ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରା ଗଳ୍ପରେ, ପୁରାତନ ଦିନରେ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନର ପ୍ରାରମ୍ଭ ହେଲା। ଏଠାରେ ଶିଷ୍ୟ ତିନି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତି ନିୟମିତ ଶାକାହାର ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପଡିଲା। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ବେଦୀ ଉପରେ ସଂସ୍କୃତ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହେଲା। ତାପରେ, ଶିଷ୍ୟ ଓ ଗୁରୁ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶୁଦ୍ଧି ସହିତ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ, ଅନୁଷ୍ଠାନର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏଠିରେ ଏକ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା: "ଯାହା ପୂର୍ବଜମାନେ, ବ୍ରହ୍ମାନୁଷ୍ଠାନରେ ନିମଗ୍ନ ଦେବତା ଓ ଭବୋଦ୍ଭବ ରଖିଥିଲେ।" ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅନୁସ୍ଥାନ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ନେଇଗଲେ। ଏଠି ଏକ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା: "ଏ ଶିଷ୍ୟ, ଉଚିତ କ୍ରମରେ, ନାରାୟଣଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ସାଖାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର।" ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଭୂମି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲା: "କେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିଶ୍ଚିତ କରାଯିବ?" ପ୍ରଭୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିମଗ୍ନ ଥିବା ଜଣେ, ତୁମର ଅକାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଉଛନ୍ତି।" ଶ୍ରୀ ଵରାହ ନିୟମ ଦେଲେ: "ଯେଉଁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦେବତାଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ସେଗୁଡିକ ପ୍ରଧାନତଃ ଜଳ ଉପରେ ଆଧାରିତ।" "ଏବେ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା କିପରି ଦିଅଯିବା ଶୁଣ, ଓ ବସୁନ୍ଧରା।" ଏଠି, କଳି ଓ କଂଖା ତିଆରି କରିବାକୁ ପଡିଲା। କଂଖା ହାତରେ ନେଇ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରିତ କରିବାକୁ ହେଲା: "ଏହି କଂଖା ହାତରେ ନେଇଛି, ଦୟା କର, ନାରାୟଣ; ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଶୋଭା ଦିଅ। ହେ ମହାନ, ହେ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ତୁମେ ତୁମ ନିଜ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ଦେଖୁଛ।" ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ନିୟମ ହେଲା। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ: "ହେ ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ଏହି ସ୍ନାନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଯାହା ମୁଁ ତିଆରି କରିଛି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର; ଦୟା କର। ଏହି ମୁଠି ଜଳ ମୁଁ ଆୟୋଜିତ କରିଛି; ସ୍ନାନ କର, ସ୍ନାନ କର।" ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅନୁସାରେ ଯେଉଁ ଶିଷ୍ୟ ଦୀକ୍ଷିତ ହେବେ, ସେଉଁଠି ଅଯୋଗ୍ୟ, ଅପବାଦକ, ଚତୁର ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ଦୀକ୍ଷା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ମାଳାକୁ ନିଜ ଜପମାଳା ନିକଟରେ ରଖିବାକୁ ହେବ। ସର୍ବୋତ୍ତମ ମାଳା ୧୦୮ ଦାଣାର, ମଧ୍ୟମ ୫୪ ଦାଣାର, ନିମ୍ନ ୩୨ ଦାଣାର। ସର୍ବୋତ୍ତମ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ, ମଧ୍ୟମ ପୁତ୍ରଜୀବା ଦାଣାର ହେବ। ଏହି ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ କେହି ଶତାବ୍ଦୀ ଜନ୍ମରେ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ। ଅଶୁଦ୍ଧ ଲୋକ ଏହି ମାଳାକୁ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନା ଏହି ମାଳାକୁ ମହିଳାଙ୍କ ହାତରେ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। ଏହାକୁ କେହି ଦେଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଚିନ୍ତନ କରି ଏହାକୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମାଳାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଦରକାର। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ପୃଥିବୀ ନିଜ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲା: "ଆଇନା କିପରି ଦିଅଯିବ?" ବରାହ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। ମନ୍ତ୍ର: 'ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ର କଣ; ଅଗ୍ନି ଓ ଦ୍ୱିଜାତି ତୁମର ମୁଁ; ଅଶ୍ୱିନୀ ତୁମର ନାକ; ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁମର ଚକ୍ଷୁ; ମୁଁ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି; ଅଙ୍ଗଗୁଡିକ ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ। ଏହି ଆଇନା ଦେଖ, ରୂପ ଦେଖ।'" ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ମୋର ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ଅନୁସରଣ କରିବେ, ସେଉଁଠି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭୂମିରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି ଉତ୍ତର ଦେଇ, ବରାହ ପୁରାଣର "କଙ୍କତାଞ୍ଜନ ଆଇନା" ନାମକ ୧୨୮ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ପରେ, ଚାରି ଜାତିର ଦୀକ୍ଷା ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ନିଜର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ଜୋଡି ଭୂମି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲା: "ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ତୁମର ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦିଅ। ଶୁଦ୍ଧ ଭାଗବତୀ, ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କର, ତାହା ବର୍ଣ୍ନନ କର।" ପ୍ରଭୁ ବରାହ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ମାଧବୀ, ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ମୁଁ ଧାର୍ମିକ ରାଜାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଜଣାଇଛି, ତାହା କହୁଛି। ନିୟମିତ ଭାଗବତମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧ୍ୟାନ ଅବସ୍ଥା ନେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। ମନ୍ତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତପସ୍ୟା ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଏହା ଅଦୀକ୍ଷିତ, ଉପବୀତ ବିନା ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" "ଏବେ ଏକ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର କହୁଛି, ଦେବୀ, ସତ୍ୟରେ ଶୁଣ। ମୋର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦୀପ ନେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କର: 'ଓମ୍, ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦୟା ଓ ଶକ୍ତିର ନାଥ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅଗ୍ନିରେ ବସିଛନ୍ତି; ଏହି ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିତ ହେଉ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଉତ୍ତୋଳିତ ହେଉ। ଦେବ, ଏହି ଦୀପ, ମନ୍ତ୍ରର ଦୂତ ଗ୍ରହଣ କର; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳହୀନ ହେଉ ନାହିଁ। ଏହି ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବଜ ଓ ପିତୃମାନେ ମୁକ୍ତ ହେବେ।'" "ଏବେ ମୁଁ ଏକ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କହିବି, ଯାହା ଜଗତକୁ ଏକ ନୂତନ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି।" ପୃଥିବୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲା: "କେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋର ମାଥାରେ ତିଲକ ଲଗାଯିବ?" ପ୍ରଭୁ ମନ୍ତ୍ର କହିଲେ: "ମୁଁ ତୁମେ ଦିଆଯିଥିବା ମୁଖର ଶୋଭାକୁ ଚିନ୍ତନ କର, ବାସୁଦେବ, ଯାହା ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।" ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ଭୂମିର ମାଥାରେ ତିଲକ ଲଗାଯିବା ନିୟମ ହେଲା। ଏଭଳି, ଶ୍ରୀ ବରାହ ପୁରାଣର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଉପଦେଶ ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରା ଗଳ୍ପ ଭଳି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା।