କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହି ଉପାୟରେ ସଂସାର ରୂପୀ ଭବବନ୍ଧନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ପୂଜା ନାରାୟଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ଭଗବାନ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ସହ କରାଯାଏ। ଏହି ବିଧି ଅନାର୍ହ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥକୁ ବିଗାଡିଦିଅନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏପରି ଅନୁଚିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରିଲେ ତାଙ୍କର ଧନ ଓ ଧର୍ମ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲ, ମୁଁ ତାହା ଏବେ ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ଏହିପରି ଉପାୟ ବିବରଣୀ ସହ 'ଋତୁ ବିଧି' ନାମକ ଏକଶ ଚଉବିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଭଗବତ୍ ବରାହ ପୁରାଣରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହି ଋତୁବିଧି ଶୁଣିବା ପରେ, ପୃଥିବୀ ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହି, ମାୟାର ଚକ୍ର ବିଷୟରେ କଥା କହିଲା। ସେ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଏହି ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡିକୁ ଶୁଣି ମୋର ମନରେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୁପ୍ତତା ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ମାଧବ, ତୁମେ ମୋ ମାୟା ବିଷୟରେ ସମ୍ବିଧାନ କରୁଛ; ମୁଁ ଏହି ମାୟାର ଅର୍ଥ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଗୁପ୍ତତମ ସତ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ।" ତାପରେ, ଭଗବାନ ମସ୍କରା କରି, ଭୂଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ବସୁନ୍ଧରା, ତୁମେ ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଛ, ତାହା ପାଇଁ ଅନାବଶ୍ୟକ ଶ୍ରମ କାହିଁକି କରୁଛ? ଏହି ମୋର ମାୟା ବିଷୟରେ ଆଉ କଣ କହିବି? ଦେଖ, ଏକ ଭୂମି ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଏ — ଏହି ମୋର ମାୟା; ମାସରେ ଚାନ୍ଦ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ — ଏହି ମୋର ମାୟା। ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଶୀତଳତା ଆସେ — ଏହି ମୋର ମାୟା। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ — ଏହି ମୋର ମାୟା। ଜଣେ ପ୍ରାଣୀ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା — ଏହି ମୋର ମାୟା; ଆତ୍ମା ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରେ। ଜନ୍ମ ନେଇବା ପରେ ସେ ସବୁ ଭୁଲିଯାଏ — ଏହି ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାୟା। କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଲୋକ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଏ — ଏହି ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାୟା। ଉଙ୍ଗୁଳି, ପା, ବାହୁ, ମୁଣ୍ଡ, କମର; କାନ, ଆଖି, କପାଳ, ଲଳାଟ, ଓ ଜିଭ; ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଉପଯୋଗ କରାଯାଏ, ତାହା ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପାଚିତ ହୁଏ, ପାନ କରାଯାଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟ। ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ରୂପ, ରସ, ଓ ଗନ୍ଧ — ପଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନୁଭବ। ସମସ୍ତ ଋତୁରେ, ଅଚଳ ଓ ଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ରୂପ ରହିଥାଏ। ଦିବ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀର ଜଳ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି। ବର୍ଷା ଋତୁରେ ସମସ୍ତ ପୋଖରୀ ଓ ହ୍ରଦ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ। ହିମାଳୟ ପର୍ବତର ଶିଖର ଠାରୁ ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ ବହିଥାଏ। ମେଘମାନେ ସାଗରର ଲୁଣ ଜଳ ଉଠାଇ ନେଇଯାନ୍ତି। କିଛି ପ୍ରାଣୀ ରୋଗ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୋଇ ଔଷଧ ଖାଉଥିବା ସମୟରେ, ଔଷଧ ଦିଆଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେମାନେ କେବେ କେବେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି। ପ୍ରଥମେ ଗର୍ଭରେ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ, ତାପରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଯାଏ। ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକର ନାଶ ହୁଏ — ଏହି ମୋର ମାୟାର ଶକ୍ତି। ପୁନଃ, ଏହି ମୋର ମାୟା ଶକ୍ତି, ପତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ। ଏଠାରେ ମୁଁ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଅମୃତକୁ ପୁନଃପୁନଃ ମୁକ୍ତ କରେ। ଗରୁଡ଼ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ ନିଜକୁ ନିଜେ ଉଠାଇ ନେଉଛି। ଏହି ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କରି, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରେ। ଅଙ୍ଗିରସ ମାୟା ଧାରଣ କରି, ଦେବମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ନିଜ ମାୟାର ଅନେକ ରୂପ ଓ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ବସୁନ୍ଧରାଙ୍କୁ ସଫଳ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ, ତାଙ୍କର ଉତ୍ସୁକତା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।