ଏକ ସମୟରେ, ଭୂମିଦେବୀ ନାରାୟଣଙ୍କ ପାଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ଶରୀର ଓ ରମଣୀୟ ନିତମ୍ବ ଦେଖି ନାରାୟଣ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଅପରାଧଗୁଡିକୁ କିପରି ଶୁଧ୍ଧ କରାଯିବ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି । ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଉପଚାର ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ ନିୟମ ପାଳନ କରି କ୍ଷମା ଲାଗି ଉପାୟ ଅଛି ।” ନାରାୟଣ କହିଲେ, “ଯେଉଁଯିଏ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଫରିଂ—ଚନ୍ଦନ ଓ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ୍ର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ଫଳ ଦେଇନାହିଁ ।” ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡିକୁ ଶୁଣି ଭୂମିଦେବୀ ନିଜ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ରହି, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, “ମୁଁ ନିଜକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିଛି, ଏବେ ଆପଣ ମୋତେ ଗୁପ୍ତ ଉପାୟ ବିସ୍ତୃତ କରି କହିବା ଉଚିତ । କେଉଁ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ଏ ଭୂଲୋକରେ ଭକ୍ତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେବି? ଏହି ମୋର ସନ୍ଦେହ, ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ।” ଶ୍ରୀ ଵରାହ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଗୁଢ় ତତ୍ତ୍ୱ ତାର୍କିକ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି । ଯେଉଁଯିଏ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ମୋ ପାଖକୁ ଆସେ, ସେ ପ୍ରଥମେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ ଦେଇ ପାଦକୁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଧୋଇବା ଉଚିତ । ତା’ପରେ ହାତ ଧୋଇବା ଉଚିତ । ପ୍ରତିଟି ପାଦକୁ ଅଲଗା ଭାବରେ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ‘ପଞ୍ଚ ପଞ୍ଚ’ କୁହିବା ଉଚିତ । ତା’ପରେ ତିନି ମୁଁହ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପିଇବା ଉଚିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିଥାଏ । ପ୍ରାଣାୟାମ କରି, ମୋ ଉପରେ ମନ ଏକାଗ୍ର କରିବା ଉଚିତ । ତିନି ଥର ମୁଣ୍ଡ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମା ଅବସ୍ଥିତ । ଅଦ୍ୱୈତ ଭାବରେ ନିଜେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ନିଜକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ । ଏହି ଉପାୟ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବା ପାଇଁ ଅବଶ୍ୟକ । ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ମୋର ନିୟମ ନିର୍ବାହ ହେଉଥାଏ ।” ଭୂମିଦେବୀ ନାରାୟଣଙ୍କର ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ପୁନଃ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, “ଆପଣ ମୋତେ ପାପ ଶୁଧ୍ଧି ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଉପାୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ ।” ଶ୍ରୀ ଵରାହ କହିଲେ, “ଯେଉଁଯିଏ ମୋର ନିୟମରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସେ କିପରି ଅବସ୍ଥା ପାଇଥାଏ—ଯେଉଁଯିଏ ମୋ ପାଖକୁ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଆସେ, ସେ କିଟ ହୋଇଥାଏ; ଏହି ଉପରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । କିପରି ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୁନଃ ସଫଳ ହେବେ? ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଏବଂ ମୋର ଧର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲୋକ ଯଦି ପାପମୁକ୍ତ ହେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥା ପାଇଥାନ୍ତି । ମନକୁ ଚଳାୟମାନ ଓ ଅଚଳ ବସ୍ତୁରେ ଏକାଗ୍ର କରି, ମୋର ଅଙ୍ଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ । ମୁଁ ସଦା ଏହିପରି ନିୟମିତ, ଶୁଭ୍ର, ଭଗବତ୍ଭକ୍ତ, ଶୁଧ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ ଚାହୁଁ । ଅହଂକାର ହୀନ, ଧର୍ମକାମୀ, ମୋରେ ଭକ୍ତି ରଖିଥିବା ଲୋକ ମୋତେ ପ୍ରିୟ । ଯେଉଁଯିଏ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧ ଭକ୍ତ ହୋଇ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ, ସେ ୩୦୦ ବର୍ଷ ମେଢ଼କ ହୋଇ ରହିଥାଏ, ଦଶ ବର୍ଷ ରାକ୍ଷସ ହୋଇଥାଏ । ସେ ୫, ୭, କିମ୍ବା ୯ ଥର ଅନ୍ଧ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ । ସେ ଲସୁଣ ଓ ଖାର ଖାଇଥାଏ, ଆକାଶ ମାନେ ଭ୍ରମଣ କରେ । ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର ଦୋଷରେ ସେ ସଂସାର ସାଗରରେ ପହଁଞ୍ଚିଯାଏ ।” ଭୂମିଦେବୀ କହିଲେ, “ଆପଣ ଆଗରୁ କହିଥିବା ପରମ ଗୁଢ଼ ତତ୍ତ୍ୱ ଏହି ଠିକ୍ ଅଟୁଟ । ମୋର ମନ ଅଶାନ୍ତି ହୋଇଛି, କେଉଁଠି ଏକାଗ୍ର ହେଉନାହିଁ । ଏହି ଗୁଢ଼ ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣି, ମୁଁ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖ ଭାବରେ ଅଛି । ମୋ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ଆଣେ, ତା’ପାଇଁ ମୁଁ ଚିନ୍ତିତ । ଯେଉଁଯିଏ ଦୂର୍ବଳ, ଭୟ ହୀନ, ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ଭରିଥିବା, ସେମାନେ କିପରି ମୋତେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ?” ଏହିପରି ଚିନ୍ତା ଓ ପ୍ରସ୍ନରେ ଭୂମିଦେବୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାବରେ ଅଛି, ତେବେ ଶ୍ରୀ ଵରାହ, ପଦ୍ମନୟନ, ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ।