ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜାଙ୍କୁ ବଡ଼ ଭକ୍ତି ଓ ଆସ୍ଥା ସହିତ ସୃଷ୍ଟିର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ପୁଣ୍ୟର ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରୀ ହୋତା ମହାରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯେଉଁଠି ଲୋକ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ମଧୁର ରସ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦାନର ଦିନ ଦାତା ଓ ଗ୍ରାହକ, ଦୁଇଜଣେ ଏକ ମେଉଁ ଉପବାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଯେଉଁମାନେ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦିଗରେ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଦ୍ୱାନ ଲୋକେ ଗାଈଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି, ଦାତା ଦଶ ପୂର୍ବଜ, ଦଶ ପରମ୍ପରା ଓ ନିଜକୁ ଏକୋଇଶତମ ଭାବେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବା ଉଚିତ। ରାଜନ୍, ଏହିପରି ମଧୁର ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଦାନର ଅତୁଳନୀୟ ମହିମା ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲି। ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ପଢ଼ିବା, ସେ ପ୍ରଚୁର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିବେ। ଏହିଭଳି ଶ୍ରୀ ବରାହ ପୁରାଣର 'ମଧୁର ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଦାନର ମହିମା' ଅଧ୍ୟାୟ ଶ୍ୱେତ ଓ ବିନୀତାଶ୍ୱଙ୍କ କଥାରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ପୁନର୍ବାର ହୋତା କହିଲେ, “ରାଜନ୍, ଏବେ ମୁଁ ଚିନିର ଗାଈ ଦାନର ମହିମା କଥା କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ପୃଥିବୀକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଓ କୁଶ ଘାସ ଦେଇ ତା'ଉପରେ ଏକ ବସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି, ପ୍ରଚୁର ଚିନି ଆଣି, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଓ ଚିହ୍ନ ସହ ଏକ ଚିନିର ଗାଈ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହାର ମୁହଁ ଓ ଶିଙ୍ଗ ସୁବର୍ଣ୍ଣର, ଦାନ୍ତ ମଣି ଓ ମୁକ୍ତାର, ଗଳା ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ନାକ ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ଶିଙ୍ଗ ଅଗରୁ କାଠର, ପିଠ ତାମ୍ବାର, ପୁଚ୍ଛ ପାଟର, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୁଭିତ। ପାଦ ଚିନିଅଖୁର, ଖୁର ଚାଁଦିର, ଲୁଣ୍ଥି ଓ ରେଶମ ଦୋରିରେ ଢାକି, ଘଣ୍ଟି ଓ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। କାନ ଉତ୍ତମ ପତ୍ରର, ଥଣ୍ଡା ତାଜା ଘିଅର, ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଶୋଭା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ସର୍ବୋତ୍ତମ ଚିନି ଗାଈର ସଦା ଚାରିଟି ଝରଣା ଥାଏ; ଏହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାଗ ଓଜନରେ ଗୋଞ୍ଜି ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶରେ ବଛି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ମଧ୍ୟମ ଧରଣରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଓଜନ ଦେଇ, ଅତି ନିମ୍ନ ଧରଣରେ ଏକ ଭାଗରେ ତିଆରି କରିବା ଯାଏ; ଯେଉଁମାନେ ଧନୀ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟଶତ ମୂଦ୍ରାରେ ଏହା କରିପାରନ୍ତି। ଏହା ପରେ ନିଜ ଗୃହସ୍ଥ ଧନ ଅନୁଯାୟୀ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ଏହି ଚିନି ଗାଈକୁ ଏକ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ସହିତେ ଏକ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣମୁଦ୍ରା କିମ୍ବା ତାର ଅର୍ଦ୍ଧାଂଶ, କିମ୍ବା ତାର ଅର୍ଦ୍ଧାଂଶ। କିମ୍ବା ଏକଶତ, କିମ୍ବା ପଞ୍ଚାଶି, ଏହିପରି ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ପୂଜା କରି, ଅଙ୍ଗୁଠି, କଣଫୁଲ ଓ ପତ୍ର ଅଳଙ୍କାର ସହ ଦେବା ଉଚିତ। ଛତା ଓ ଚପ୍ପଲ ଦେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ—‘ହେ ଗୁଡ଼ ଗାଈ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳି, ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀଦାତ୍ରୀ, ମଙ୍ଗଳମୟୀ।’ ପରେ, ‘ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ହେ ଧରା, ମୋତେ ଭୋଜନ ଓ ଉପଜୀବିକା ଦିଅ’ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦାତା ପୂର୍ବଦିଗ ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ବାଚନ, କ୍ରିୟା କିମ୍ବା ମନସିକ ଭାବେ, ତୁଳା କିମ୍ବା ମାପ କିମ୍ବା ବିବାହ ସମ୍ପର୍କିତ କଥାରେ କରାଯାଇଛି, ତାହାର ଅସତ୍ୟ କେବେ ବିନାଶ ଆଣେନାହିଁ ଯଦି ଏହି ଗୁଡ଼ ଗାଈ ଦ୍ୱିଜକୁ ଦିଆଯାଏ। ଏହି ଦାନ ଦେଉଥିବା ଲୋକକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦିଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି—ଯେଉଁଠି ଘିଅ ଓ ଦୁଧର ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ, ଯେଉଁଠି ଋଷି, ମୁନି ଓ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷ ଯାଆନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଗାଈ ଦାନକାରୀ ଯାଆନ୍ତି। ଗୁଡ଼ ଗାଈ ଦାନର ଦୟାରେ, ଦଶ ପୂର୍ବଜ, ଦଶ ପରମ୍ପରା ଓ ନିଜକୁ ଏକୋଇଶତମ ଭାବେ ଶୀଘ୍ରେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ନେଇଯିବା ହୁଏ। ଦକ୍ଷିଣାୟନ, ଉତ୍ତରାୟନ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ଗ୍ରହଣ ଓ ଦିନାନ୍ତେ, ଯେତେବେଳେ ଉଚ୍ଚିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମିଳେ, ସେତେବେଳେ ଏହା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦାନ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦିଏ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ। ଏହି ଗୁଡ଼ ଗାଈ ଦାନର ଦୟାରେ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀ ଲାଭ ହୁଏ, ଅପଶ୍ରୀ ଶେଷ ହୁଏ, ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଦଶ, ବାରହ ହଜାର, ଦଶ ଓ ଆଠ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବ୍ୟକ୍ତି କେବେ ଦୁଃଖ, କଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଅପଶ୍ରୀ ଅନୁଭବ କରେନାହିଁ। ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢ଼ନ୍ତି, ଏବଂ ମନ ଦେଇ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ସହ ବଞ୍ଚନ୍ତି, ପରଲୋକରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମ୍ମାନିତ କରନ୍ତି। ପୁନଃ ଅଧ୍ୟାୟ ଏକଶତ ତିନିରେ, ହୋତା କହିଲେ, “ଏହିପରି ଚିନି ଗାଈ ଦାନର ମହିମା ଶୁଣ, ରାଜନ୍। ଶୁଧ୍ଧ ଭୂମିରେ କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଓ କୁଶ ଦେଇ ଆବୃତ୍ତ କରି, ଚାରି ଭାର ଓଜନର ଚିନି ଗାଈ ତିଆରି କରିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଏବଂ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଓଜନରେ ବଛି। ଅର୍ଦ୍ଧ ଓଜନରେ ମଧ୍ୟମ, ଏକ ଭାରରେ ନିମ୍ନ। ଏହିପରି ବଛି ମଧ୍ୟ ଚତୁର୍ଥାଂଶରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ଏକ ଅଷ୍ଟଶତ କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟରେ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଚାରି ଦିଗରେ ସମସ୍ତ ବୀଜ ରଖି, ମୁହଁରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚକ୍ଷୁରେ ମୁକ୍ତା ଲଗାଇ, ଶରୀର ଓ ମୁହଁ ଚିନିର, ଜିଭ ଚାଉଳ ଚୁରାରେ, ଗଳାରେ ମଣିମାଳା, ଲୁଣ୍ଥି ଓ ରେଶମ ଦୋରିରେ ଢାକି, ପାଦ ଚିନିଅଖୁର, ଖୁର ଚାଁଦିର, ଥଣ୍ଡା ଘିଅର, କାନ ଉତ୍ତମ ପତ୍ରର, ଧଳା ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ପାଞ୍ଚ ମଣିରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଗାଈ ଏକ ବିଦ୍ୱାନ, ଦରିଦ୍ର, ନୀତିବାନ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ବେଦ ବେଦାଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନୀ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ, ସଂସାରୀ ଓ ନିଷ୍ପାପ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ; କଦାଚିତ୍ ଇର୍ଷ୍ୟାଳୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନୁହେଁ। ଦକ୍ଷିଣାୟନ, ଉତ୍ତରାୟନ, ଶୁଭ ଯୋଗ, ଦିନାନ୍ତେ ଓ ଏପରି ସମୟରେ, ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।