ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣିଥିଲେ, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ଥିଲେ ଓ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ପାଳନ କରୁଥିଲେ, ସେଉଁଠି ରାଜାଙ୍କ ନିକଟେ ବିଶେଷ କୃତ୍ୟ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଥିଲା । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯେତେବେଳେ ପୂଜା ଓ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ଗୋମାତାଙ୍କ ପୁଛ ନିକଟେ ବସିଥାନ୍ତି, ସେ ସମୟରେ ଗୋମାତାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଓ ଏକ କମ୍ବଳ ଦେଇ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜାଙ୍କୁ ଉଚିତ୍ ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ହେବ । ଏହି ସମୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଗୋମାତାଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ଗୋମାତା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରସ ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜିତା । ଲୁଣ ଦେଇ ଏହି ଗୋମାତା ଦାନ କରି, ଦାତା ଏକ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହି ଦାନ କେବଳ ସହସ୍ର କିମ୍ବା ଶତ ଗୋଧନ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ । ଏହି କଥା ଯିଏ ଭକ୍ତିସହିତ ଶୁଣିଥାଏ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ଦିଏ, ସେ ମହାମାନବ ହେବେ । ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଗୋ-ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ 'ଲୁଣ-ଗୋ' ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ହେଲା । ଏବେ ରାଜାଙ୍କୁ କପାସ ଗୋ-ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଶୁଣାଯାଉଛି । ଦକ୍ଷିଣାୟନ, ପୁଣ୍ୟ ଯୋଗ କିମ୍ବା ்ୟୁଗାରମ୍ଭରେ, ଗ୍ରହପୀଡିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ, ଦୁଷ୍ଟ୍ୱପ୍ନ କିମ୍ବା ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ଏହି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଗୋମାତାକୁ ଗୋବର ଲଗାଇ, ତା'ପରେ ଦର୍ଭା ଓ ତିଳ ଛାଡ଼ିବା ନିୟମ । ଇଷ୍ଟ, ଦୀପ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ସହିତ ଇର୍ଷ୍ୟା ବିନା ପୂଜା କରିବାଦ୍ୟ । ଏଠାରେ ଗୋମାତା ତୁଳା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ତା'ର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ବାଛି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ । ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ଓ ରୂପା ଖୁର ଦେଇ ଏହାକୁ ସଜାଇବା ଦରକାର । ଏପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏହି ଗୋମାତା ତିଆରି କରି, ନିଜ ହାତରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେଷ୍ଟାରେ ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ । ଏହି ଗୋ-ଦାନ ବ୍ୟତୀତ, ଦେବତାମାନେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ; ତୁମ ଛଡ଼ା କେହି ରହିବେ ନାହିଁ । ଏହି ଭାବରେ 'କପାସ-ଗୋ' ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା । ପରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ଧାନ-ଗୋ-ଦାନର ଅପୂର୍ବ ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଶୁଣାଯାଉଛି । ଦକ୍ଷିଣାୟନ, ବିଷୁବ, ବିଶେଷ କରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଏହି ଦାନ କରିବା ଉତ୍ତମ । ଏଠାରେ ଦଶ ଗୋ-ଦାନ ପରି ଫଳ ମିଳେ । ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି କୃଷ୍ଣା ଚର୍ମ ତଳେ ପୂର୍ବବତ୍ ବିଧିରେ ଏହାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ । ଚାରି ଡ୍ରୋଣା ଧାନ ସହିତ ଉତ୍ତମ ଗୋମାତା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ । ବାଛି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅନୁଯାୟୀ ତିଆରି ହେବ । ଶିଙ୍ଗ ସୁବର୍ଣ୍ଣର, ଖୁର ରୂପାର, ନାକ ଗୋମେଦ ରତ୍ନର, ଏବଂ ଅଗୁରୁ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ସଜାଯିବ । ଦାନ୍ତ ମୁକ୍ତାର, ମୁଁହ ଘୃତ ଓ ମଧୁର, ପାଉଁ ଖଣ୍ଡ ଆଖୁର, ପୁଛ କୁସୁମ ବସ୍ତ୍ରର ହେବ । ଚପ୍ପଲ, ଛତା, ପାତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ । ପୂର୍ବବତ୍ ପୂଜା, ଦୀପାରାଧନା କରି, ତିନିଥରି ବୃତ୍ତି କରି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରିବେ । "ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କର, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟା କର," ବୋଲି ବିନୟ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଗୋବିନ୍ଦର ଯେପରି ଶ୍ରୀ, ଅଗ୍ନିରେ ଯେପରି ତେଜ, ଗାୟତ୍ରୀ ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ସାର, ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଯେପରି ଚାନ୍ଦ୍ରିକା, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ତେଜ, ସେହିପରି ସମସ୍ତର ସାର ଦେବୀ ଧାନର ଆକାରେ ବିରାଜିତ । ଏହି ଭାବେ ଗୋ-ଦାନ କରି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ କ୍ଷମା ଚାହିଁଲେ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅପାର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ । ଏହି ଧାନ-ଗୋ-ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଲୋକରେ ଶୁଭ, ଆୟୁ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ବୃଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ । ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣର ଶ୍ୱେତବିନୀତାଶ୍ୱ ଉପାଖ୍ୟାନରେ ଲୁଣ-ଗୋ, କପାସ-ଗୋ ଓ ଧାନ-ଗୋ ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ କଥା ଶେଷ ହେଲା ।