ଏଠି ଏକ ପବିତ୍ର କଥା ଅଛି, ଯାହା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରମାଣିତ ବିଧିରେ ଦେବତାଙ୍କ ଉପାସନା ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି। ଉପାସକ, ପ୍ରଥମେ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଧନଦାଙ୍କୁ, ଇଶାନ ଦିଗରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ଦିଗପାଳ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସ୍ବୟଂ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଶଂଖ, ଆଗ୍ନେୟ (ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ) ଦିଗରେ ଚକ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଗଦା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉପଦେଶ ମିଳିଛି। ମୂର୍ତ୍ତି ସାମ୍ନାରେ ଧନୁଷ ଓ ଖଡ଼ଗ ରଖି, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଓ କୌସ୍ତୁଭ ଏହାର ନବମ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବତାମାନେ ଓ ଦିଗପାଳମାନେ ଉପାସିତ ହେବା ପରେ, ଯେଉଁଠି ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଲାଗି ଅନେକ ବିଧି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ସମୃଦ୍ଧି ଲାଗି ଇନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ରରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ମୃତ୍ୟୁ ଜୟ କରିବା ପାଇଁ ଯମର ଜଳରେ ଅଭିଷେକ, ଶାନ୍ତି ଲାଗି ବରୁଣ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଫଳ ମିଳେ, ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ବାୟୁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଜ୍ଞାନ ଓ ଦିଗପାଳର ପଦବୀ ପାଇଁ ରୁଦ୍ର ଜଳରେ ଅଭିଷେକ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏପରି ଉପାସନା କଲେ, ଜ୍ଞାନ ଅବିରୋଧ ଭାବେ ଅବିରତ ରହିଥାଏ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ବିଧିର ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ ପରି କିମ୍ବା ରାଜା ପରି ଶୀଘ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏହି ଉପାସନା ନିଜ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବେ ଦେବତା ଓ ଦିଗପାଳଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ମନେ ପୂଜା କରି, ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ ଓ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଏପରେ ସୋମ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୋଇ, ନିୟମିତ ବ୍ରତ ପଠିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ପଛରେ ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ଗ୍ରହପତି ଦିଗପାଳମାନେ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଦରକାର। ବ୍ରତ ଘୋଷଣା କରି, ପରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଷୋଡଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦହୁଁଥିବା ଅଗ୍ନିରେ ଅଘ୍ରୟ ଦେବା ଚାହିଁଏ। ଏହି ଅଘ୍ରୟ ତିନିଥର ଦେବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ଦେବଦେବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ବିଧିରେ ରାଜାଙ୍କୁ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ସୁନାର ଗ୍ରାମ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାହାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଭୂମିରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ମନରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇ, ଯଦି କେହି ଏହି ବରାହ କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ଏହି ପଠନ ପୁଷ୍କର, ପ୍ରୟାଗ କିମ୍ବା ସିନ୍ଧୁ ସଙ୍ଗମରେ କରିଲେ ବିଶେଷ ଫଳ ମିଳେ। ଗ୍ରହଣ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନରେ ଯେଉଁଠି ପଠନ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ବି ଅପୂର୍ବ ଫଳ ମିଳେ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରି, ଏହିପରି କଥା ଭାବନ୍ତି ଓ କହନ୍ତି: "କେବେ ଆମେ ଏହି ଦେହ ଛାଡ଼ି, ଷୋଡଶାକ୍ଷରୀ ବରାହ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବୁ? ଆମେ ସେଇ ଚିରଅବିନାଶୀ ପରମ ଧାମକୁ ଯିବୁ, ଯେଉଁଠାରୁ ପୁନର୍ବାର ଫେରିବା ନାହିଁ।" ଏଠି ଏକ ପୁରାତନ କଥା କୁହାଯାଏ—ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜା ଥିଲେ, ଯାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଶ୍ୱେତ, ସେ ଶ୍ୱର୍ଗ ରେ ବାସ କରୁଥିଲେ। ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ, ତାହାର ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷ ଓ ଅରଣ୍ୟ ସହିତ, ଦାନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି।" ତେଣୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି: "ସର୍ବଦା ଅନ୍ନ ଦାନ କର, ଏହି ଦାନ ସବୁ ସମୟରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ନ ଦାନ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଅନ୍ନ ଦାନ କର, ହେ ଉତ୍ତମ।" ମଣି, ବସ୍ତ୍ର, ଗହନା, ସୁନ୍ଦର ନଗର, ହାତୀ, କୁସୁମ ଚର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତଥାପି ଅନ୍ନ ଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହାପରେ ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ମହାମନ୍ତ୍ରଦାରୀ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେ ସୁନା, ଚାନ୍ଦି ଓ ତାମ୍ବାରେ ଦ୍ବିଜାତିଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେଖିଲେ ଏହି ଦାନ ଅଳ୍ପ, ତେଣୁ ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ସମୟ ଓ ଭାଗ୍ୟର ଚକ୍ରରେ, ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଗଲା, ହେ ଦେବୀ।