ଏହି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଲେ, ତିନି ଜଗତର ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ବସ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଅଧୀନ ହୋଇଯାଏ । ରତ୍ନ, ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ, ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଦାସ-ଦାସୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ହୋଇଯାନ୍ତି । ଏହା ପରେ ଶ୍ରୀବରାହ ମହାପ୍ରଭୁ କହିଲେ—"ମୁଁ ଏଠାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହିମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହିଦେଲି ।" ଏହି ତିନି ଶକ୍ତିର ଗୁପ୍ତତା ଅଧ୍ୟାୟର ଶେଷ ଏଠିରେ ହେଲା । ତାପରେ ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ, "ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।" ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ହେବାବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟବଶତଃ ନିଜ କାନ୍ଧରେ ବସାଇଲେ । ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡ କହିଲା: "କପାଳିନ, ରୁଦ୍ର, ବଭ୍ରୁ, ଭବ, କୈରାତ, ସୁବ୍ରତ।" ଏଭଳି ନାମରେ ରୁଦ୍ର ପରିଚିତ ହେଲେ । ଏହାପରେ ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କ ବାମ ଅଙ୍ଗୁଠିର ନଖରେ ପ୍ରଜାପତିର ମୁଣ୍ଡକୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କଲେ । ଏହି ମୁଣ୍ଡ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ପରେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ ରୁଦ୍ର ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ । ରୁଦ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ମୋର ଏହି ପାପ କିପରି ନାଶ ହେବ? ମୋତେ କୁହ, ହେ ପୁଣ୍ୟବାନ୍।" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ଯଥାଯଥ ଉପବାସ ଓ ନିୟମ ରଖି, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହାକୁ ନିବାରଣ କର ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି ମହାଦେବ ସେଠାରେ ଥିଅ, ସେ ମୁଣ୍ଡକୁ ତିନି ଭାଗରେ ଭାଗିଦେଲେ । କେତେକ କେଶକୁ ସବୁଠି ଜନ୍ଜାଳିରେ ପିନ୍ଧିଲେ, ମହାସ୍ନାନ ମାଳା ପାଇଁ ହାଡ଼କୁ ମାଳା ତିଆରି କଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭାଗକୁ ତାଙ୍କ ଜଟାରେ ରଖିଲେ । ସେ ନିରନ୍ତର ଭୂମିର ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ରେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ପ୍ରଥମେ ସେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ, ତାପରେ ଯମୁନା ସଙ୍ଗମ, ପୁନି ବିତସ୍ତା, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ଗୋମତୀ, ସିନ୍ଧୁ ଏବଂ ନେପାଳ ଦେଶକୁ ଗଲେ । ଏଠାରୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହାପୀଠ, ମହେଶ୍ୱର, ଏବଂ ପବିତ୍ର ଗୟାକୁ ଯାଇ, ସେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଚାଲିଗଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ କେବଳ କଉପୀନ ପିନ୍ଧି, ନଗ୍ନ ଭାବରେ କପାଳଧାରୀ ଯତି ହେଇଯାଇଥିଲେ । ଏହି କପାଳ ହାତରୁ ପଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ ସେ ନଗ୍ନ ଏବଂ କପାଳଧାରୀ ରହିଥିଲେ । ଦୁଇ ବର୍ଷ ଧରି ହର ନିଜେ ଏହି କପାଳକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହିଁ ଏକ ତୀର୍ଥରୁ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଘୁଞ୍ଚିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ହାତରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ । ଆଉ ଦୁଇ ବର୍ଷ ସେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ତୀର୍ଥ ଭ୍ରମଣ କଲେ, ତଥାପି କପାଳ ହାତରୁ ଛୁଟିଲା ନାହିଁ । ଏହାପରେ ଏକ ବର୍ଷ ହିମାଳୟ ପର୍ବତରେ ରହିଲେ । ଆଉ ଦୁଇ ବର୍ଷ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭଗବାନ ବୃଷାକପି ଭ୍ରମଣ କଲେ । ଏଭଳି କିଛି ବର୍ଷ କଟିଗଲା ପରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷରେ, ଏକ ପର୍ବତ ଉପରେ ଦେବେଶ୍ୱର ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ସେଠି ଏହି ତୀର୍ଥ 'କପାଳମୋଚନ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା । ତାପରେ ସେ ହରି ଓ ହରଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ । ସେଠି ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ତ୍ରିଜଲେଶ୍ୱର ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ । ଏଭଳି ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣର ଏହି ଚମତ୍କାର ଉପାଖ୍ୟାନ ଗଭୀର ଭାବରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହିମା ଓ ତୀର୍ଥ ମାହାତ୍ମ୍ୟକୁ ଉନ୍ମୋଚିତ କରେ ।