ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ ଭଗବାନ ବରାହ ନିଜ ଉପାସନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଶିଖାଉଛନ୍ତି। ପ୍ରଥମେ, ଯେଉଁ ଉପଚାରଗୁଡ଼ିକର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜଳ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ, ସେଠି ଏହି ବିଧି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବରାହଦେବୀ, ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କିପରି ଦେବା ଯିଉଁ ଉପଚାର ହେଉଛି, ତାହା ମୋଠୁ ଶୁଣ। ପ୍ରଥମେ, କଳିମ୍ବା ଓ କଂକଟି ତିଆରି କରିବା ଦରକାର।” ଏହା ପରେ, ଉପାସକ କଂକଟିକୁ ହାତରେ ଧରି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ: “ଏହି କଂକଟି ହାତରେ ଧରିଛି, ହେ ନାରାୟଣ, ଦୟା କର; ମୋ ମୁଣ୍ଡକୁ ଶୋଭିତ କର।” ଏହି ପରେ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମ୍ମୋଧନ କରି କୁହାଯାଏ: “ହେ ମହାନ, ହେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ଆପଣ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତିନି ଲୋକକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି।” ଏହା ପରେ, ଏକ ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବ: “ହେ ଦେବଦେବ, ଏହି ସ୍ନାନ ବିଧି ମୁଁ ତିଆରି କରିଛି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର; ଦୟା କର। ଏହି ମୁଠି ଜଳ ମୁଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛି; ସ୍ନାନ କର, ସ୍ନାନ କର।” ଏହି ଉପଚାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ‘ନାରାୟଣାୟ ନମଃ’ କୁହି ଏକ ମନ୍ତ୍ର ପଠିବା ଦରକାର। ଏହି ଉପାସନା ବିଧି ଅନୁସାରେ ଯିଏ ଦୀକ୍ଷିତ ହୁଏ, ସେଥିରେ ଅପାତ୍ର, ଦୁଷ୍ଟ ଶିଷ୍ୟ, କିମ୍ବା ଚତୁର ଓ ଅନାଚାରୀଙ୍କୁ ଏହା ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି ମାଳାକୁ ନେଇ ତାହାକୁ ଜପମାଳା ପାଖରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳା ୧୦୮ ମଣିର, ମଧ୍ୟମ ୫୪ ଓ ନିମ୍ନତମ ୩୨ ମଣିର ହୁଏ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ରେ, ମଧ୍ୟମ ପୁତ୍ରଜୀବ ମଣିରେ ତିଆରି। ଏହି ଗୁପ୍ତ ଉପାସନା କେହି ଶତ ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଅପବିତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନାହିଁ କି ଏହି ମାଳା ଜନାନୀଙ୍କ ହାତରେ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ କାହାକୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଚିନ୍ତା କରି ଉପାସନା କରିବା ଦରକାର। ନିୟମାନୁସାରେ ଏହି ମାଳାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସତ୍ୟବ୍ରତା ଭୂଦେବୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ହେ ମାଧବ, ଆଇନା କିପରି ଦେବା ଉଚିତ?” ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ବରାହଦେବ ଆଉ କହିଲେ: ‘ନାରାୟଣାୟ ନମଃ’ କୁହି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଦରକାର: “ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ର ହେଉଛି କାନ; ଅଗ୍ନି ଓ ଦ୍ୱିଜାତି ହେଉଛନ୍ତି ମୁଁହ; ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ନାସା; ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି; ମୁଁହ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା; ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ପ୍ରଧାନ ପଞ୍ଚଭୂତ। ଏହି ଆଇନାକୁ ଦେଖ, ଏହି ରୂପକୁ ଦେଖ।” ଏହି ଭାବେ ଯିଏ ଉପାସନା କରେ, ସେ ମୋର ଉପାସନାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହୁଏ। ଏହି ପ୍ରକାର ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ଭୂଦେବୀ, ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଭାବେ ‘କଂକଟାଞ୍ଜନ ଦର୍ପଣ’ ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ପରେ, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଦୀକ୍ଷା ବିଷୟରେ କଥା ଆସିଲା। ଯିଏ ମୋ ଉପାସନାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସେ ଉପଚାର ଓ ଶୃଙ୍ଗାର କରି ଦୀକ୍ଷିତ ହୁଏ। ଏହାପରେ, ଭୂଦେବୀ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତିସହିତ ମସ୍ତକରେ ହାତ ଧରି କହିଲେ: “ଏହି ପରମ ଗୁପ୍ତ ଉପାସନା ଆପଣ ଭକ୍ତଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ। ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର ଭାଗବତୀଙ୍କ କଥା କହନ୍ତୁ, ଯାହାଁର କାର୍ଯ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ହୁଏ।” ତେବେ ବରାହଦେବ କହିଲେ: “ହେ ମାଧବୀ, ତୁମେ ଯଥାର୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ; ମୁଁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ଯେପରି ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେପରି କହିବି। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାଗବତମାନେ ଉଚିତ ଭାବେ ପରମ ସନ୍ଧ୍ୟା ଉପାସନା କରିବା ଦରକାର। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧ୍ୟାନ ଧରି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ: ମନ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତପସ୍ୟାରେ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୁପ୍ତରେ ଅତିଗୁପ୍ତ। ଅଦୀକ୍ଷିତ କିମ୍ବା ଉପବୀତ ନଥିବା କାହାକୁ ଏହା କେବେ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ କଥା କହିବି, ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣ। ମୋର ଉପାସନା କରି ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୀପ ଧରି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼: ‘ଓଁ, ଦୟା ଓ ଶକ୍ତିର ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅଗ୍ନିରେ ବିରାଜିତ; ତେଣୁ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଅ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଉଦ୍ଧାର ହେଉ। ହେ ଦେବ, ଏହି ଦୀପକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଏହା କୃତକ ନ ହେଉ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପିତୃପୁରୁଷ ଓ ପ୍ରପିତାମହମାନେ ଉଦ୍ଧାର ହୁଅନ୍ତି।’ ଏହି ଭାବେ ଆଉ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ କହିବି, ଯାହା ଜଗତକୁ ଶୁଭ ଦେଉଛି।” ଏହା ପରେ, ଭୂଦେବୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ମୋ ମାଥାରେ ତିଳକ କିପରି ଦେବି, କ’ଣ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା?” ବରାହଦେବ କହିଲେ: “ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି—‘ହେ ବାସୁଦେବ, ମୁଁ ମୁଁହର ଶୋଭା ଧ୍ୟାନ କରୁଛି, ଯାହା ତୁମେ ଦାନ କରିଛ, ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ତିଳକ ଲାଗାଯିବ। ପୁଣି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର: ‘ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଫୁଲ ମଙ୍ଗଳାର୍ଥ ଅର୍ପିତ; ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଭ କର। ଏହି ଫୁଲ ତୁମେ ନିମିତ୍ତ କରିଛ, ମୁଁ ଭଲର୍ଥ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ସ୍ୱାହା।’ ଏହି ଭାବେ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରି, ଧୂପ ଦେବା ଉଚିତ। ‘ନାରାୟଣାୟ ନମଃ’ କହି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଦରକାର: ‘ଏହି ଧୂପ ଦ୍ୱାରା, ହେ ନିର୍ମଳେ, ତୁମର ଉପଚାର ପବିତ୍ର ହେଲା। ଏହି ମୋ ଧୂପ ଗ୍ରହଣ କର, ଯାହା ସମସ୍ତ ସଂସାର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି। ଏହା ଅର୍ପଣ କରାଯିବା ସମୟରେ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ମୋ ଭକ୍ତମାନେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତୁ।’ ପରେ, ଏହି ଧୂପ ଗୋଡ଼ ଉପରେ ରଖି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ: ‘ଶୁଭ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅଗ୍ନିରେ ବିରାଜିତ।’ ଏବଂ ଏହି ମନ୍ତ୍ର: ‘ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଦୀପକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସଂସାର ମୁକ୍ତି ଦିଅ।’ ଯିଏ ଏହି ଦୀପ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ମୋତେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ। ଏହିପରି ଭାବେ, ଭଗବାନ ବରାହ ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ ନିୟମ ସହିତ ଉପାସନା ବିଧି ଓ ମନ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଲେ, ଯାହା ଶୁଣି ଭୂଦେବୀ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।