ଏକ ସମୟର କଥା, ମହାପୁରୁଷ ରୈଭ୍ୟ ତାଙ୍କର ଗଭୀର ଭକ୍ତି, ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିୟମିତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ। ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ କହିଲେ, “ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୈଭ୍ୟ, ତୁମ ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। କୃପାକରି ମୋତେ କୁହ, ତୁମେ କ’ଣ ଚାହୁଁଛ?” ରୈଭ୍ୟ ନମ୍ର ଭାବେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ହେ ଦେବେଶ, ମୋପାଇଁ ସେଉଁଠିର ମାର୍ଗ ଦେଖାଇଦିଅ, ଯେଉଁଠାରେ ସନକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି, ଯାହାପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ସେଉଁଠି ବାସ କରିପାରିବି।” ଭଗବାନ ସ୍ନିଗ୍ଧ ହସିରେ କହିଲେ, “ତଥାସ୍ତୁ।” ଏପରି କହି ଭଗବାନ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଓ ଦିଭ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ନିପୁଣ ରୈଭ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତତ୍କ୍ଷଣାତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ, ରୈଭ୍ୟ ସେହି ସିଦ୍ଧପୁରୁଷମାନଙ୍କ ନିବାସସ୍ଥଳୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ରୈଭ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଗୟାକୁ ଯାଇ ପିତୃତର୍ପଣ କରି ଏହା ପାଠ କରେ, ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ। ଏହି ପରେ, ଶ୍ରୀବରାହ ଏହି କଥା କହିଲେ—ଏକ ସମୟରେ ଏକ ଦେହରେ ରୋଗର ଆକାର ନେଇଥିବା ବସୁ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି, ଚାରି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ସ୍ଵଭାବରେ ଅବିଚଳ ଥିଲେ। ସେ ପ୍ରତିବାର ନିଜ ବଂଶର ଉତ୍ଥାନ ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟରେ ଏକ ଜନ୍ତୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ସଦା ନିଜ ଦାସ, ଅତିଥି ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲେ। ମିଥିଳା ନଗରରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ସେ ନିଜ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ପିତୃତର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନିସେବା, ସତ୍ୟ କଥନ ଓ ମଧୁର ଭାଷା, ଜୀବନ ଧାରଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେ କଦାପି କୌଣସି ଜୀବକୁ ହତ୍ୟା କରିନଥିଲେ। ଏପରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ତପସ୍ଵୀ ଭାବରେ ବସୁଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅର୍ଜୁନକ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ଋଷି ଭଳି ଶାନ୍ତ ଏବଂ ସଂଯମୀ ଥିଲେ। ସମୟଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଅର୍ଜୁନକଙ୍କୁ ଏକ ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟା ଅର୍ଜୁନକୀ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନକୀ ଯୌବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତାଙ୍କ ବାପା ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ—“କାହାକୁ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରାଯିବ? କିଏ ଏହି ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ର?” ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ମତଙ୍ଗଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରସନ୍ନ ନାମକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ୟାଧ ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା ହେଲା। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେବା ପରେ, ମତଙ୍ଗ ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ତପସ୍ଵୀଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ଅର୍ଜୁନକୀକୁ ପ୍ରସନ୍ନଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ, ସେ ମହାତ୍ମା।” ମତଙ୍ଗ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୋର ପୁଅ ପ୍ରସନ୍ନ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ, ତେଣୁ ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟାଧ, ମୁଁ ତୁମ କନ୍ୟା ଅର୍ଜୁନକୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି।” ଏହିପରି କଥା ହେଲାପରେ, ଧର୍ମବ୍ୟାଧ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ମତଙ୍ଗଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ। ଏବଂ ତାପରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଅର୍ଜୁନକୀ ନିଜ ସ୍ଵାମୀ ଓ ଶ୍ୱଶୁର-ଶ୍ୱଶୁରୀଙ୍କ ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଏକ ଦିନ ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁରୀ ଅର୍ଜୁନକୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବୋଉ, ତୁମେ ଜଣେ ହତ୍ୟାକାରୀ ଭଳି; ତୁମେ ତପସ୍ଵିନୀ ହେବା ଜାଣନାହଁ, ନ ହିଁ ଭଲ ଭାବେ ସ୍ଵାମୀଙ୍କ ଆଦର କରିପାର,” ଏପରି ଅପମାନ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଶିଶୁଭଳି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ନିଜ ବାପାଙ୍କ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତାଙ୍କ ବାପା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମୁଁ କ’ଣ ଦେଖୁଛି, ମୋ ଝିଅ? କାହିଁକି ତୁ ଏପରି କାନ୍ଦୁଛ?” ତାପରେ ଅର୍ଜୁନକୀ କହିଲେ, “ମୋର ଶ୍ୱଶୁରୀ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ମତେ ହତ୍ୟାକାରୀର ଝିଅ, ବ୍ୟାଧର ଝିଅ ବୋଲି ଅପମାନ କରିଛନ୍ତି।” ଏହା ଶୁଣି ଧର୍ମବ୍ୟାଧ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ସହିତ ମତଙ୍ଗଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ମତଙ୍ଗ ସମ୍ମାନ ସହ ତାଙ୍କୁ ଆସନ, ପାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରଦାନ କଲେ ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଆପଣ କିପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି? ମୁଁ କ’ଣ କରିଦେବି?” ଧର୍ମବ୍ୟାଧ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏଠାରେ ଏମିତି କିଛି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ଚାହେଁ, ଯାହା ଚେତନାହୀନ; କୌତୁହଳବଶତଃ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।” ମତଙ୍ଗ କହିଲେ, “ମୋ ଘରେ ଚିରା, ଚାଉଳ, ଜଉ ଭଲ ଭାବେ ପାକାଯାଇଛି; ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଆପଣ ଇଚ୍ଛାମାନେ ଖାଅନ୍ତୁ।” ଧର୍ମବ୍ୟାଧ କହିଲେ, “ମୋତେ ଦେଖାନ୍ତୁ ଏହି ଚିରା, ଚାଉଳ, ଜଉ କେମିତି ଅଛି। ଏହାର ସ୍ଵଭାବ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଜାଣିପାରିବି।” ମତଙ୍ଗ ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ଧର୍ମବ୍ୟାଧଙ୍କୁ ଚିରା ଓ ଚାଉଳର ଚାଟା ଦେଖାଯାଇଲା। ଏହା ଦେଖି ଧର୍ମବ୍ୟାଧ ତାଙ୍କ ଆସନ ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ମତଙ୍ଗ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ। ମତଙ୍ଗ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପଣ୍ଡିତ, ଆପଣ ଖାଇନଥିବାବେଳେ କାହିଁକି ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି? ମୋ ଘରେ ଭଲ ଭାବେ ପାକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଅଛି, ମୁଁ ନିଜେ ପାକାଇଛି। ଆପଣ କାହିଁକି ଖାଉନାହାନ୍ତି?” ଧର୍ମବ୍ୟାଧ ଉତ୍ତର କଲେ, “ତୁମେ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ହଜାର ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟା କରୁଛ, ଏପରି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କ ଘରର ଖାଦ୍ୟ କିଏ ନେବ? ଯଦି ତୁମ ଘରରେ ଚେତନାହୀନ ଖାଦ୍ୟ ଅଛି, ତେବେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଏତେ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀ କାହିଁକି ଦେଖୁଛି?” “ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ପ୍ରାଣୀ ହଜାର ହଜାର ମାନେ ବଢ଼ିଯାନ୍ତି। ମୁଁ ମୋ ବଂଶ ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ଅରଣ୍ୟରେ ଏକ ଜନ୍ତୁ ହତ୍ୟା କରି, ପିତୃତର୍ପଣ ପରେ ଘରେ ଖାଏ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏଉଁ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟା କରି ଅପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରୁଛ—ମୋ ମତରେ ଏହା ଅନୁଚିତ।” “ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଔଷଧି ତିଆରି ହୋଇଥିଲା; ବେଦ କହେ ଏହିଗୁଡ଼ିକ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଭୋଜନ ହେବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚମହାୟଜ୍ଞ—ଦୈବ, ଭୂତ, ପିତୃ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ—ପୂର୍ବକାଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କରିଥିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଉପଚାର କରିଲେ ବାକୀ ଜନଗୁଡ଼ିକୁ ଲାଭ ମିଳେ। ଏହି କ୍ରମ ରହିଲେ ଖାଦ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ନହେଲେ ଏହି ଧାନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପଶୁପକ୍ଷୀ ମାଂସ ସମାନ ହୁଏ। ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ଝିଅ ଦେଇଥିଲି, ତାଙ୍କୁ ଝିଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ସେ ଜଣେ ବ୍ୟାଧର ଝିଅ। ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ଘରକୁ ତୁମ ଆଚରଣ, ଦେବପୂଜା ଓ ଅତିଥିସେବା ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି।