ଏକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଏକ କନ୍ୟା ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଯୁବାବସ୍ଥା, ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଗୁଣର ଉପସ୍ଥିତି ଥିଲା। ଏହି କନ୍ୟା ଯେଉଁପରି ଶୁଭ ଓ ନିର୍ମଳ ଥିଲା, ସେହିପରି ଏକ ରାଜକୁମାର ଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ରୂପ, ଶୌର୍ୟ, ଧୈର୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲା। ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ସମୟ କ୍ରମେ ଏକ ଆନନ୍ଦ ଭରା ଯୁଗ ଆସିଲା, ଏଉଁ ସମୟରେ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଏକାଉଁ ହେଲେ। ରାଜକୁମାର ସଦା ସେ କନ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ରହିଥିଲେ, ଓ ସେ କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ଭଗ୍ୟଶାଳି ଭାବରେ ରହିଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଉତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଏବଂ ସେ କନ୍ୟା ନିର୍ମଳ ଓ ଦୋଷହୀନ ଭାବରେ ରହିଲେ। ସେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଭକ୍ତ, ନମ୍ର ଓ ଅତି ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିଲେ। ଏଉଁ ସମୟରେ ଶାକାଙ୍କର ରାଜକୁମାର, ଯେଉଁଥିରେ ଶାକା ଜାତିର ମହିମା ବଢ଼ାଇଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେଉଁଠି ଅନେକ ଚିକିତ୍ସକ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସମୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ଗଲା ଓ କୌଣସି ଉପଚାର ଫଳ ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ଋତୁ ବିତିଗଲାପରେ, ସେମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହେଲା। ତା'ପରେ, ଦୋଷହୀନ ଅଙ୍ଗ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ କନ୍ୟା ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ— "ଯଦି ଆପଣ ସତ୍ୟରେ ମୋତେ ଭଲ ପାଆନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ସତ୍ୟ କଥା କହିବେ।" ସେ କହିଲେ, "ଅପଣ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ତଥାପି ଆପଣଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା କାହିଁକି ଶାନ୍ତି ହେଉନାହିଁ? ଏହା କ'ଣ, ମୃଦୁ ଭାବରେ କହିବେ? ଆପଣ ସମସ୍ତ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଆପଣ ଭୁଲିଗଲେ କି?" ରାଜକୁମାର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଏହି ଜଗତର ସମୁଦ୍ର କୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ବେଶି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" ଏକ ଦିନ, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଶଯ୍ୟାରେ ଏକାଉଁ ହେଇଥିବା ବେଳେ, କନ୍ୟା ପୁନଃ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— "ମୁଁ ଆଗରୁ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲି, ତାହା କହିଦିଅ। କିଛି ଗୁପ୍ତ ଅଛି କି? କାହିଁକି ଆପଣ ଏହାକୁ ମୋଠୁ ଲୁଚାଇ ରଖୁଛନ୍ତି?" ସେ ଭଳି ଚାପ ଦେଇ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିବା ବେଳେ, ଶାକାଙ୍କର ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମାନବ ଭାବକୁ ଛାଡ଼; ତୁମର ପୂର୍ବ ପରମ୍ପରାକୁ ସ୍ମରଣ କର। ମୋର ମା ଓ ବାପାଙ୍କଠାରେ ଯାଅ, ଓ ସେମାନଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ନିଅ।" "ସେମାନଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ନିଅ ଓ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କର। ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ଗୁପ୍ତ କଥା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନିପାରି ନାହିଁ।" ତା'ପରେ, ଦୋଷହୀନ ଅଙ୍ଗ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ କନ୍ୟା ମା ଓ ବାପାଙ୍କର ସମ୍ନାରେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏକ କଥା କହିବାକୁ ଚାହେଁ, ଦୟାକରି ଶୁଣନ୍ତୁ।" "ମୁଁ ପବିତ୍ର କୋକାମୁଖକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ, ଏହିପାଇଁ ଆପଣମାନେ ମୋତେ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ ଦିଅ। ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବେ ମୁଁ କିଛି ଚାହି ନାହିଁ।" "ଆପଣଙ୍କର ପୁଅ ସଦା ମୁଣ୍ଡର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଓ ଆରାମ ଛାଡ଼ି ଦୁଃଖରେ ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି।" "ମୁଁ କେବେ ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା କହି ନାହିଁ। ଦୁଇଜଣ ପତି-ପତ୍ନୀ ଏହି ଦିନ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଏହାକୁ ଭାବିବେ।" ପୁଅ ବଧୁଙ୍କୁ ହାତ ଧରି କହିଲେ, "ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥ, ଯାନ ଓ ଅପ୍ସରା ସଦୃଶ ନାରୀମାନେ—" "ଧନ, ଆଶ୍ରୟ ଓ ରାଜ୍ୟ—ସମସ୍ତ ତୁମରେ ଅଛି।" "ଜୀବନ ଓ ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ତୁମରେ ନିର୍ମିତ।" ସେ ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କର ପାଦ ଧରି ନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ପବିତ୍ର କୋକାମୁଖକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ।" "ତା'ପରେ, ରାଜ୍ୟ, ସେନା ଓ ଧନ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ସମସ୍ତ ମୋର ହେବ; ଏଉଁଠି ଯିବା ଦ୍ୱାରା, ମୋର ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଦୂର ହେବ।