ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ ଯୁଗର ଚକ୍ରକୁ ଘୁଞ୍ଚାଉଥିବା, ତୁମେ ତପସ୍ୱୀ, ମହାତପସ୍ୱୀ। ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନନ୍ତ ତୁମେ, ଓ ସାପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଟକ୍ଷକ। ଘରେ ହସ୍ତିମୁକ୍ତ ଖେଳ କ୍ରୀଡ଼ା ତୁମେ, ଘର ମଧ୍ୟରେ ବାସୁଦେବ ଦେବତା ରୂପେ ତୁମେ ବିଦ୍ୟମାନ। ତୁମେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶରୀର, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ତୁମେ। ଶ୍ରଦ୍ଧା ତୁମେ, ହେ ଦେବଦେବ, ତୁମେ ଦୋଷ ଦୂର କରିଥିବା ମାଧବ। ତୁମେ ଗରୁଡ଼, ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ବହନ କରୁଥିବା, ତୁମେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ। ତୁମେ ବିଜୟ ଓ ଜୟ, ଘର ମଧ୍ୟରେ ବାସୁଦେବ ଦେବତା ରୂପେ ତୁମେ। ତୁମେ ଭଗ, ବିଷର ଚିହ୍ନ, ତୁମେ ପରମ ଆତ୍ମାର ସ୍ୱରୂପ। ହେ ଜଗତ୍ନାଥ, ମୁଁ ଯେ ଅପସ୍ନାତ, ତୁମେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଯିଏ ନିଷ୍ଠା ପୂର୍ବକ ଏହି କେଶବ ସ୍ତୁତି ପଢ଼େ, ସେ ସନ୍ତାନହୀନ ହେଲେ ସନ୍ତାନ ପାଏ, ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଧନ ଲାଭ କରିପାରେ। ଏହି ସ୍ତୁତି ଦୁଇବେଳେ, ପ୍ରଭାତ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ, ମହାତ୍ମା ମାଧବଙ୍କୁ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଏହା ଯଦି ଅକ୍ଷରେ ଅକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ାଯାଏ, ତେବେ ଚାହିଁଥିବା ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳିବ। ଏଭଳି ଭାବେ, 'ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ତୁତି' ନାମକ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ, ମହାପୁରାଣ ବରାହ ପୁରାଣର ଏକ ଶତ ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ତାପରେ, ଭଗବାନ ବରାହ ଅବତାର ରୂପେ, ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏହା ପରେ, ମାଧବ ଦିବ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ। ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ପ୍ରେମ ଓ ଭକ୍ତି ପାଇଁ, ତୁମେ ଦୃଢ଼ ରହିଛ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏବଂ ତୁମ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ ଧାରଣ କରିବି। ଏଭଳି ଭୂମିକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ମାଧବ ଛଅ ହଜାର ଉଚ୍ଚତା ଓ ତିନି ହଜାର ପ୍ରସ୍ଥ ନେଇ, ବାମ ଦଂତରେ ଧରି ଭୂମିକୁ ଉଠାଇଲେ। କିଛି ଗଛ ତାଙ୍କୁ ଅଂକୁଶରେ ଧରି ରହିଲେ, କିଛି ମୂଳ ସହିତ ଲଗି ରହିଲେ। ଚାନ୍ଦ୍ରମାର ପବିତ୍ର କାନ୍ତି ପରି, ଭୂମି ବରାହ ମୁଖରେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ଏଭଳି, ସମୁଦ୍ର ସହିତ ଭୂମିକୁ ବୋହି ନେଲେ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାଳର ମାପ ଓ ଯୁଗର ବିଭାଗ ଅଛି। ଏହା ପରେ, ଭୂମିରୁ ଅକ୍ଷୟ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଉଦୟ ହେଲେ। ଭୂମି ଗାଈ ରୂପେ ତାଙ୍କୁ—ସନାତନ, ପରମ, ଅବିନାଶୀ—ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ହେ ଭଗବାନ, ଧାରଣ କରିବାର ସ୍ୱରୂପ କ’ଣ ଏବଂ ଏହାର ଉଚିତ ବ୍ୟବହାର କ’ଣ? ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟର ସ୍ୱରୂପ କ’ଣ ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଏହା ଅର୍ଦ୍ଧବାହ୍ୟ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ କ’ଣ? ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ସ୍ଥାପନ, ଆବାହନ, ବିଦାୟ କେମିତି କରିବା ଉଚିତ? ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ଜଳ ଗ୍ରହଣ, ସ୍ନାନ ଓ ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ କେମିତି କରିବା ଉଚିତ? ଆସନ ଓ ଶୟନର ବିଧାନ କ’ଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ? ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ କ’ଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ? ବସନ୍ତ ଋତୁରେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ, ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ? କେଉଁ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ? କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗୀ ମାଧବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥାଏ? ପ୍ରତିମାର ମାପ କ’ଣ ଏବଂ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବାର ଉପାୟ କ’ଣ? କିପରି ହଳଦିଆ, ଧଳା କିମ୍ବା ଲାଲ ଓଡ଼ଣା ଗ୍ରହଣ କରିବେ? କେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଧୁପର୍କ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ? ମଧୁପର୍କ ଭୋଗ କରିଥିବା ଲୋକ କେଉଁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି? ଏଭଳି ଭାବେ, ବରାହ ପୁରାଣର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଭଗବାନଙ୍କ ମହିମା, ଭୂମିଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପସ୍ଥାପନ ହେଲା।