ଏକ ସମୟର କଥା, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ମହାପୁରାଣୀୟ କ୍ରମରେ ଭଗବାନ୍ ବରାହଙ୍କ ପୂଜା ବିଧି ଚାଲିଥିଲା । ଏଠାରେ, ପୂଜାର ଆରମ୍ଭରେ ଜଣେ ଭକ୍ତ 'ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' କହି, ଏକ ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ । ସେହି ମନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଏପରି ଥିଲା: "ପରମ ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ର ହେଉଛି କାନ; ଅଗ୍ନି ଓ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ମୁଁହ; ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ନାକ; ଚନ୍ଦ୍ରମା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଚକ୍ଷୁ; ମୁଁହ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି; ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ପ୍ରଧାନ ଭୂତତତ୍ୱ। ଏହି ଦର୍ପଣକୁ ଦେଖ, ଏହି ଆକୃତିକୁ ଦେଖ।" ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ଯିଏ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋର ପୂଜା କରେ, ସେଇ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ ଏହି ଆହୁତି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି ଉଦ୍ଧାରଣରେ 'କଙ୍କଟାଞ୍ଜନ ଦର୍ପଣ' ନାମକ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି ଘଟିଲା। ଏହା ପରେ, ଚାରି ଵର୍ଣ୍ଣର ଦୀକ୍ଷା ବିଷୟରେ କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଯିଏ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋର ବିଧିକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ନିଜକୁ ଶୃଙ୍ଗାରିତ କରି, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାଥ ଯୋଡି ନମ୍ରତାର ସହିତ ପୃଥିବୀ ଭଗବତୀ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଏହି ପରମ ଗୁପ୍ତ ଉପାୟ ତୁମେ ତୁମ ଭକ୍ତମାନେଙ୍କୁ ଦୟାକରି କହ, ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ଭାଗବତୀଙ୍କ ଚରିତ୍ର ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କର।" ତେଣୁ ଭଗବାନ୍ ବରାହ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ: "ମାଧବୀ, ତୁମେ ଯେପରି ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଭାବେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ଯେପରି ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେପରି ଉତ୍ତର ଦେବି। ଭାଗବତମାନେ ଉଚିତ୍ ଭାବେ ପରମ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରାଧନା କରିବା ଦରକାର। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧ୍ୟାନାସନ ନେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହିଏ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ତପସ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ରହସ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହିଏ ପରମ। ଏହା ଅଦୀକ୍ଷିତ କିମ୍ବା ଉପବୀତ ବିହୀନଙ୍କୁ କେବେ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ମହତ୍ ଉପାୟ କହିବି, ମନୋଯୋଗ ଦେଇ ଶୁଣ।" "ମୋର ବିଧି କରି, ଉତ୍ତମ ଦୀପ ନେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କର: 'ଓମ୍, ଦୟା ଓ ଶକ୍ତିର ଶ୍ରୀମାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ବିରାଜିତ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଉତ୍ଥାପିତ ହେଇଯାଉ। ଏହି ଦୀପକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଏହା ମନ୍ତ୍ରମୟ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅନଫଳ ନ ହେଉ। ଏହି ଦ୍ୱାରା ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ମୁକ୍ତ ଓ ନିର୍ମଳ ହୁଅନ୍ତୁ।' ଏହିଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ଲୋକମଙ୍ଗଳକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ କହିବି।" ଏହି ସମୟରେ ପୃଥିବୀ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ତୁମ ମାଥାରେ ତିଳକ କେମିତି ଲଗାଯିବା ଉଚିତ୍, କେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା?" ତେଣୁ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ଯେ ଅଳଙ୍କାର ଦେଇଛି ଓ ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କରିଛ, ସେହି ମୁଁହ ଶୋଭାକୁ ଧ୍ୟାନ କର।" ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋର ମାଥାରେ ତିଳକ ଲଗାଯିବା ଉଚିତ୍। ପୁନି, ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର କହିବାକୁ କହିଲେ: "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଫୁଲ ଶୁଭ କାମନା ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି; ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ କର। ଏହି ସମସ୍ତ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ସ୍ୱାହା।" ଏହିପରି ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରି, ଧୂପ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଧୂପ ଦେବା ବେଳେ, ପ୍ରଥମେ 'ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' କହି, ପରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର: "ଏହି ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଅର୍ପଣ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହି ମୋର ଧୂପ ଗ୍ରହଣ କର, ଯାହା ସମସ୍ତ ସଂସାରିକ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଏହା ଅର୍ପିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ଏହିକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଏବଂ ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି।" ପରେ, ଏହାକୁ ଜଂଘା ଉପରେ ରଖି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବାକୁ କହିଲେ: "ଶୁଭ୍ର ତେଜସ୍ବୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ବିରାଜିତ।" ଏବଂ ଆଉ ଏକ ମନ୍ତ୍ର: "ହେ ପ୍ରଭୁ, ସଂସାରିକ ବନ୍ଧନରୁ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏହି ଚମକୁଥିବା ଦୀପ ଗ୍ରହଣ କର।" ଯିଏ ନିୟମିତ ଭାବେ ଏହି ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ମୋତେ ଉଚିତ୍ ଭାବରେ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ କରୁ। ଏପରି ନାରାୟଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ପୃଥିବୀ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ: "ଭଗବନ୍, ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ଆପଣଙ୍କ ବିଧିକୁ ନିଷ୍ଠାରେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେଉଁ ପାତ୍ରରେ କରିବା ଉଚିତ୍?" ପୃଥିବୀର ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲ, ତାହା ଏବେ କହିବି। ସବୁ ପାତ୍ର ଛାଡ଼ି, ତାମ୍ବା ମୋତେ ପ୍ରିୟ।" ଏପରି ମିଠା କଥା କହି, ପୃଥିବୀ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଏହି ଶୁଣି, ଆଦି ଓ ଅଜୟୀ ପ୍ରଭୁ ପୃଥିବୀକୁ କହିଲେ: "ଅପରାଧ ଶୂନ୍ୟେ, ମୁଁ ଏଉଁ ଏକ ଗୁପ୍ତ କଥା କହୁଛି, ଶୁଣ। ଆଦିକାଳରେ, ମାଧବୀ, ସାତ ହଜାର ଯୁଗ ଥିଲା। ସେହି ଦିନରେ ଏକ ମହା ଦାନବ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଗୁଡାକେଶ। ସେ ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ଧରି ମୋ ପୂଜା କଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲି।" "ମହାଦେବୀ, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖି, କିଛି ଶୁଭ ସବ୍ଦ ଶୁଣି, ମୋର ଚାରିଟି ହାତ ଦେଖାଇ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲି। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏବଂ ମୋର କୃତ୍ୟ ଦେଖି, ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦରେ ମୁଁ କହିଲି: 'ହେ ଗୁଡାକେଶ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କହ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କ'ଣ କରିବି?' "ତୁମେ ଯାହା ଚିନ୍ତା କରିଛ, କାମନା କରିଛ, କିମ୍ବା କଥା କହିଛ, ସେ ସବୁ କହ।" ଏହିପରି ମୋର କଥା ଶୁଣି, ଗୁଡାକେଶ କହିଲେ: "ଯଦି ଆପଣ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପେ ମୋ ପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ତେବେ, ହେ କେଶବ, ଆପଣଙ୍କ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ବଧ କରନ୍ତୁ, ଏହି ମୋର ଇଚ୍ଛା।" ଏପରି ଭାବେ ପୂଜା, ମନ୍ତ୍ର, ତପସ୍ୟା ଓ ଭକ୍ତିର ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥା ପ୍ରବାହ ଚାଲିଥିଲା।