଏନି, କେବେ କେବେ ଭୟରେ କିମ୍ବା କ୍ରୋଧରେ ଲୋକେ ଲାଠି ଉଠାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାହାରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। ମାର କଥା ଶୁଣି, ସେ ବଣିକ ପରିବାରର ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ, କହିଲେ—"ମୁଁ ତୁମ ଗର୍ଭରେ ଅଣ୍ଡ ଅବସ୍ଥାରୁ ବଢିଛି, ଏହି ଦେହରେ ବାସ କରିଛି। ଏହି ଦୁଇ ଛାତି ମୁଁ ମାମତାରେ ଓ ଖେଳରେ ପିଇଛି। ମା, ଯେପରି ଉଚିତ, ମୋପ୍ରତି କୃପା ଦେଖାଅ। କେହି ଆସନ୍ତି, କେହି ଯାଆନ୍ତି, କେହି ଚାଲିଯାନ୍ତି, କେହି ନୂଆ ଆସନ୍ତି। କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମ ହେଲା, କାହା ସହିତ ବନ୍ଧନ, କିଏ ମା କିଏ ବାପା? ହଜାର ମା ବାପା, ଶଂଖ ଶଂଖ ପୁଅ ଓ ଜଣା—ଏପରି ଭାବି, ମା, କେବେ ଦୁଃଖିତ ହେଉନି।" "ଏହି ବଡ଼ ରହସ୍ୟ କ’ଣ, ବାପା, ମୋତେ କୁହ।" ଏପରି ମିଷ୍ଟି କଥା ସେ ମାଁକୁ ଓ ବାପାଙ୍କୁ କହିଲେ। "ଏହି ସଉକରାବ ରହସ୍ୟ, ଦୁହେଁ ମିଶି ପଚାରନ୍ତୁ।" ପିତା, ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯାହା ଚାହିଁବ, ପଚାର। ସଉକରାବ ବିଷୟରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ଆଭୀରମାନଙ୍କର କମଳନୟନ ସ୍ୱାମୀ ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲେ। ମାଘ ମାସର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିର ପ୍ରଥମ ଅର୍ଧ ଦିନରେ, ସେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ବହୁଦିନ ପରେ, ତୁମେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଆଣିଲ। ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି, ଭଲ ଜମାକପଡ଼ା ଓ ଗହନା ପିନ୍ଧି, ସେଠାରେ ଭଙ୍ଗୁରସା ନାମକ ଏକ କର୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ, ସେ ମୋର ଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ବହୁମୂଲ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସୀ ବିଶ୍ ଗାଈ ଦେଲେ। ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ଧନ ଓ ମଣିମାଳା ଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିଥିଲେ। ଏପରି ତାଙ୍କ ରହିବା ସମୟରେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଆସିଗଲା। କଦମ୍ବ, କୁଟଜ, ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ଫୁଲିଉଠିଲେ। ବର୍ଷା ଝରିବାରେ, ଗଜ୍ଜନ ଓ ଗୁଞ୍ଜନ କରି, ଗଛ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଥିଲେ। ନଦୀର ଗଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ, ମୟୂରର କୁହୁକୁହା ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ତେଁଠାରେ ମୃଦୁ ବାତାସ ବହି, ମୟୂରମାନେ ଶିତଳତା ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ଧ୍ୱନି ଓ ମେଘର ଢୋଲ ମାଡ଼ି, ସେଇ ଋତୁ କଟିଗଲା। ପୋଖରୀ ଜଳ ନିର୍ମଳ ଏବଂ ପଦ୍ମ ଶାଳୁକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ଶିତଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ମଧୁର ବାତାସ ବହିଲା। ଏପରି ଭାବରେ ଶରଦ ଋତୁ ଶେଷ ହେବା ପରେ କୌମୁଦୀ ଉତ୍ସବ ଆସିଗଲା। ତାପରେ, ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ସେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଧ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅଳଙ୍କୃତ ହେଲେ। ଛଅ ମାସ ଏଠାରେ ସୁଖରେ ବ୍ୟତୀତ କରି, ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ଆସିଲା। ତାହାପରେ, ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁଅ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।