ଏହି ଗଳ୍ପଟି ବିଶ୍ୱିଷ୍ଟ ଓ ଦିବ୍ୟ ଘଟଣାମାଳାର ଅନୁସୃତିରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏକ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଘରରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ—ଖାଇବା, ଭୋଗ କରିବା, ଚାଟିବା ଓ ଚୁଷିବା ଉପଯୁକ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ଧରଣର ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ—ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁନାର ବାଟିରେ ରଖିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଖାଦ୍ୟର ଏତେ ବିଭିନ୍ନତା ଥିଲା ଯେ, ଦୃଷ୍ଟି ପଡିଲେ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆପଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ସେନା ଏହି ଗୃହଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ଆଦେଶ ପାଇ, ରାଜା ଏକ ପାହାଡ଼ ପରି ବିଶାଳ ଏହି ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତାଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଚେରା-ଚାକର ଓ ସେନାପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ଭାବରେ ଗୃହ ଭିତରକୁ ଗଲେ। ସମସ୍ତେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ମହାମୁନି ଗୌରମୁଖ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମଣି ନେଇ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କର ସ୍ନାନ, ଭୋଜନ ଓ ଯାତ୍ରାର କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ବିଭିନ୍ନ କନ୍ୟା ଓ ଦାସୀମାନେ ପଠାଇବି।” ଏପରି କହି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଣିଟିକୁ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଦେଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ମଣି ରଖାଯିବା ସାଥିକେ ହଜାର ହଜାର ଦିବ୍ୟ ରୂପାବତୀ ମହିଳା ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ, ମନୋହର ଗାଳ, ଲମ୍ବା କେଶ ଓ ଆକର୍ଷକ ଚକ୍ଷୁ ଥିଲେ; କିଛି ନାରୀ ସୁନାର ବାଟି ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷ ସେବକମାନେ, ରାଜାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଚେରା-ଚାକର, ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକ ନେଇ ବାହାରିଲେ। ସେମାନେ ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ଭାବରେ ରାଜାଙ୍କ ଚେରା-ଚାକର, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରାଜପଥରେ ସ୍ନାନ କରାଇଦେଲେ। ସେଠି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସଙ୍ଗୀତ ବାଦ୍ୟ ଚାଲିଥିଲା; ରାଜା ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ବେଳେ କିଛି ମହିଳା ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଦେବ ସ୍ନାନ କରିବାବେଳେ ଦେବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ। ଏପରି ଦିବ୍ୟ ସେବା ପାଇ ମହାନ ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ନାନ କଲେ। ତା’ପରେ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହୋଇ ଭାବିଲେ—“ଏହି ଶକ୍ତି କି ମୁନିଙ୍କର, କି ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର, କି ଏହି ମଣିର?” ସ୍ନାନ କରି ଶୁଭ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ନିୟମାନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ ରୁଚି କରିଲେ। ଯେପରି ମହାମୁନି ରାଜାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ସେପରି ତାଙ୍କର ଚେରା-ଚାକରମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଓ ସେବା ପାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା, ତାଙ୍କର ଚେରା-ଚାକର, ସେନା ଓ ଯାନସାମଗ୍ରୀ ସହ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ବିକାଶଶୀଳ ରକ୍ତିମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ମାଳା ପାହାଡ଼ ଦିଗକୁ ଯାଉଥିଲା। ତା’ପରେ ରାତି ଆସିଗଲା, ଶୁଭ୍ର ଶରତ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରାମଣ୍ଡଳର ଆଲୋକରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ଚନ୍ଦ୍ର, ରୋହିଣୀଙ୍କ ସାଥୀ, ମୃଦୁ ଏବଂ ଶିତଳ ଆଲୋକ ଛଡ଼ାଉଥିଲେ। ବୃହସ୍ପତି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଗୁରୁ, କଳା ରେଖାଯୁକ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଉଦୟ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରପକ୍ଷ ଆସିଲେ ସେମାନେ ତା’ର ଦୀପ୍ତି ହରାଇଲେ, ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମନ ତା’ର ସ୍ୱାଭାବିକ ଗୁଣରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଲା। ପୃଥିବୀପୁତ୍ର ତାଙ୍କର ଗଭୀର ରକ୍ତିମତା ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ରାହୁ ଚନ୍ଦ୍ରର ଦୀପ୍ତିରେ ନିଜ ଧୂସରତା ହରାଇଲେ; ଦେବ-ଦାନବମାନେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେଲେ। ‘ଶ୍ୱେତପତି’ ନାମକ କିରଣମଣ୍ଡଳରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱର ଘସିବା ପଥର ପରି ଶୁଭ୍ର ଥିଲା, ତା’ଠାରେ ଧୂମକେତୁ କୌଣସି ଅନ୍ଧକାର ଲାଗେଇପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେ ସମୟରେ ଦକ୍ଷମାନେ ଖୁବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚଳାଚଳ କଲେ। ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିଜ କର୍ମରେ ଜଗତକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲେ, ବୁଧ ଉଦୟ ହେବାରେ ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଅଧିକ ଚମକିଉଠିଲା; ଚେରା-ଚାକରଙ୍କ ଆଶା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ନିକଟତାରେ ପୋଷିତ ହୋଇ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମତି ଲାଗିଲା। ଧୂମକେତୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକାଶକୁ କ୍ଷୟ କରି, ରାଜା ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପଥରେ ଦୃଢ଼ ଅଟୁଟ ରହିଲା; ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି କେବେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ମଣିଷଙ୍କ ସହିତ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିପାରିନଥିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ପ୍ରତି ପଦକୁ ଚମକିଉଠନ୍ତି; ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାମାନେ ମୂଳ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରି, ପ୍ରଭଳ କିରଣର ସଂଯୋଗରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ବରୁଣର ଉତ୍ତସ୍ଥିତ ରାଜପୁତ୍ର ତିନି ଦୋଷରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜୟ କଲେ; କୌଶିକ ଗୋତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବା, ବେଦିକ କ୍ରିୟା କେବେ ଅନ୍ୟଭାବେ ହୁଏ ନାହିଁ। ମୋ ସେଇ ସନ୍ତାନ, ଯିଏ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ଏକତ୍ର କରି ରାଜସିଂହାସନକୁ ପୂଜା କଲା, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଭାଗ୍ୟ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ଚମକିଉଠିଲା, ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିରନ୍ତର ସ୍ମରଣରେ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ହୁଏ। ଏଭଳି ଶୁଭ୍ର ଆଶ୍ରମରେ ମୁନିଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ ରାତି ବିତିଗଲା—ଅଜୟ ରାଜା, ଚେରା-ଚାକର, ସାମନ୍ତ, ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା-ହାତୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାରରେ ଶୋଭିତ। ଏଭଳି ରାତିରେ ଉତ୍ତମ ମଣି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ରରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଘରଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୟନ ବିଛାଯିଥିଲା, ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ମହିଳାମାନେ ତାଙ୍କ ଭଙ୍ଗିମାରେ ଅଧିକ ଚମକ ଦେଉଥିଲେ। ଏଠାରେ ରାଜା ଜମିଦାର ଓ ସମସ୍ତ ଚେରା-ଚାକରଙ୍କୁ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ; ସେମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ରାଜା ଉତ୍ତମ ମହିଳାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଆକାଶ ରାଜା ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଦ୍ରା କଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର ଚେରା-ଚାକରମାନେ ମୁନିଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଆନନ୍ଦରେ ଶୁଇଲେ। ପ୍ରଭାତ ହେବା ପରେ, ରାଜା ଦେଖିଲେ ଯେ ସେଇ ମହିଳାମାନେ ଏବଂ ଘରଗୁଡ଼ିକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନ ଓ ଜଳପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି; ଏହା ଦେଖି ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ପୁନିପୁନି ଭାବିଲେ—“କିପରି ଏହି ମଣିକୁ ପାଇପାରିବି?”—ଏଭାବେ ରାଜା ଦୁର୍ଜୟ ଏକ ଯୋଜନା ରଚିଲେ।