ଭଗବାନ୍ ବରାହ ମହାପ୍ରଭୁ ମୃଦା ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାଏ, ସେ କେବେ ମନ୍ଦ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରେନାହିଁ, ବରଂ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯିଏ ସମସ୍ତ କାମରେ ସମଦୃଷ୍ଟି ରଖେ, ମାଟି, ପଥର, ସୁନା—ସବୁକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖେ, ଅନ୍ୟ କେହି ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଅପକାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରେନାହିଁ, ଯିଏ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଦୂରେ ରହିଥାଏ, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଓ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ, ଏବଂ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ମାତ୍ର ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମୟରେ ସମ୍ମିଳିତ ହୁଏ, ସେମାନେ ପୁନି ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ମୋରେ ଲୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ପରି ଶାନ୍ତପ୍ରକୃତି, ଧୀର ଲୋକମାନଙ୍କର ନିତ୍ୟ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଶୁକ୍ର, ଗୌତମ, ଶଂଖ, ଲିଖିତ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, କୁବେର, ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ, ପିତୃଗଣ, ସ୍ୱୟଂଭୂ—ସମସ୍ତେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ଦେଖିଛନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ନିଜ ଜ୍ଞାନ ଅନୁଯାୟୀ ନିଜ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଯିଏ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ଅଟୁଟ ରହେ, ସେ ଅନ୍ୟର ଧର୍ମକୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାବି ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏପରି ଲୋକ ପୁନଃ ଗର୍ଭ ଗ୍ରହଣ କରେନାହିଁ, ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହିପରି ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ସାଗରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରିପାରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱୟଂ ନିଜ ପ୍ରତି ସଦା ଉପକାରୀ, ଦେବତା, ଅତିଥି, ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଏବଂ କେବେ ମନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅପବିତ୍ର ଭାବିବେ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, କପିଳ ଗାଈକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, କୌମାରୀ କନ୍ୟାକୁ କେବେ ଅପବିତ୍ର କରନ୍ତିନାହିଁ, ଜଳ ଦାନ କରନ୍ତି, ଗୁରୁ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଅତି କଥା କହନ୍ତିନାହିଁ—ସେମାନେ ପୁନି ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତିନାହିଁ, ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଅଞ୍ଜଳି ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା ଏଠି, ଯାହାକୁ ‘ଜନ୍ମର ଅଭାବ’ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏବେ ବରାହଦେବୀ, କୋକମୁଖ ତୀର୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ କଥା କହିବି। "ଓ ବସୁନ୍ଧରା, ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣ। ଯିଏ ଅଷ୍ଟମୀ କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ କେବେ ଦମ୍ପତି ସଂଗମ କରେନାହିଁ, ଯିଏ ଶିଶୁବୟସ୍ କିମ୍ବା ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ସଦା ମୋତେ ଭକ୍ତି କରେ, ଯିଏ ଦୁଃଖରେ ଅଛି କିନ୍ତୁ ଏକତାରେ ଅଟୁଟ ଓ ଗୁଣମୟ, ଯିଏ ଯୁବବ୍ରତ ରେ ଅଟୁଟ ରହି ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରେନାହିଁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ପରର ସମ୍ପତି ପ୍ରତି ଲୋଭ ରଖେନାହିଁ, ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ। ଯିଏ ଜୀବମାନଙ୍କୁ କେବେ କ୍ଷତି କରେନାହିଁ, ହୃଦୟ ଶୁଦ୍ଧ ଓ କରୁଣାଶୀଳ, ସେମାନଙ୍କ ମନ କେବେ ଚଞ୍ଚଳ ହୁଏନାହିଁ, ସେମାନେ ମୋର ପ୍ରିୟ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।" ଏହାପରେ ବସୁନ୍ଧରା ଭଗବାନ୍ ବରାହଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ଭଦ୍ରକର୍ଣ୍ଣ ସରୋବରକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, କୋକମୁଖକୁ କିଏ ପ୍ରଶଂସା କରେ? କେଦାରକୁ ଛାଡ଼ି, କୋକମୁଖକୁ କାହିଁକି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି? ପ୍ରବଳ ଦୁର୍ଗକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, କୋକମୁଖକୁ କାହିଁକି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି? ଏକଲିଙ୍ଗକୁ ଛାଡ଼ି, କୋକମୁଖକୁ କାହିଁକି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି?" ତାହାପରେ ବରାହ ଭଗବାନ୍ ମୃଦାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ମହାନେ, ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ, ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ସଠିକ୍।