ଏକ ସମୟର କଥା, ଭଗବାନ୍ ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ ଅନେକ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ । ଭଗବାନ୍ କହିଲେ—"ଯେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ମୋର ଉପାସନା ପାଇଁ ଦେଖାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଛି, ତାଙ୍କର କ୍ଷତ୍ରିୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଇଛି । ଏହି ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ମୋ ପାଖରେ ରହିଯାଏ । ପୁନି ସେ ପ୍ରସ୍ତାବ କରେ—'ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବ, ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଛୁଁଉନାହିଁ, ମୁଁ କାହାକୁ ନିନ୍ଦା କରେ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ ।' ଏହିପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଜଡିତ ପ୍ରାଣୀ, ବସ୍ତୁ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ତାପରେ, ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଭୂମି ଉପରେ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଦରକାର । ଏହିପରି ଉପନୟନ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ହେଉଛି, ଯାହା ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି ।" ଭୂଦେବୀ, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବୈଶ୍ୟ ଉପନୟନ ବିଷୟରେ କହିବି, ମନୋଯୋଗ ଦେଇ ଶୁଣ । ବୈଶ୍ୟ ତାଙ୍କର ବୈଶ୍ୟ ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରି, ମୋ ସେବାରେ ଲଗିଯାନ୍ତି । ପୂର୍ବରୁ ଯାହା କହିଥିଲି, ସେସବୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏଠି ମଧ୍ୟ ରଖିବେ । ପ୍ରଥମେ, ପୂର୍ବର ଭଳି ଭୂମିକୁ ଗୋମୟରେ ଲେପନ କରିବେ । ତାପରେ, ଦନ୍ତଧୂନ କରିବା ପାଇଁ ଉଦୁମ୍ବର ଦଣ୍ଡ ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ଧରିବେ । ଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିକୁ ଛୁଁଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ—'ମୁଁ ବୈଶ୍ୟ, ମୋର ସମସ୍ତ ବୈଶ୍ୟ ଧର୍ମ ଓ ସମ୍ପର୍କ ତ୍ୟାଗ କରି, ଆପଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଛି ।' ଏହିପରି କହି, ସେ ମଧ୍ୟ ମୋ ସେବାକୁ ନିଯୁକ୍ତ ହୁଏ । କୃଷି, ବୃଷ ଚାଷ, ବ୍ୟବସାୟ—କ୍ରୟ ବିକ୍ରୟ ସବୁ ତ୍ୟାଗ କରିବେ । ଦେବତା ଓ ଭଗବତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏହି ଉପନୟନ ବୈଶ୍ୟମାନେ ମୋ ପଥ ଅନୁସରଣ କଲେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।" "ଏବେ, ମହିଳେ, ଶୁଦ୍ରଙ୍କ ଉପନୟନ ବିଷୟରେ କହିବି । ଯେ ଶୁଦ୍ର ଉପନୟନ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ଦ୍ରୁତ ଏହି କ୍ରିୟା କରିବେ । ଏଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଅଷ୍ଟହସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନ କରି, ପରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ଦଣ୍ଡ ଓ ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ଦିଅ । ସେ ମୋର ଶରଣ ନେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର କହିବେ । ଖାଇବା ଅଖାଇବା ଓ ଶୁଦ୍ର ଧର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିବେ । ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ, ସଚେତନ ଓ ଅକାମ ହୋଇ, ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ—'ଯଥାପୂର୍ବ ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ପାଇ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମୋକୁ ମୋକ୍ଷ ଦିଅ, ମୁଁ ଏହି କ୍ରିୟା କରୁଛି, ଦୟାକରି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ ।' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାପରେ ପରିକ୍ରମା କରିବେ । ପରେ ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳାରେ ପୂଜା କରିବେ । ଏହିପରି ଶୁଦ୍ରଙ୍କ ଉପନୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ।" "ଏବେ, ଭୂଦେବୀ, ଆଉ କିଛି କଥା କହିବି, ଶୁଣ । ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଧଳା ଛତା, କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଲ ଛତା ଦିଅ ।" ଏପରି କହି, ସୂତ କହିଲେ—"ଏହି ସମୟରେ ଭଗବାନ୍ ବରାହ ଭୂମିକୁ ନମସ୍କାର କରି ପୁନର୍ବାର କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।" ଭୂଦେବୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଉପନୟନ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କ’ଣ କରିବେ?" ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ମେଘ ଓ ଦମ୍ରୁର ଧ୍ୱନି ପରି ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଶବ୍ଦ ହେଲା । ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—"ମୋତେ ସମସ୍ତଠାରେ ଲୁଚି ରଖି, ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ବିଶେଷକରି ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଗୋପନ ଭାବେ ।" ନାରାୟଣଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଭୂଦେବୀ ନିଜ ସଂକଳ୍ପରେ ଅଟୁଟ ରହି, ପବିତ୍ର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତା ଭାବରେ ସଦା ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ ରହିଲେ । ସେ ହାତ ଜୋଡି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ—"ହେ ମାଧବ, ଆପଣଙ୍କ ଚିନ୍ତନରେ ଲୀନ ହୋଇ, ଏଠି କ’ଣ କରିବି? ଆପଣ ଯେଉଁଠାରେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ମାନବ ଧାରଣା ଉପରେ, ସେଉଁଠି କିଏ ଆପଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିପାରିବ?