ଏକ ସମୟର କଥା, ମହାଦେବ ଶିବ ତାଙ୍କ ସ୍ୱୟଂ କେଶରୁ ପବିତ୍ର ଉପବୀତ ତିଆରି କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଶରୀରର ମହାସ୍ଥି ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ତିଆରି କଲେ। ଏହାପରେ, ଏକ ଅଂଶ ଭାଙ୍ଗି ନେଇ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଜଟାରେ ରଖିଲେ। ଏହିପରି, ସେ ଏକ ମହାତ୍ମା ଭାବେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପମୟ ପୂନ୍ୟ ଭୂମିର ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ନିରନ୍ତର ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ତାପରେ, ସେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରୁ ଯମୁନା ସଙ୍ଗମକୁ ଗଲେ। ପୁନି, ସେ ବିତସ୍ତା, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ଗୋମତୀ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ। ଏହାପରେ ନେପାଳକୁ ଯାଇ, ସେଠାରୁ ମହା ରୁଦ୍ର ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ। ପରେ ମହେଶ୍ୱରକୁ ଗଲେ, ତାଉପରେ ପବିତ୍ର ଗୟାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ହେ ପ୍ରଜାଧାରିଣୀ, ସେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଦ୍ରୁତ ଚରଣେ ଭ୍ରମଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ପରିଧାନ କେବଳ ଏକ କଉପୀନ ଥିଲା; ସେ ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ମୁଣ୍ଡଧାରୀ ତପସ୍ବୀ ହେଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେହି କଉପୀନ ଖସିଗଲା, ହେ ଦେବୀ, ସେ ପୁଣି ନଗ୍ନ ମୁଣ୍ଡଧାରୀ ତପସ୍ବୀ ହେଲେ। ଏହାପରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି, ହର ନିଜେ ଏକ ତୀର୍ଥରୁ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଭ୍ରମଣ କଲେ, ମୁଣ୍ଡ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ତାଙ୍କ ହାତରୁ ଖସିଲା ନାହିଁ। ଆଉ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି, ସେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ଭ୍ରମଣ କଲେ। ସେଉଁଠି ମୁଣ୍ଡ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ତାଙ୍କ ହାତରୁ ଖସିଲା ନାହିଁ। ତାପରେ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ସେ ହିମାଲୟ ପର୍ବତରେ ରହିଲେ। ପୁଣି ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭଗବାନ ବୃଷାକପି ଭ୍ରମଣ କଲେ। ଏଭଳି କିଛି ସମୟ ପରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷରେ, ପର୍ବତ ଉପରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରି, ଯେତେଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତାମନ୍ଦିର ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେହି ସ୍ଥାନ କପାଳମୋଚନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା, ଯାହା ଅତି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲା। ପରେ, ସେ ହରି ଓ ହରଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ, ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ। ସେଠାରେ, ତିନି ଜଳେଶ୍ୱର ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ ଓ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରପାଳମାନେ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେଠାରେ କପାଳମୋଚନ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ପାପ ନାଶ କରେ। ଏଠି ରୁଦ୍ର ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ମଣିଷ ପ୍ରେମଭାବରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ହେଉଛି କି ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ପବିତ୍ର ହୁଏ। ପରେ ଦେବତାମାନେ ଏକଠା ହୋଇ କହିଲେ, "ହେ ରୁଦ୍ର, ବିଶ୍ୱପଥରେ ଉପସ୍ଥିତ ଦୃଷ୍ଟିବିଶିଷ୍ଟ, ତୁମେ ମୁଣ୍ଡଧାରୀ ଭାବେ ଭ୍ରମଣ କରିଲ, ତୁମ ହାତରେ ମୁଣ୍ଡ ଧରି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କଲ। ଏବଂ ହିମାଲୟର ଶିଖରେ ତୁମେ ଯେଉଁ ତାପସ୍ୟା କଲ, ଏବେ ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ତୁମେ ଶାରୀରିକ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କରିଛ। ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଥମେ ରଖି ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବ୍ରତଗୁଡ଼ିକ ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛ। ନଗ୍ନତା ଓ କପାଳଧାରଣ ଯେଉଁ ବ୍ରତ ତୁମେ କରିଛ, ତାପରି ତାପସ୍ୟା ଓ ପୂଜା ପ୍ରଥା ଆଜି ବି ଚାଲିଛ। ଏବେ ଆମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଏହି ବିଧି ବିଷୟରେ କୁହ।" ଦେବତାମାନଙ୍କ ବିଜୟ ଜୟଧ୍ୱନିରେ ଖୁସି ହୋଇ, ଭଗବାନ ତାଙ୍କ କୈଳାସ ନିବାସକୁ ଚଲିଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ଓ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଘଟିଥିଲା, ସେଗୁଡିକ ଭୂଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏହିପରି ମହା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ସୁଦୀର୍ଘ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠିରେ ଶେଷ ହୁଏ। ଏବେ ପର୍ବତ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏଠି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ସତ୍ୟତପ। ସେ ଲୋଭୀ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୁର୍ବାସା ଋଷି ନିଜ ବ୍ରତ ପୂରଣ କରିବାକୁ ହିମାବତ୍ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ମୋତେ କହ, ହେ ମହାନ, ସତ୍ୟତପ କେମିତି ମଣିଷ ଥିଲେ? ମୁଁ ବହୁତ ଉତ୍ସୁକ, କାରଣ ସେ ପୂର୍ବେ ଭୃଗୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।