ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା, ଅନେକ ଚିନ୍ତା କରି, ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଦୁର୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଇ, ନିଜେ ଚିତ୍ରକୁଟ ପର୍ବତକୁ ଚଲିଗଲେ। ଦୁର୍ଜୟ ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ସହ ଅଧିକାର ଲାଗି ପାଇ, ରାଜ୍ୟକୁ କିପରି ବଢ଼ାଇବେ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ପଦାତି ଦେଖି ଏକ ବଡ଼ ସେନା ତିଆରି କଲେ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇଲେ। ଉତ୍ତର ଦିଗର ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ସେହି ମହାପୁରୁଷ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଅଧିନ ଥିଲେ। ଦୁର୍ଜୟ ଏହି ଭାରତ ଭୂମିକୁ, ଯାହା ଅତି ଦୁର୍ଜୟ, ବିଜୟ କଲେ; ତା’ପରେ କିମ୍ପୁରୁଷ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଧୀନ କଲେ। ପରେ ହରିବର୍ଷ, ଯାହା ସୁନାର ଏବଂ ଆନନ୍ଦମୟ, ଏବଂ କୁରୁଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମଧ୍ୟ ବିଜୟ କଲେ। ଇଲାବୃତ, ଯାହା ମେରୁ ପର୍ବତର ମଧ୍ୟଭାଗ, ସେଠାକୁ ମଧ୍ୟ ଅଧୀନ କଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଜମ୍ବୁକୁ ବିଜୟ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଜୟ କରିବାକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଚଢ଼ି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଋଷି ନାରଦ, ଦୁର୍ଜୟଙ୍କ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦାନବ, ଗୁହ୍ୟକ, କିନ୍ନର ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ସମ୍ବାଦ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ। ଏହା ସୁନି, ଇନ୍ଦ୍ର ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହୋଇ, ଲୋକପାଳମାନେ ସହିତ ଦୁର୍ଜୟଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ମେରୁ ପର୍ବତ ଛାଡ଼ି ମାନବ ଲୋକକୁ ଆସିଲେ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଲୋକପାଳମାନେ ରହିଲେ; ସେଠାରେ ବଡ଼ ଘଟଣା ଘଟିବାକୁ ଥିଲା। ଦୁର୍ଜୟ ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଗି, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତର ପାଦଦେଶରେ ନିଜ ଶିବିର ଲଗେଇ, ଆହାର-ପାନୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦୁଇ ତପସ୍ୱୀ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଆସିଲାପରେ, ଦୁର୍ଜୟ ଏବଂ ଲୋକପାଳମାନେ କହିଲେ, "ତୁମେ ସବୁକିଛି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଛ; ଲୋକପାଳ ବିନା ଜଗତ ଚାଲେନି। ଏହିପରି, ଆମକୁ ସେଉଁଠି ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ଦିଅ।" ଦୁର୍ଜୟ ଏହା କହି, "ତୁମେ କିଏ?" ପଚାରିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଆମେ ଦୁଇ ଅସୁର, ନାମ ହେଉଛି ବିଦ୍ୟୁତ୍ସୁ ଓ ବିଦ୍ୟୁନ୍ନ, ହେ ମାନ୍ୟତାଦାତା। ଯଦି ତୁମେ ଚାହ, ଆମେ ଲୋକପାଳଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" ଦୁର୍ଜୟ ଏହିପରି କହିବା ସହିତ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଲୋକପାଳ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଲେ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ପର୍ବତରେ କରାଯାଇଥିବା ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯିବ; ଦୁର୍ଜୟ ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ଥିବେ। ସେଠାରେ ଧନଦାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ବନ, ଯାହା ନନ୍ଦନବନ ସମାନ, ଦେଖି, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ଘୁରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ସୁନା ଗଛମାନଙ୍କ ତଳେ ଦୁଇ ଅତି ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, "ଏମାନେ କିଏ?" ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଦଣ୍ଡ ଦଣ୍ଡିଲେ। ଏବେ ସେଠାରେ ଦୁଇ ତପସ୍ୱୀକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେକୁ ଦେଖି, ରାଜା ଖୁସିରେ ତୁରନ୍ତ ହାତୀରୁ ଅବତରି, ନିଜେ ପଦପ୍ରଣାମ କଲେ। ରେଶମ ଚାଉଣି ଉପରେ ବସି, ସେମାନେ ପଚାରିଲେ: "ତୁମେ କିଏ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? କାହା ହେଉଛ? ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ?" ରାଜା, ଯିଏ ସୁପ୍ରତୀକ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ହସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ମୋର ଏକ ପୁଅ ହୋଇଛି, ତାଙ୍କ ନାମ ଦୁର୍ଜୟ।" "ମୁଁ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିବାକୁ ଆସିଛି, ହେ ମହାନ, ତୁମେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର। ତୁମେ କିଏ? ମୋତେ କୁହ, ଦେଖୁଛି ତୁମେ ମୋର କୃପା ଚାହୁଛ।" ତପସ୍ୱୀମାନେ କହିଲେ, "ଆମେ ହେତୃ ଓ ପ୍ରହେତୃ, ମନୁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବଙ୍କ ପୁଅ। ଆମେ ଦେବତାମାନେ ନାଶ ପାଇଁ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଆସିଥିଲୁ।" "ସେଠାରେ, ଆମର ବଡ଼ ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଭିତରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଦଳକୁ ହଜାରେ ହଜାରେ ହରାଇଲା। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ବଳ ନଷ୍ଟ ଦେଖି, ଜୀବନ ହରାଇ, ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଭଗବାନ ହରି, ଦେବତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, କ୍ଷୀରସାଗରରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଯାଇ ନମସ୍କାର କଲେ।" "‘ହେ ଦେବଦେବ, ହରି, ଆମର ସମସ୍ତ ସେନା ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହାରିଯାଇଛି; ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମେ ଭୟଭୀତ। ପୂର୍ବେ ତୁମେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୟାଳୁ କାଳନେମିକୁ ହତ୍ୟା କରି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲ। ଏବେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଦୁଇ ଦାନବ, ହେତୃ ଓ ପ୍ରହେତୃ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ୍ଟକ, ମହାସେନା ସହିତ– ସେମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।'" "ଏହିପରି ସ୍ତୁତି ସୁନି, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ନାରାୟଣ କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏହି ଦୁଇ ଦାନବକୁ ହତ୍ୟା କରିବି।' ଦେବତାମାନେ ଏହିପରି ଉତ୍ତର ପାଇ, ମେରୁ ପର୍ବତ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଚାଲିଲେ, ମନରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଭାବି।" "ସେମାନେ ଭାବିଲେମାତ୍ରେ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଭଗବାନ, ଏକା ହୋଇ ଆମ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସାର୍ବଭୌମ ଶକ୍ତି ଅପାର। ସେ ନିଜେ ଏକ, ଦଶ, ଶତ, ସହସ୍ର, ଲକ୍ଷ, କୋଟି ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।" "ଏହିପରି ଭାବେ ଭଗବାନ ଆମ ସେନାରେ ଥିବା ସମୟରେ, ଯେଉଁ ଦାନବ ଆମ ବଳ ଉପରେ ଭରସା କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପୃଥିବୀରେ ମୃତ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ। ଏହିପରି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ପଦାତି ଭରିଥିବା ସମସ୍ତ ସେନା ଭଗବାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱରୂପ ଶକ୍ତିରେ ନଷ୍ଟ ହେଲା।" "ଚାରି ପ୍ରକାର ସେନାକୁ ହତ୍ୟା କରି, ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନ ଆମ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ଧନୁଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ, ଯାହା ଆମେ ଦେଖିଲୁ, ଏହିକାରଣରୁ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲୁ, ପୂଜିଲୁ।" "ତୁମେ ରାଜା, ଆମ ବନ୍ଧୁ ସୁପ୍ରତୀକଙ୍କ ପୁଅ; ଏମାନେ ଆମ ଝିଅ– ଗୃହଣ କର। ହେତୃଙ୍କ ଝିଅ ସୁକେଶୀ, ପ୍ରହେତୃଙ୍କ ଝିଅ ମିଶ୍ରକେଶୀ।" ଏହିପରି ବରଯୋଗ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଦୁର୍ଜୟ ନ୍ୟାୟସମ୍ମତ ଭାବେ ଦୁଇ ଶୁଭ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ଏହିପରି, ଦୁଇ ଝିଅ ପାଇ, ରାଜା ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ନିଜ ସେନା ସହ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରିଗଲେ।