ଭଗବାନ ହର, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି ତୀର୍ଥରୁ ତୀର୍ଥକୁ ଭ୍ରମଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ହାତରୁ କପାଳ ଛାଡ଼ି ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ। ଏହା ପରେ ଆଉ ଦୁଇ ବର୍ଷ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ତିଁ ଭ୍ରମଣ କଲେ, ତଥାପି କପାଳ ତାଙ୍କର ହାତରୁ ବିଛିଡ଼ି ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ। ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ହେଉଁଠାରେ, ଏକ ବର୍ଷ ହିମାଳୟ ପର୍ବତରେ ବ୍ୟତୀତ କଲେ, ପୁନି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଭ୍ରମଣ କଲେ। ଏହିପରି ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ହିମାଳୟ ପର୍ବତରେ ଥିବା ବେଳେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ଏହି ତୀର୍ଥ କପାଳମୋଚନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁନ୍ୟମୟ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ତୀର୍ଥ ହେଲା। ହରି ଓ ହରଙ୍କ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ, ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ ତ୍ରିଜଲେଶ୍ୱର ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି ବନ୍ଦନା କଲେ। ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରପାଳମାନେ ସହିତ, ଏହି କପାଳମୋଚନ ତୀର୍ଥ ପ୍ରକଟ ହେଲା, ଯାହା ପାପକୁ ନାଶ କରେ। ଏଠାରେ ରୁଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ଏଠାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଯିଏ ଆସି ସ୍ନାନ କରେ, ସେଉଁଥିଲେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାରୀ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ତାପରେ, ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ— "ହେ ରୁଦ୍ର, ବିଶ୍ୱର ପଥରେ ତୁମେ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଭାବେ ଏହି କପାଳ ହାତରେ ନେଇ ଭ୍ରମଣ କଲ, ହିମାଳୟର ଶିଖରରେ ଯାହା ତୁମ ପାଇଁ ତାପ୍ତ ହେଇଥିଲା, ଏବେ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ତୁମେ ଶରୀରରେ ଶୁଦ୍ଧତା ପାଇଲ। ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ନିୟମାନୁସାରେ ପ୍ରଥମେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବ୍ରତ ଏବଂ ନିୟମ ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛ। ନଗ୍ନତା, କପାଳଧାରଣ ଏବଂ କପିଳବ୍ରତ ଯେଉଁ ବ୍ରତ ତୁମେ କରିଛ, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ। ଏବେ ଆମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଏହି ବ୍ରତର ନିୟମ କୁହ।" ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କର ଜୟଧ୍ୱନିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଭଗବାନ ହର କୈଳାସକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ-ଆପଣ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହାପରେ, ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ଉପରେ ଏକ ବୃହସ୍ପତି ବଂଶଜ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ସତ୍ୟତପ। ସେ ଲୋଭୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦୁର୍ବାସା ଋଷି, ତାଙ୍କ ବ୍ରତ ପୂରଣ କରିବାକୁ ହିମାବତ୍ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ଏହି ସତ୍ୟତପ କିପରି ଲୋକ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକତା ଜନ୍ମିଲା, କାରଣ ସେ ବୃହୁଗୁ ବଂଶର ଜନ୍ମ। ଅସତ୍ ସଙ୍ଗରେ ରହି, ସେ ଅସତ୍ ମାନେ ପରି ହୋଇଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷିତ ହୋଇ ସେ ପୁନଃ ଚମକି ଉଠିଲେ। ଏହି ପର୍ବତର କୂଳରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶିଳା ଅଛି, ଯାହାକୁ ଚିତ୍ରଶିଳା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏଠାରେ ସତ୍ୟତପ ମହାତପସ୍ୟା ହୋଇ ଉପବାସରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ବାମ ତରଜନୀ ଚେରିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ରକ୍ତ, ମାଂସ କିମ୍ବା ମଜ୍ଜା କିଛି ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ। ସେଇ ପବିତ୍ର ବଟବୃକ୍ଷ ନିକଟରେ ଦୁଇ କିନ୍ନର ଥିଲେ। ପ୍ରଭାତରେ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ ଅଛି। ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରାଗଲା— "ଏଠାରେ କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅପୂର୍ବ ଘଟଣା କୁହ।" ତେବେ, ସେଇ କିନ୍ନରମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଏଭଳି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହିମା, ତାଙ୍କ ପାପମୋଚନ ତୀର୍ଥ ଓ ସତ୍ୟତପ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ତପସ୍ୟାର କଥା ପୁନ୍ୟ ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା।