ଏହି କଥା ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣରୁ ଗୃହୀତ, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ୱେତ ଓ ବିନୀତାଶ୍ୱଙ୍କ କଥାରେ ମଧୁ-ଗାଉ, ଦୁଧ-ଗାଉ ଓ ଦହି-ଦାୟିନୀ ଗାଉ ଦାନର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ପ୍ରଥମେ, ମଧୁ-ଗାଉ ଦାନର ବିଧି ଏପରି ଅଟୁଟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ବିଧାନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି— ଏହି ଗାଉର କାନ ଚାରିପାଖରେ ଶୁଭ୍ର ପତ୍ରରେ ଶୋଭିତ ଓ ଉଚିତ ଭାବେ ବିନ୍ୟାସିତ । ଚାରି ଦିଗରେ ଚାରିଟି ତିଳପତ୍ର ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ପରେ ତାମ୍ବାରେ ଏକ ଗାଉ ତିଆରି କରି, ମାଲ୍ୟ ଓ ଶୁଭ୍ର ଫୁଲରେ ତାହାକୁ ପୂଜା କରିବାକୁ କହାଯାଏ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଯେକୌଣସି ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଗ୍ରହଣ କିମ୍ବା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କୌଣସି ସମୟରେ କରାଯାଇପାରେ । ଏହି ମଧୁ-ଗାଉ ଦାନ କିଏକୁ କରିବା ଉଚିତ? ଯିଏ ବେଦଜ୍ଞ, ଗୃହସ୍ଥ ଓ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ, ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେମାନେ ଏହି ଦାନ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ । ଏହି ଗାଉ ମଧୁ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ । ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ, ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକି, ଅଙ୍ଗୁଠି ପିନ୍ଧାଇ, ଜଳ ଶୁଦ୍ଧି କରି, ଏହି ଗାଉ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ । ଏହି ଦାନ ସମୟରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ— “ପିତୃଦେବତାମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ; ମଧୁ-ଗାଉ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ । ହେ ଦେବୀ, ମୋ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି ।” ମଧୁବାତ୍ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦାନ କରାଯାଏ । ଯିଏ ଏହିପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିରେ ମଧୁ-ଗାଉ ଦାନ କରେ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ତିନି ରାତି ଧରି ମଧୁ ଓ ଦୁଧ ମିଶାଇ ଭୋଜନ କରନ୍ତି । ଏହି ଦାନକାରୀ ସେଉଁଠି ପହଁଚନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ନଦୀ ମଧୁରେ ବହେ, ମାଟି ଦୁଧର ତିଆରି, ଏବଂ ସେଉଁଠି ଅପୂର୍ବ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହା ପରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁ ସାୟୁଜ୍ୟକୁ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏହି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲା ‘ମଧୁ-ଗାଉ ମହିମା’ ଅଧ୍ୟାୟର ଅନ୍ତ । ଏବେ, ଦୁଧ-ଗାଉ ଦାନ ବିଧି ଓ ତାହାର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ । ଏହି ବିଧିରେ ଗାଉ ଚାମର ଆକାରରେ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ କୁଶ ଘାସ ଚାରିପାଖରେ ପିଛାଇବାକୁ କହାଯାଏ । ତାହାଉପରେ ଗୋବର ଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି, ତାହାକୁ ସୁନ୍ଦର କରିବାକୁ ଅନୁଶାସନ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ଗାଉର ସିଂଗ ଶୁଣାର, ଦେହ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ମୁଁହ ଗୁଡ଼ର, ଜିହ୍ବା ଚିନିର, ପା ଉଖୁର, କେଶ ଦର୍ଭ ଘାସର, ଶୁଭ୍ର କମ୍ବଳରେ ଢାକା, ପୁଛ ଏବଂ ଅଂତ୍ୟ ମଖନର ତିଆରି । ଚାରି ଦିଗରେ ଚାରିଟି ତିଳ ଭର୍ତ୍ତି ପାତ୍ର ରଖାଯାଏ । ଏହି ଦୁଧ-ଗାଉକୁ ଧୂପ ଦୀପ ଦେଇ ପୂଜା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବାକୁ ଉଚିତ । ସହିତ ଚପ୍ପଲ, ଛତା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣ ଦେଇ ଦାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଏ । ଏହି ବେଳେ ‘ଆପ୍ୟାୟସ୍ୱ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବେଦ ଅନୁସାରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବା ଦରକାର । ଏହି ଦାନକୁ ଯେଉଁମାନେ ଦେଖନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ଏହି ଦାନକାରୀ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ସହ ଯାନ୍ତି, ଦୀର୍ଘକାଳ ଉପଭୋଗ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଏଠାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ଗୀତ-ସଙ୍ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ ସେଉଁଠି ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି । ଏହି କଥା ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ଏହିପରି ଦୁଧ-ଗାଉ ଦାନ ବିଧି ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠାରେ ସମାପ୍ତ । ଏବେ ଆସନ୍ତୁ, ଦହି-ଦାୟିନୀ ଗାଉ ଦାନ ବିଧିର ମହିମା ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶୁଣିବା । ଏଠି ମଧ୍ୟ, ଗାଉ ଚାମ ଉପରେ ଅନେକ ଫୁଲ ରଖି ଶୋଭା ଦିଆଯାଏ । ଏଠି ଏକ ମଟକୁ ଦହି ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନର ଢେର ଉପରେ ରଖାଯାଏ । ଏହାକୁ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ଫୁଲ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କରାଯାଏ । ଏହିପରି ମହାନ ଦାନ କ୍ରମ ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ଯାହା ଶ୍ରବଣ, ପାଠନ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଲେ, ଦାନକାରୀ ଓ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଉଭୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି ।