ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବରାହ ପୁରାଣର ଶ୍ୱେତବିନୀତାଶ୍ୱ କଥାରେ ଦାନର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଛି। ପ୍ରଥମେ, ରାଜାଙ୍କୁ କପାସ ଗାଈ ଦାନର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ବିଷୟରେ କହାଯାଉଛି। ଏହି କପାସ ଗାଈ ଦାନ କରିବାକୁ, ଉତ୍ତରାୟଣ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଏବଂ ்ୟୁଗ ଆରମ୍ଭ ଦିନରେ, କିମ୍ବା ଗ୍ରହଦୋଷ, ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନ ଦେଖିବା ପରେ, ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଦେଖିବା ପରେ ଏହି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦାନ ପାଇଁ, ଗାଈକୁ ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଲିପିଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ତାପରେ ଦର୍ଭା ତୃଣ ଏବଂ ତିଳ ମାଟି ଯାଉଛି। ଏହି ଗାଈକୁ ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈ୵ଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟା ବିନା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଦାନର ଉପକରଣ ଓ ମାପ ସଠିକ ଭାବରେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଏବଂ ଛେନାକୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଭାଗ ରଖି ନିୟମାନୁସାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ। ଗାଈର ଶିଙ୍ଗ ସୁବର୍ଣ୍ଣର, ଖୁର ଚାନ୍ଦିର ହେବା ଦରକାର। ଏପରି ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାଈ ଏବଂ ଛେନା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କରିବା ପରେ, ନିଜ ହାତରେ ଏହି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ତୁମ୍ବିନା କେହି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିନାହିଁ। ଏଠାରେ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହୁଏ — "କପାସ ଗାଈ ଦାନର ମହାତ୍ମ୍ୟ"। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ଧାନ ଗାଈ ଦାନର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ବିଷୟରେ କୁହାଯାଉଛି। ଉତ୍ତରାୟଣ, ବିଷୁବ୍ ଦିନ, ବିଶେଷ କରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଏହି ଦାନ କରିବା ଉତ୍ତମ। ଏହି ଦାନର ଫଳ ଦଶ ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ସମାନ। ପ୍ରଥମେ, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଗାଈ ତଳେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଗାଈ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାନର ହେବା ଦରକାର, ଚାରି ଡୋଣା ଧାନ ଥିବା ଉଚିତ। ଛେନାକୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଭାଗ ରଖି ନିୟମାନୁସାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦରକାର। ଶିଙ୍ଗ ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଖୁର ଚାନ୍ଦି, ନାକ ଗୋମେଦ ମଣି, ଏବଂ ଅଗୁରୁ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ। ଦାନ ଗାଈର ଦାନ୍ତ ମୁକ୍ତା, ମୁହଁ ଘୃତ ଓ ମଧୁ, ପାଦ ଉଖିର ଖଣ୍ଡ, ଲାଡ଼ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ। ଚପଲ, ସଂଡାଲ, ଛତା, ପାତ୍ର ଏବଂ ନୈ୵ଦ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଦରକାର। ପୂଜା ଧୂପ, ଦୀପ ଦ୍ୱାରା କରି, ଗାଈକୁ ତିନି ଥର ପରିକ୍ରମା କରି, ଶାସ୍ତଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ। "ମୁଁ ଯାହା ଦାନ କରିଛି, ଦୟାକରି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ," ଏହିପରି ବିନୟ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ଦାନରେ ଗୋବିନ୍ଦର ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଅଗ୍ନିର ଶ୍ରୀ, ଗାୟତ୍ରୀ ଯାହା ବ୍ରହ୍ମର ସାର, ଚନ୍ଦ୍ରର ଚାନ୍ଦ୍ରିକା, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜ — ଏସବୁ ଧାନର ରୂପରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଛି। ଏହି ଦାନ ପରେ ପରିକ୍ରମା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ। ଧାନ ଗାଈ ଦାନର ଫଳ ଏତେ ବଡ଼, ଏହା ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଦିଏ। ଏହି ଦାନରେ ଲୋକର ଭାଗ୍ୟ, ଆୟୁ, ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥାଏ। ଦେବଙ୍ଗନାମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଦାତା ଶିବ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ସ୍ବର୍ଗରୁ ତଳେ ଆସି, ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ରାଜା ହୁଅନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପାପ ଶୁଧ୍ଧ ମନରେ, ରୁଦ୍ର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠାରେ "ଧାନ ଓ ଗାଈ ଦାନର ମହାତ୍ମ୍ୟ" ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହୁଏ। ଏବେ ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ପିତଳ ଗାଈ ଦାନର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ବିଷୟରେ କୁହାଯାଉଛି। ଏହି ଦାନ ପାଇଁ, ପୂର୍ବ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗାଈ ଓ ଛେନା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରୀମତୀ ରାଜା, ପିତଳ ଗାଈର ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ସାର। ଯିଏ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ପିତଳ ଗାଈର ଗଳ ଓ ମୁଣ୍ଡ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ତେଁ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ପାପ ଦଗ्ध ହୁଏ। ଯିଏ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ଏହି ଗାଈଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରେ— (ଏଠାରେ ଅଧ୍ୟାୟ ଆଗକୁ ଚାଲିଛି...) ଏଭଳି ଦାନର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଏହି ପୁରାଣରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକର ପାପ ଦୂର ହୁଏ, ଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଆୟୁ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଦାତା ଶିବ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।