ନବମ ଗାଈଟି ଲାଲଟିଆ ରଙ୍ଗର ଥିବା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ଦଶମ ଗାଈର ପୁଛ ହଳଦିଆ ଓ ଖୟାଳିଆ ରଙ୍ଗର ଥାଏ। ଏହି ଗାଈ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଅଳଙ୍କୃତ ଓ ସବୁଦିନ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର। ଏହି ସମସ୍ତ ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଗାଈ ଅଛି, ସେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁଠି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଥକୁ ଦେଖାନ୍ତି। ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣରେ ଧଳା ଓ ବିନୟୀ ଘୋଡା ବିଷୟରେ ଯେଉଁ ଉପାଖ୍ୟାନ ରହିଛି, ସେଠି 'କପିଲା ଗାଈ ଦାନର ମହତ୍ମ୍ୟ' ନାମକ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଦୁଇମୁହିଁ ଗାଈ ଦାନ, ସୁଉନ ଘଡ଼ା ଦାନ ଓ ପୁରାଣ ଦାନର ସ୍ତୁତି କରାଯିବ। ଏହି ଦୁଇମୁହିଁ ଗାଈ ବିଷୟରେ ଆଉ ଶୁଣ, ରାଜନ। ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା କପିଲା ଗାଈ ବିଷୟରେ ତୁମେ ଯେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲ, ଏବେ ସେ ଦାନର ମହତ୍ମ୍ୟ କହିବି। ସେ ଗାଈ ସଦା ଯଜ୍ଞର ଉପଯୋଗୀ, ସଦା ପବିତ୍ର, ଏବଂ କପିଲା ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ। ମାଧବ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ସେ ଗାଈ ପିଲା ଦେଉଛି, ସେ ସମୟରେ ଦାନ କଲେ କେତେ ମହତ୍ କୃତ୍ୟ ହୁଏ? ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କପିଲା ଗାଈ ଯଜ୍ଞ ଓ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ, ସେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ପବିତ୍ରତମ। ସେ ତପସ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉପବାସ ମଧ୍ୟରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ଗୁପ୍ତ ଶ୍ରୀନ୍ଗ୍ରହ ଅଛନ୍ତି, ତଥା ଦ୍ୱିଜମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟା-ପ୍ରଭାତେ ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରନ୍ତି। ସେଉଁଠି ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ବିକୀର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ଆକାଶୀୟ ରଥରେ ଆସନ୍ତି। ଏହି ଲାଲଟିଆ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଖୟାଳିଆ ଗାଈ ସୂର୍ଯ୍ୟର ସମସ୍ତ ସୁଖ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଖୟାଳିଆ ଗାଈମାନେ ପୂର୍ବରୁ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ତୁତିତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅଗ୍ନିଜନ୍ମା ଏବଂ ଶୁବର୍ଣ୍ଣା ନାମକ ଦେବୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କହାଯାଇଛି। ଯେଉଁମାନେ ପତିତ, ସେମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ ସମାନ ନିମ୍ନ ମନ୍ୟ ହିସାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବେ। ସେମାନେ ଯେପରିକି ଯଜ୍ଞରେ କୁକୁରକୁ ଦୂରେ ରଖାଯାଏ, ସେପରି ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଶୂଦ୍ରମାନେ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ, ସେମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ଓ ସେମାନେ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସେମାନେ ପୃଥିବୀର ମଳ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଳ ଭୋଜୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ଦୁର୍ଗତି ବିଷୟରେ ଏବେ ଶୁଣ। ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକରେ କୋଟି ବର୍ଷ ରହନ୍ତି। କୁକୁରର ଗର୍ଭରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ସେମାନେ ପୁଣି ପୁଣି ମଳ ଭୋଜିଥିବା କୀଟ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି। ଏପରି ଅନେକ ଜନ୍ମ ହେଉଛି, କିନ୍ତୁ ମୁକ୍ତି ମିଳୁନାହିଁ। ସେଥିଠାରୁ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବସିଥାନ୍ତି। ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଦା ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଲେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି। ଅନେକ ଦାନ କଲେ କି ହେବ, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଦାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ? ଯେଉଁ ଗାଈ ପିଲା ଦେଉଛି, ସେଉଁଠି ଦାନ କରିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଗର୍ଭ ମୁହଁରେ ଥିବା ବଛାର ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏ ଧରି, ଏ ମାଟିରେ ଏକ ଗାଈ ଓ ତାହାର ବଛାର ଶରୀରରେ ଯେତେ ଲୋମ ଅଛି, ତେତେ ଦିନ ଯେଉଁ ଲୋକ ଖୟାଳିଆ ଗାଈ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାର ଲୋକରେ ଚିରକାଳ ବାସ କରନ୍ତି। ସେ ଦାନ କରିବା ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହାତରେ ସୁନା କିମ୍ବା ଚାଁଦି ଦେଇ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ଜଳ ଢାଳି, ପବିତ୍ର ଭାବରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଭାବେ ଦିଆଯାଇଥିବା ମାଟି ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପୂର୍ବଜମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ସେ ବିଷ୍ଣୁର ପରମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।