ବସୁନ୍ଧରା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଉନ୍ନତିର ମାର୍ଗ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଜଣେ ଜୀବ ମୋ ସହିତ ଏକତା ଲାଭ କରେ। ଏହି ମାର୍ଗରେ ଚଳିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଜଣେ ଜନ, ତାଙ୍କୁ ଉଷ୍ଣତା କିମ୍ବା ଶୀତ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଲାଭ କିମ୍ବା ହାନି ଉପରେ ମନ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ଜଣେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଷ୍ଟର ଆକାଂକ୍ଷା ରହିବାରୁ ବଞ୍ଚିଥାନ୍ତି, ସେ ଅତି ଉଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧିକୁ ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏସବୁ ଆକାଂକ୍ଷା ଛାଡି, ସଦା ମୋ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ରହିଥାନ୍ତି, ଏକମାତ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ମନ ଦେଇ, ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିଥାନ୍ତି, ସେ ଜଣେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଦୟା ଦେଖାନ୍ତି, ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ତତ୍ପର ଓ ବଡ଼ କ୍ଷମାଶୀଳ ରହିଥାନ୍ତି। ଏହି ଜଣେ ତିନି ଦିନରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟର ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି, ସଦା ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ପାଳନ କରନ୍ତି, ମନ ମୋ ନିକଟେ ରହିଥାଏ। ଯେଉଁ ଜଣେ ମୋ ପୂଜାରେ ସଦା ଫୁଲ, ସୁଗନ୍ଧ, ଧୂପ ଦେଇ ନିବେଦନ କରନ୍ତି, କେବେ ଦୁଧ, କେବେ ଯବ ଯବାନ୍ନ, କେବେ ନିରାକାର ଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି, କେବେ ପ୍ରତି ଚାରି ଦିନରେ ଖାନ୍ତି, କେବେ କେବେ କେବଳ ଫଳ ଖାନ୍ତି, ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସପ୍ତ ଜନ୍ମ ଧରି କରନ୍ତି—ସେ ଜଣେ ମୋର ଦେଖାଯାଇଥିବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବରାହ ପୁରାଣର ଏକଶତ ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ, ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଶେଷ ହେଲା। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶୁଭ ଓ ଦୁଃଖର ନିର୍ଣୟ କଥା କହିବି। ଯେଉଁ ଜଣେ ମୋ ଶିକ୍ଷା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତ, ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଓ ଅହଂକାର ନିର୍ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଫଳ, କନ୍ଦ ଓ ଶାକ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ଷଷ୍ଠୀ, ଅଷ୍ଟମୀ, ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ ଏହି ନିୟମ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଯୋଗ ଶିଳ୍ପରେ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ରଖି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି—ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୋହ, କିମ୍ବା ରୋଗ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ବିଷୟରେ କହିବି। ଯେଉଁ ଜଣେ ମୋ ପୂଜା ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରନ୍ତି, ସେ ମୋ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି। ଯଥାଯଥ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖର ନାଶ ଓ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରାଯାଏ। ମୋତେ ଶରଣାଗତ ହେବା ନ କରିଥିଲେ, ତାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅଛି କି? ମୋତେ ସମ୍ମିପ୍ତ ହେବା ନ କରିଥିଲେ, ତାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅଛି କି? ମୋତେ ଦେଇନାହିଁ ଏବଂ ନିଜେ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ତାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅଛି କି? ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅଛି କି? ଅସ୍ଥିର ମନ ଥିବା ଜଣେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିଲେ, ତାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅଛି କି? ମୃତ୍ୟୁର ଅଧିନ ହୋଇଥିଲେ, ତାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅଛି କି? କେହି ତାଙ୍କ ପଛରେ କିମ୍ବା ଆଗରେ ଦୌଡ଼ିଥିଲେ, ତାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅଛି କି? କେହି ଶୁଷ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିଲେ, କେହି ଘାସ ଉପରେ ଶୁଇଥିଲେ, କେହି ବିକୃତ ଦେଖାଯାନ୍ତି, କେହି ମୌନ ଅଛନ୍ତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ଅଧିକ କିଛି ଅଛି କି? ଏକ ଉଦାର ମନ ଥିବା ଜଣେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ତାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅଛି କି? ଏଠାରେ ଜଣେ ନାରୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭାଗି ହୋଇଥିଲେ, ତାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅଛି କି? କେହି ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ରହିଥିଲେ, ତାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅଛି କି? ସେମାନେ ମୋତେ ଶରଣାଗତ ହେଇନାହିଁ, ତାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଅଛି କି? ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, କେଉଁ ପାପ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଥାଏ। ନିର୍ମଳ ବସୁନ୍ଧରା, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ମୋର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଶୁଣ। ଯେଉଁ ଜଣେ ଜୀବ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।