ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିନରେ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଭୂଦେବୀ ନିଜ ଆଶଙ୍କା ଓ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରୀହରି କହିଲେ—ଯଦି ଜଣେ ଏକ ଦିନ ମାତ୍ର ବାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଜୀବନ ଧାରଣ କରିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ । ଯିଏ କାର୍ମିକ ଅପରାଧର ଅର୍ଥ ବୁଝିପାରେ, ସେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ । ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଲେ ମୋର ଲୋକରେ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି ଶ୍ରୀହରି କହିଲେ । ପରେ, ଶ୍ରୀହରି ଚେତାବନୀ ଦେଲେ—ଯିଏ ମୋର ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଅନୁସରଣ କରି ନ ଶ୍ମଶାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେ ଶ୍ମଶାନରେ ଶ୍ୱାନ ବା ଶ୍ୟାଳ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ ମୃତଦେହ ଭୋଜନ କରିଥାଏ । ଏହି ଭୟାନକ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ଏକ ମହାପୁରୁଷ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁଠି ପାପ ରହିପାରିବ ? ଦୟାକରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବତାନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।” ତାପରେ, ଶ୍ରୀହରି କହିଲେ—“ମୁଁ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ପାପ ନାଶକ ପ୍ରକ୍ରିୟା କୁହିବି । ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପାନ କଲେ ପାପ ମୁଚିଯାଏ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସମସ୍ତ ଭଗବତ୍ଭକ୍ତ ଅନୁସରିବା ଉଚିତ । ଏହା କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, କୌଣସି ଅପରାଧ ରହେ ନାହିଁ । ଯଦି କାମ, ମୋହ, ଏବଂ ଅଭିଲାଷାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୁଏ, ସେ ଅନ୍ଧ, ଦରିଦ୍ର ଓ ଅଜ୍ଞାନୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି । ଯଦିଓ ଏହି ଅପରାଧ କରେ, ତଥାପି ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି ।” ଏହିପରି ଅପରାଧରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରହିଥାଏ, ତେବେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେ । ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—“ତିନି ରାତି ତପସ୍ୟା କରି, ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ଶୟନ କରିବା ଉଚିତ । ପରେ, ପବିତ୍ର ଭାବେ ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପାପ ମୁଚିଯାଏ ।” ପରେ ଶ୍ରୀହରି କହିଲେ—“ଯିଏ ମୃତଦେହକୁ ଛୁଏ ଏବଂ ମୋର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ରହେ, ସେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଚଣ୍ଡାଳ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ତିନି ବର୍ଷ ପୋକା, ଏଗାର ବର୍ଷ ଚଟକି, ଶତ ବର୍ଷ ହାତୀ, ଏବଂ ବତିସ ବର୍ଷ ଗଧା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି । ଏହା ସବୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଦୋଷର ଫଳ ।” ଏହି ଭୟାନକ ଶବ୍ଦଗୁଡିକ ଶୁଣି, ଭୂଦେବୀ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଯଦି ଜଣେ ଚାରିତ୍ରିକ ମାନଦଣ୍ଡରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ, ତେବେ କଣ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରିବ ?” ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ଜଗତ୍ନାଥ ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—“ଦଶ ଓ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଧରି ଏକ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ । ପରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପାପ ନାଶ ହୁଏ । ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ କଲେ, ସେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ ।” ଏହିଭଳି, ମୃତଦେହ ଛୁଆଁ ଓ ଅନ୍ୟ ଅପବିତ୍ର କ୍ରିୟାର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିଷୟରେ ବି ଶ୍ରୀହରି କଥା କହିଦେଲେ । ପୂଜା, କ୍ରିୟା, ମୁତ୍ର କିମ୍ବା ମଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଅପବିତ୍ରତା ଆସିଲେ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଶରୀରରୁ ବାୟୁ ବିସର୍ଜିତ ହୁଏ । ଏହି ଅପରାଧ ପାଇଁ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନ କଲେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପୋକା, ତିନି ବର୍ଷ ଉନ୍ଧି ହେବାକୁ ପଡ଼େ । ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଏତେ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଓ ଅବାକ କରିଦେଉଥିବା ଅବସ୍ଥା ।” ଏହିପରି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଭୂଦେବୀ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି କାର୍ମିକ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ ଅପରିମିତ ପାପ ଲାଗେ । ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧିର ବିଧି ଆପଣ କୁହନ୍ତୁ । ଏହି ଅପରାଧ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ସେ ପୁନର୍ବାର ଦୋଷୀ ହୁଏ ନାହିଁ । ଏହି ମହାପାପ ବିଷୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ କୁହିଦେଲି ।” ଏହିଭଳି, ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣର “ମୃତଦେହ ଛୁଆଁର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ” ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା ।