ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ବସିଥିବା ମୁଁ ଏକଥର ବିଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲିଥିଲି। ସ୍ନାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ବାହାରିଲାବେଳେ, ମୁଁ ପୁନି ସେଇ ଦେହ ଅଧିଗତ କଲି, ଯାହାକୁ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଏହାପରେ ମୋ ମନରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା—ମୁଁ ମାଧବଙ୍କ ସେବା କରିବା ସମୟରେ କଣ ଅପରାଧ କରିଥିଲି? ଆଚ୍ୟୁତଙ୍କ ସେବା କରିବାବେଳେ କଣ ଅନୁଚିତ କିଛି ଭୋଜନ କରିଥିଲି? ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ମୋତେ କହ, କିଏଁକି ମୁଁ ନରକକୁ ଗଲି? ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ତୁମକୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ମୋହରେ ପଡି ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲି। ତାଙ୍କର ଏହି ଦୁଃଖ ଓ କୃପା ଭରା ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦେଲି—“ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ଅପରାଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୁଃଖ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଃଖ ଏବଂ ପଶୁଯୋନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବାର କାରଣ ତୁମର କର୍ମର ଫଳ। ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲି, ପୁନି ଶୁଣ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ କିମ୍ବା ମାନବ ଭୋଗ ଦେଉଛି, ଯାହା ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର। ବୈଷ୍ଣବ ମାୟାକୁ ତୁମେ ଦେଖିଛ, ଏବଂ ପ୍ରାୟ ପଚାଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଏହି ମାୟାରେ ପଡି ରହିଥିଲ। ଏହା ସହିତ, ଆଉ ଏକ କଥା କହୁଛି, ଶୁଣ। ତୁମେ କୌଣସି ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନାହାଁ। ଯେଉଁ ଅପରାଧ କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲ, କିମ୍ବା ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ କିଛି କରିଥିଲ, ତାହାର ଫଳରେ ଏହି ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଛ। ଶୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁମାନେ ମୋର ଭକ୍ତ, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିନଥିଲ। ସେଇ ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତମାନେ ମୋର ଅଂଶ ଓ ପ୍ରତିନିଧି, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଭକ୍ତ। ବିଶେଷକରି କଳିଯୁଗରେ, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଯେଉଁ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହାଁ, ସେ ପାଇଁ କୌଣସି ଅକଥନୀୟ ନାହିଁ। ଏବେ ଯାଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛ। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବ, ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ। ଏଭଳି କହି, ସେଠାରେ ମୁଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲି। ପରେ ଏକ ଅତି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ମୁଁ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ପହଞ୍ଚିଲି। ଧନୁଷ, ତୁଣୀର, ବାଣ ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରି, ମୋହର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲି। ଏହି ମୋହ ଦ୍ୱାରା, ଓ ଧରିତ୍ରୀ, ତୁମ ପାଇଁ କିଛି ନାହିଁ; ମୋର ମାୟା ବୁଝିବାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ। ଏହିପରି, ଧରିତ୍ରୀ, ମୋର ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାୟାର କଥା ତୁମକୁ କହିଲି। ଏହା କଥାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ତପସ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ। ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ସଦା ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାଠ କରେ, କିନ୍ତୁ ଅଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କହେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯିଏ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ମୋର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ସେମାନେ ଶୂଦ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପାଠ କରେ, ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ଏହି କଥା ପଢ଼େ—ସମୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ସେ ମାନବ ନିଜ ଶେଷ ଲାଭ କରେ। ଯିଏ ଏହି ମହାକଥାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣେ, ଧରିତ୍ରୀ, ଏହି ହେଉଛି ସେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ, ଯାହା ପୂର୍ବେ ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲ, ଏବଂ ଏବେ ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଲି। ଏବେ କୁବ୍ଜାମ୍ରକର ମହିମା କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏହି ମାୟାର ଶକ୍ତି ଶୁଣି, ପୃଥିବୀ ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହି, କହିଲେ—“ମୁଁ ଏହି କଥା ଜାଣେ ନାହିଁ, ନାହିଁ ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ କହିଥିବା ଯାହା ସେଥିରେ। କୁବ୍ଜାମ୍ରକର କଣ ପୁଣ୍ୟ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ପୋଷଣ ଅଛି?” ତାହାର ଉତ୍ତରରେ ବରାହଦେବ କହିଲେ—“କୁବ୍ଜାମ୍ରକର ପୋଷଣ ଓ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ହେ ନିର୍ମଳେ, ଏହା ସବୁ ମୁଁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି, ଶୁଣ। କିଏଁକି କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ କିପରି ମୋକ୍ଷ ପାଏ—ସେଥିରେ ମୁଁ କଥା କହିବି। ମଧୁ ଓ କୈଟଭଙ୍କୁ ବଧ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ମୁଁ ସେଠାରେ ରୈଭ୍ୟ ନାମକ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲି। ସେ ତିନି ଜ୍ଞାନୀ, ଗୁଣଗରିମା ଜାଣିଥିବା, ପବିତ୍ର, ନିପୁଣ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା ମୁନି ଥିଲେ।