ନିଷାଦ ନଦୀକୁ ଆସି ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ପୋଷାକ ଓ ଜଳପାତ୍ର ନଦୀ କୂଳରେ ଅଛି। ସେ ବ୍ୟାସ୍ତ ଥିବାବେଳେ, ଏକ ତପସ୍ବିନୀ ସ୍ତ୍ରୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ସମୟରେ କିଛି ମକର ତାଙ୍କୁ ଧରି ନେଲା। ନିଷାଦ କହିଲେ, "ମୁଁ କେବେ ତାଙ୍କୁ କଠୋର କିମ୍ବା ଅସୁନ୍ଦର କଥା କହିନି। ବାହୁଡି ଶୟଦ ତାଙ୍କୁ କିଛି ପିଶାଚ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଭକ୍ଷି ନେଇଛି। ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କେଉଁ ଅପରାଧ କରିଛି, କେଉଁ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି?" ସେ ବିନତି କରିଲେ, "ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଓ ପ୍ରିୟା, ଯେଉଁ ସଦା ମୋ ମନକୁ ଅନୁସରଣ କର, ମୋ ପାଖକୁ ଆସ। ମୋତେ ଦେଖ, ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧା, ଏହି ମୋ ତିନିଟି ପୁଅ କୁ ଦେଖ, ଏମାନେ ଏଉଁ ନବାଳକ। ମୋ ପୁଅମାନେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି, ଏହି ଶିଶୁମାନେ ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରିୟ କରୁଥିଲେ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ତୁମେ ଜାଣିବା ମୁଁ ଖାଇନାହିଁ, ପିଇନାହିଁ।" ଏଭଳି ନିଷାଦ ଏଉଁ ଦିକି ଦିକି କୁହୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସହ ବହୁ ଦିନ ସୁଖ ଓ ଏକତାରେ ରହିଥିବା ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଏବେ ଚିରକାଳ ପାଇଁ ବିଦାୟ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯାଅ; କାହିଁକି ତୁମେ ନିଜକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛ?" ଏହି ପୁଅମାନେ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦୁଃଖ ଓ ବିୟୋଗରେ ଭରି ନିଷାଦ କମଳ କଥା କହିଲେ। "ତୁମର ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ମୁଁ ଆଶ୍ବାସ ମିଳିଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।" ନିଷାଦଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଏହି ଦୃଢ଼ ନିୟମର ଋଷି କହିଲେ, "କାନ୍ଦ ନାହିଁ—ମୁଁ ତୁମକୁ କୁହୁଛି, ତୁମେ ଭଲ ରହ; ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ତୁମେ ଭଲ ପାଇଥିଲେ, ସେ ଏବେ ମୁଁ ହୋଇଛି।" ଏହି ତପସ୍ବୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ନିଷାଦଙ୍କର ଦୁଃଖ ହ୍ରାସ ହେଲା। ନିଷାଦ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ କଣ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅଜଣା କଥା କୁହୁଛ?" ଏହି ନିଷାଦଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଃଖରେ ଅଚେତ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଘରକୁ ଯାଅ, ଏହି ପୁଅମାନେକୁ ନେଇ।" ଏଭଳି କହିଲେ, ନିଷାଦ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ କେଉଁ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ? କେଉଁ ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ପୁରୁଷ ଥିବାବେଳେ ଏବେ ସ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଛ? ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୃଢ଼ ନିୟମର ସେ ଋଷି କହିଲେ, "ନିଷାଦ, ଏବେ ଆମ କଥା ଶୁଣ।" "ମୁଁ ଦିନକୁ ଏକବାର ଖାଇଥିଲି, ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲି, ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲି, ଦର୍ଶନ ଆଶାରେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ମୁଁ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଦେଖିଲି। କିଛି ଉପହାର ଚାହିଲି ନାହିଁ, ତେଣୁ ଉପହାର ମୋତେ ଆକାଂକ୍ଷା ହେଲା ନାହିଁ। ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ, 'ମାୟା ଦେଖିଛ, ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।' ତାପରେ ଆଉ କହିଲେ, 'ଏବେ ତୁମେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଦେଖିବ।' ମାୟାର ଭ୍ରମ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଗଙ୍ଗା କୂଳକୁ ଆସିଲି; ତାପରେ ସ୍ନାନ କ୍ରିୟା କରି, ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ବିଲୀନ ହେଲି। ସେଠାରେ, ମୁଁ କିଛି ଜାଣିଲି ନାହିଁ—ଏହି କଣ, କଣ ଘଟୁଛି?" "କିଛି କାରଣବଶତଃ, ମୁଁ ଜାହ୍ନବୀର ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲି। ନିଷାଦ, ଦେଖ, ଜଳପାତ୍ର, ପାଟ, ବସ୍ତ୍ର ପୂର୍ବ ଭଳି ଅଛି; ଦଣ୍ଡ ଓ ବସ୍ତ୍ର—ଯେଉଁଗୁଡିକ ଖରାପ ହୋଇନଥିଲେ—ଗଙ୍ଗା ଏଉଁ ନେଇଯାଇଛି।" ଏଭଳି କହି, ନିଷାଦ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ, ହେ ଦେବୀ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତପସ୍ୟା କରିଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗ୍ନ ଥିବାବେଳେ ବିକାଳ ହେଲା। ସେ ପୂଜା ପାଇଁ ଫୁଲ ଶଂଗ୍ରହ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଏହି ଦ୍ୱିଜ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିବା କ୍ରିୟା କଲେ।