ଭଗବାନ୍ କହିଲେ—ଯେଉଁ ଜଣେ ନିୟମିତ ପ୍ରକାରରେ ମୋର ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ ସେବା କରାଯାଏ, ସେଠି ଦୁଃଖ ନାଶ ହୁଏ ଏବଂ ପୀଡାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ଜଗତରେ ମୋତେ ଶରଣ ନ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ ତାଠୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଅଛି? ମୋ ପାଖକୁ ନ ଆସିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ତାଠୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ କ'ଣ ଅଛି? ମୋତେ ଦେଇନଥିବା ଲୋକ ଯେଉଁମାନେ ଖାନ୍ତି, ସେମାନେ କ’ଣ ତାଠୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି? ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ନିବେଦନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ କ’ଣ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି? ମନ ଦୁର୍ବଳ ଲୋକ ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ କ’ଣ ତାଠୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି? ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ କ’ଣ ତାଠୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି? କିଛି ଲୋକ ତାଙ୍କର ଆଗରେ କିମ୍ବା ପଛରେ ଦୌଡ଼ନ୍ତି—ଏହା ତାଠୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ କ’ଣ ଅଛି? କିଛି ଲୋକ ଶୁଷ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାନ୍ତି, କିଛି ଘାସ ଉପରେ ଶୁଅନ୍ତି, କିଛି ଅଙ୍ଗବିକଳ ଦେଖାଯାନ୍ତି, କିଛି ମୌନ ରହନ୍ତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟାନକ। ଏକ ଦାନଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ଜେ ଦରିଦ୍ରତାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, କିମ୍ବା କୌଣସି ମହିଳା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭାଗିନୀ ହେଉଛନ୍ତି, କିଛି ଲୋକ ଅପରାଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ଶରଣ ନ ନେଇ ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଠୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ କ’ଣ ଅଛି? ଏହିପରି, ତୁମେ ମୋତେ ପଚାରିଛ, କେଉଁ ପାପ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ। ଏବେ, ହେ ନିର୍ମଳେ, କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ମୋର ନିଷ୍କର୍ଷ ଶୁଣ। ଯେଉଁ ଜଣଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧି ଉଦୟ ହୁଏ, ସେମାନେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ନଶେଷ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ସାନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ କରିବା ପରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଯେଉଁ ଜଣେ ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ଯିଏ କିଛି ଦେଇଥିବେ, ତାହା ସହଜ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ହେଲେ, ତାଠୁ ବଡ଼ ସୁଖ କ’ଣ ଅଛି? ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ନେହ ଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ ଭାବେ ଦେଖିଲେ, ଏହା ତ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ। ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ ଅହିଂସାରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ, ଏହି ଜନ୍ମ ସୁଖର ପାଇଁ। ମନ ଯଦି ଚଞ୍ଚଳ ନ ହୁଏ, ସମସ୍ତକୁ ମାଟି ଭାବେ ଦେଖିବା, ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବା, ସଂତୁଷ୍ଟ ଜୀବନ—ଏହି ସମସ୍ତ ଅପୂର୍ବ ସୁଖ। ଜୀବନସାଥୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା, ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅନୁଭବ, ଦେବତାମାନେ ଦେଖିଥିବାପରି ଦୃଷ୍ଟି, ଏକାଗ୍ରତା—ଏହି ସମସ୍ତ ଅପୂର୍ବ ସୁଖ। ଏଠି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନ ନଶୁଏ, ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ନ ନଶନ୍ତି; ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ସେହି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ। ଏପରି ଭାବେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବରାହ ପୁରାଣର ଏହି ଏକଶଯ ଛଅତିର୍ଥି ଅଧ୍ୟାୟ ‘ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର ବିବେଚନା’ ଏଠି ସମାପ୍ତ।