ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ତେଜସ୍ବୀ ପାନୀ ଧାରାରେ ସେଇ ଖଜୁରି ପକ୍ଷୀ ବହିଯାଇଥିଲା। ପରେ, ସେ ପକ୍ଷୀ ଏକ ବଣିକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯେଉଁ ବଣିକ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ସେ ଶିଶୁ ବଡ଼ି ଜ୍ଞାନୀ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ମୋ ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତିଶୀଳ ହେଲା, ଓ ପୃଥିବୀ। ଏକ ଦିନ, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଶିଶୁ ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଉପବେଶିତ ଦେଖି, ନିଜେ ଗଲା। ସେ ମାଥା ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ, ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରି, ଏକ ଅନୁରୋଧ କଲା— “ପିତା ଓ ମାତା, ମୋତେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଆଟକାଇବେ ନାହିଁ।” ପୁଅଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦମ୍ପତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ଯେଉଁ କଥା ଚାହଁ, କହ। ଆମଠାରେ ତିରିଶି ହଜାର ଗାଈ ଅଛି, ସବୁ ଶୁଭ ଦୁଧ ଦେଉଛନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଆଉ କିଛି କହିବି, ପୁତ୍ର। ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କର, ଧନ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଦିଅ। ଏଠାରେ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର, ଉଚ୍ଚ କୁଳର, ତୁମ ଜାତିର କନ୍ୟାମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଯଦି ଚାହଁ, ପୁତ୍ର, ପୁନି ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରିପାରିବ। ଆଉ ଅଠସେ ପଲା ଅଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକଟିକୁ ଯୁଗଳ ବଳଦ ଲାଗିଛି। ତୁମେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭୋଜନରେ ତୃପ୍ତି ଲାଗି ଚାହଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇପାରିବ।” ପିତାମାତାଙ୍କ ଏହି ମୃଦୁ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁଅ କହିଲା, “ମୋର ଗାଈ ଦାନ କରିବାରେ କିଛି ଆଗ୍ରହ ନାହିଁ, ବନ୍ଧୁମାନେ ନେଇ ମୁଁ ଚିନ୍ତିତ ନୁହେଁ। ବ୍ୟବସାୟ, କୃଷି, ଗୋପାଳନ— କିଛି ମୋର ଇଚ୍ଛା ନୁହେଁ। ମୋ ପାଖରେ ଏକମାତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବ ରହିଛି: ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଏପରି ସୁନି, ଦୁଇଁଜଣ କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠ ପିତାମାତା କହିଲେ, “ବାର ଖରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ପୁତ୍ର; ଏବେ ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ବୟସ୍କୁ ପହଞ୍ଚିବ, ତୁମ ପାଇଁ ଯାହା ଶୁଭ, ତାହା ବିଚାର କରିବ। ପୁତ୍ର, ବରାହ ଯାତ୍ରା ପ୍ରତି ଏହି ଭାବ କ’ଣ?” ପୁଅଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ମୋତେ ‘ମା’ ବୋଲୁଛ; ଏହି ଭାବ କିପରି ହେଲା? କ୍ଷେତ୍ର ଘର ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଅପରାଧ ହୁଏନାହିଁ। କେବେ କେବେ ଭୟରେ, କ୍ରୋଧରେ, ଲାଠି ଧରାଯାଏ।" ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବଣିକ ପରିବାରର ଶୋଭା, ସେ ପୁଅ କହିଲା, “ମୁଁ ଏହି ଦେହରେ ଗର୍ଭ ଭାବେ ଥିଲି; ଏହି ଦୁଇ ଛାତି ମୁଁ ମୃଦୁ ଭାବେ ଚୁଷିଛି, ଖେଳି ଚୁଷିଛି। ମା, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଦୟା କର। କିଛି ମାନେ ଆସନ୍ତି, ଆଉ କିଛି ଯାଆନ୍ତି, କିଛି ଯାଇ ଆଉ କିଛି ଆସନ୍ତି। କେଉଁଠୁ କିଏ ଜନ୍ମ ନେଲା, କାହା ସହିତ ବନ୍ଧନ, କିଏ ମା କିଏ ବାପା? ହଜାର ମା, ହଜାର ବାପା, ଶତଶୋ ପୁଅ-ଝିଅ, ଶ୍ରୀମତୀ— ଏପରି ଅନେକ ଜନ୍ମ ହେଉଛି। ଏପରି ଭାବ ରଖ, ମା, କେବେ ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।” ପୁଅ ପୁନି କହିଲା, “ଆହା! ଏହି ମହା ରହସ୍ୟ କ’ଣ? ବାପା, ମୋତେ କହ। ସେ ମା’ଙ୍କୁ ଓ ବାପାଙ୍କୁ ମଧୁର କଥା କହିଲା। ସଉକରବ ପ୍ରସଙ୍ଗର ଏହି ରହସ୍ୟ ତୁମେ ଦୁଇଁଜଣ ପଚାର। ସୂର୍ଯ୍ୟର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯାହା ଚାହଁ, ବାପା, ପଚାର। ସଉକରବ ବିଷୟରେ ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ଅଭୀରମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, କମଳନୟନ, ଚାଲିଗଲେ।