ପ୍ରଭାତ କାଳରେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଶୟନପଟ, ଜଳପାତ୍ର ଓ ଦଣ୍ଡ ଏଠାରେ ରଖିଥିଲେ, ତଥାପି କିଛି ଭୁଲିଯାଇଛନ୍ତି କି? ସେ ଏଠାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସିନାହାନ୍ତି, ଏହା କାହିଁକି? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥାକୁ ଶୁଣି, ସେ ଋଷି ନିରବ ହୋଇ ବସିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ—"ଏତେ ସମୟ କିପରି ଚାଲିଗଲା? ମୋତେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କଣ କହିଲେ? ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିପରି ଆସିଲା? ଏହା କଣ?" ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ। ମୁଁ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି—"ତୁମେ କିପରି ଅସ୍ଥିର ଦେଖାଯାଉଛ? କିମ୍ବା କଣ ଦେଖିଛ?" ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ସେ ନିଜ ମୁଣ୍ଡକୁ ଭୂମିରେ ରଖିଲେ। ଉତ୍ତର ଦେଇ ସେ କହିଲେ—"ହେ ଦେବ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ କହୁଛନ୍ତି—‘ତୁମେ ଅପରାହ୍ନରେ ଆସିଛ, କେଉଁ ସ୍ଥାନ ଭୁଲିଗଲ?’" "ମୁଁ ଏକ ଶିକାରୀ ହୋଇଗଲି, ମୋ ଜୀବନୀ ମଧ୍ୟ ଶିକାରୀ ଗୋତ୍ରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା। ତାଙ୍କଠାରୁ ତିନି ପୁଅ ଓ ତିନି ଝିଅ ଜନ୍ମିଲେ। ଏକଦିନ ମୁଁ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲି, ନଦୀକୂଳରେ ରହୁଥିଲି; ସ୍ନାନ କରି ବାହାରିବା ପରେ ମୁଁ ପୁନି ଋଷିମାନେ ଯେଉଁ ରୂପକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେଉଁ ରୂପକୁ ପାଇଲି।" "ମଧବଙ୍କ ସେବା କରିବା ସମୟରେ କିପରି ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି? ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ସେବା କରିବାବେଳେ କିପରି ଅନୁଚିତ ଖାଇଛି? ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ମୋତେ କହ, ଯାହାର ଫଳରେ ମୁଁ ନରକକୁ ଗଲି।" "ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଏହି କଥା କହିଛି, ମୋ ମାୟାରେ ଭୁଲିଥିଲି।" ତାଙ୍କ ବିନୟ ଓ ଦୁଃଖ ଭରା କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ କହିଲି—"ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ଦୋଷରେ ଆସିଥିବା ଦୁଃଖ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ଏହି ଦୁଃଖରେ ତୁମେ ପଶୁ ଯୋନିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛ।" "ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଛି, ଆଉ ଏକଥା ଶୁଣ। ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ଦେଉଛି, କିମ୍ବା ଏହି ଭୂମିର ଭୋଗ ଚାହିଁଲେ ମଧ୍ୟ ପାଇବ।" "ବୈଷ୍ଣବୀ ମାୟା ତୁମେ ଦେଖିଛ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ଚାହିଥିଲେ; ପଚାସ ବର୍ଷ ଶିକାରୀ ଗୃହରେ ମଧ୍ୟ ନଥିଲ।" "ମୁଁ ଆଉ କିଛି କହିବି—ଶୁଣ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ତୁମେ କୌଣସି ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନାହାଁ।" "ଯେଉଁ ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଦୋଷ କରିଛ, ଏବଂ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଯାହା କରିଥିଲା, ତାହାର ଫଳରେ ଏହି ବଡ଼ ଅବସ୍ଥା ପାଇଛ।" "ମୋ ଭକ୍ତ ଶୁଭ୍ର ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମେ ନମସ୍କାର କରିନାହାଁ, ସେମାନେ ମୋ ଅଂଶ। ଏଠାରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଶୁଣା, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ଭକ୍ତ।" "ବିଶେଷ କରି କଳିଯୁଗରେ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ଉପସ୍ଥିତ।" "ଯେଉଁ କେହି ଏଠାରେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହନ୍ତି, ସେଉଁ ଜନ୍ୟ କିଛି ଅନୁଚିତ ନାହିଁ।" "ଯାଉ, ବ୍ରାହ୍ମଣ; ତୁମେ ସିଦ୍ଧ ହେଲା; ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମୁଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।" ଏଭଳି କହି, ମୁଁ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲି, ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ପରେ ମୁଁ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ପହଁଚିଲି। ଧନୁ, ତୁଣୀ, ବାଣ ଓ କଠୋର ତଳୱାର ନେଇ, ମାୟାର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲି। "ମାୟା ଦ୍ୱାରା—ତୁମ ପାଇଁ କିଛି ନାହିଁ, ହେ ପୃଥିବୀ; ମୋ ମାୟା ଜାଣିବାକୁ ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।" "ଏଭଳି, ହେ ପୃଥିବୀ, ମୋ ମାୟାର ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି।" "କଥାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ; ତପସ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ।" "ଯେଉଁ କେହି ଏହି କଥାକୁ ଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପଠେ, କିନ୍ତୁ ଅଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଚାର କରେନାହିଁ—" "ଏବଂ ଯେଉଁ କେହି ଚାହିଲେ, ମୋ ଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପଠେ, ସେମାନେ ଶୂଦ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ—" "ଯେଉଁ କେହି ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ହେ ପୃଥିବୀ, ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠାରେ ପଠେ—" "ପରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୟ ପରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅନ୍ତ ପାଇଲେ।