ସେ, ତୁମେ ସହିତ ଶୁଭ ଏବଂ ଏକତାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିଥିଲେ, ଏବେ ବିଦାୟ ନେଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁନଃଫେରା କେବେ ହେବ ନାହିଁ। ସେଠାରେ ନିଷାଦଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଯାଉ, କାହିଁକି ତୁମେ ନିଜକୁ ଏପରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛ?” କିନ୍ତୁ ଏହି ପୁଅମାନେ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଦୁଃଖ ଏବଂ ବିଷାଦରେ ଭାସି, ସେ ନିଷାଦଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ। “ତୁମର ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଆଶ୍ବସ୍ତ ହୋଇଛି।” ନିଷାଦଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସଂଯମରତ ଋଷି କହିଲେ: “କାନ୍ଦିବା ନୁହେଁ—ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି, ତୁମର ଭଲ ହେଉ; ଯିଏ ତୁମର ପ୍ରିୟ ଥିଲେ, ସେ ଏବେ ମୁଁ ହୋଇଛି।” ଏହି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ତପସ୍ବୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ନିଷାଦଙ୍କର ବିଷାଦ ଦୂର ହେଲା। ନିଷାଦ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ କଣ ଏପରି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ଅଜଣା କଥା କହୁଛ?” ନିଷାଦଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଃଖରେ ଅଚେତନ ହେଇ ପଡିଲେ। ସେ କହିଲେ: “ତୁମେ ତୁମର ପୁଅମାନେ ସହିତ ତୁମ ନିଜ ଘରକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଉ।” କିନ୍ତୁ ଏହି ଉତ୍ସାହ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ନିଷାଦ ଏହାକୁ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ପୁରାତନ କାଲରେ ତୁମେ କଣ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲ?” “କେଉଁ ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା, ପୂର୍ବରୁ ପୁରୁଷ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଏବେ ତୁମେ ଜନା ହେଲେ?” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସଂଯମୀ ଋଷି କହିଲେ: “ନିଷାଦ, ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣ; ମୁଁ ମୋର କଥା କହିବି।” “ମୁଁ ଦିନକୁ ଗୋଟିଏ ଖାଇ ରହିଥିଲି, ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଦେଖାନି, ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲି, ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲି। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ମୁଁ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଦେଖିଲି। ମୁଁ କୌଣସି ଵର ଚାହିଁନଥିଲି, ତେଣୁ ପ୍ରଦତ୍ତ ଵର ମୋ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷିତ ହେଲା ନାହିଁ। ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ, ‘ମାୟା ଦେଖିଛ, ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ଓ ଦ୍ୱିଜ।’ ପୁନଃ କହିଲେ, ‘ଏବେ ତୁମେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଦେଖିବେ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।’ ମାୟା ଭ୍ରମରେ, ମୁଁ ଗଙ୍ଗା ତଟକୁ ଆସିଲି; ନିମ୍ନାନ୍ତରଣୀ ନୀତି ଅନୁସାରେ, ଶୁଧ୍ଧ ଜଳରେ ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ କଲି। ସେଠାରେ, ମୁଁ କିଛି ବୁଝିପାରିଲି ନାହିଁ—ଏହା କଣ, କଣ ଘଟୁଛି? କିଛି କାରଣରୁ, ମୁଁ ଜାହ୍ନବୀ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲି। ନିଷାଦ, ଦେଖ, ପାଣି ପାତ୍ର, ଚଟାଇ, କପଡ଼ା ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଥିଲା; ଦଣ୍ଡ ଏବଂ କପଡ଼ା—ଯେଉଁ ଉପକରଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇନଥିଲା—ଗଙ୍ଗା ଏହାକୁ ଆପଣି ନେଇଗଲା।” ଏପରି କହି, ନିଷାଦ ଦୃଶ୍ୟ ଉପରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ। ତାପରେ, ଓ ଦେବୀ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅଭ୍ୟାସରେ ଲଗିଥିବା ବେଳେ, ବିକାଶ ସମୟ ଆସିଲା। ପୂଜା ପାଇଁ ଫୁଲ ଏକତ୍ର କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ଦ୍ୱିଜ ଗଙ୍ଗାରେ ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ କଲେ। ପ୍ରଭାତରେ, ସେ ଚଟାଇ, ପାଣି ପାତ୍ର, ଦଣ୍ଡ ରଖିଥିଲେ—ତୁମେ କଣ ଭୁଲିଗଲେ? କାହିଁକି ଶୀଘ୍ର ଏଠି ଆସିଲେ ନାହିଁ? ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଋଷି ଚୁପ୍ଚାପ ବସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଓ ଦେବୀ, ସେ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ— “କିପରି ଏତେ ସମୟ ଚାଲିଗଲା? ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ କଣ କହିଲେ? କିପରି ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆସିଲା? କଣ ଏହି କଥା, ସେ ଏପରି କହୁଛନ୍ତି।” ଏହି ସମୟରେ, ଓ ଦେବୀ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ତାପରେ ମୁଁ— “କଣ, ତୁମେ ଅସ୍ତିର ଦେଖାଯାଉଛ? କିମ୍ବା କଣ ଦେଖିଛ?” ଏପରି କହି, ସେ ନିଜ ମୁଣ୍ଡକୁ ଭୂମି ଉପରେ ରଖିଲେ। “ଆହା, ଓ ଦେବ, ଓ ଦ୍ୱିଜ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ କହୁଛନ୍ତି, ଓ ଜଗତ୍ ଗୁରୁ: ତୁମେ ବିକାଶରେ ଆସିଛ, କେଉଁ ସ୍ଥାନ ଭୁଲିଗଲେ?” “ମୁଁ ଏକ ଶିକାରୀ ହୋଇଯାଇଥିଲି, ଏବଂ ମୋ ଜନା ଶିକାରୀ ଗୋତ୍ରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ, ତିନି ପୁଅ ଏବଂ ତିନି ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।