ଦେବତାମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କର ବରାହୀ ରୂପ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ।” ଏହି ଇଚ୍ଛାକୁ ଶୁଣି, ଶ୍ରୀନାରାୟଣ ଭୂମିଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ହେ ପୃଥିବୀ, ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ଦେଖାଶୁଣାରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଧରିତ୍ରୀ ରୂପେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛ। ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସୁଛି—ତୁମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ—କାରଣ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି।” ମାଧବଙ୍କର ଏହି ମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ପୃଥିବୀ ଶ୍ରୀବରାହ ରୂପ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରିଛି; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେ; ଆପଣ ମୋର ପଥ ଓ ପ୍ରଭୁ। ହେ ଦେବ, କେଉଁ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, କେଉଁ ପୂଜା କରିଲେ ଆପଣ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି? ଆପଣଙ୍କର ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୋ ପାଖରେ କୌଣସି ଦୁଃଖ ନାହିଁ। ଦେବତା, ଦାନବ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପିତାମହ—ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ? ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ’ଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ କ’ଣ କରିବେ? କେଉଁ ଉପାୟରେ ଯୋଗ ଲାଭ ହୁଏ, କିମ୍ବା କେଉଁ ନିଶ୍ଚିତ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା? କେଉଁ ଦୁଃଖଦାୟକ ନିବାସ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ କ’ଣ? କେଉଁ ପ୍ରକାର ଲାଭ ଅଛି, ଏବଂ କେଉଁ ଦିଗରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ? କେଉଁ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ପଶୁ-ଯୋନିରେ ଯିବା ନ ହୁଏ? କେଉଁ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଆସେ, ଏବଂ କେଉଁ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ମିଳେ? କେଉଁ କ୍ରିୟାର ଶକ୍ତିରେ ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିହେବ? ଭଗବତ୍ଭକ୍ତ ଓ ମୋକ୍ଷକାମୀ ଲୋକେ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ।” ଭଗବାନ କହିଲେ, “ସମସ୍ତ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମାଧବ ମାସ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ନାୟକ ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଏ। ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ମୋ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମାସ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶସ୍ତିପ୍ରାପ୍ତ। ଏହିପରି ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପୂଜା କର। ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ଫୁଲର ମଣ୍ଡପ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଅଳୟ ଅଛି, ସେମାନେ ଯେପରି, ବର୍ଷା ଋତୁରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ବିଧିପୂର୍ବକ କ୍ରିୟା କର। ଏହା ସହିତ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଉପାୟ କହିବି, ଯାହା ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁ ଚକ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା, ‘ନମୋ ନାରାୟଣାୟ’ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ଗଭୀର ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଧ୍ୟାନୀ ଭକ୍ତମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଘନ ମେଘ ସଦୃଶ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ମହିମାକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଆଷାଢ଼ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ପୂଜା କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଓ ସମସ୍ତ ଶାନ୍ତି ଦେଉଥାଏ। ଏପରି କରିଥିବା ମାନବ ଏହି ସଂସାରରେ କେବେ ନଶ୍ୱର ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ। ଏହିପରି କ୍ରିୟାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ଲୋକେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଏପରି ଭାବେ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ଉପଦେଶ ଅପାତ୍ର ଶିଷ୍ୟ କିମ୍ବା ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥକୁ ବିକୃତ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ପଢ଼ିଲେ ଧନ ଓ ଧର୍ମ ଦୁହିଁ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ହେ ସୁମଙ୍ଗଳମୟୀ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ମୁଁ ସେହି ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲି।” ଏଭଳି ଭାବେ 'ଋତୁବିଧି' ନାମକ ଏହି ଏକଶେ ଚବିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ବରାହ ପୁରାଣରେ ଶେଷ ହୁଏ। ଏହିପରେ, ଷଡୃତୁ ବିଧି ଶୁଣି, ପୃଥିବୀ ନିଜ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ରହି, ମାୟାର ଚକ୍ର ବିଷୟରେ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଆପଣ ଯେଉଁ ସୁଭ ଓ ପବିତ୍ର କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେଗୁଡିକୁ ଶୁଣିଲି। ମାଧବ, ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଓ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ।