ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗଭୀର ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିଲା। କିଛି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିମାନ୍ତି ଦେବୀମାନେ ଜନ୍ମ ଗୃହର ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣ ଆମକୁ ନ ରକ୍ଷା କରିବେ, ତେବେ ସେମାନେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗରେ ଭକ୍ଷଣ କରିଦେବେ। ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୋଜନ ମୁଁ ଘୋଷଣା କରୁଛି, ଶୁଣନ୍ତୁ।" ତାପରେ, ଦେବୀ କାଳରାତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ସୁନ୍ଦରି, ଏହି ଭୋଜନ ବିଷୟରେ ମୋତେ କୁହ।" ଦେବୀ କହିଲେ, "ସେମାନେ ବିଶେଷତଃ ଯଦି କୌଣସି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଛୁଇଁବେ ବା ଢାକିଦେବେ, ତେବେ ତାହା ହେବ। ଅନ୍ୟମାନେ ଯଦି ପୂଜିତ ହେବେ, ତେବେ ସେମାନେ ଜନ୍ମ ଗୃହର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଅଧିକାର କରିବେ। ଘର, ଖେତ, ପୋଖରୀ, ଜଳାଶୟ ଓ ଉଦ୍ୟାନରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ। ସେମାନେ ଏମିତି ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରି କିଛି ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରିପାରିବେ।" ଏହି ଶକ୍ତିମାନ୍ତି ଦେବୀମାନେ ମନର ତୀବ୍ର ଗତି, ବିଜୟ, ବିସ୍ତାର, ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଏବଂ ଧ୍ୱଂସରେ ପ୍ରବଳ। ସେମାନେ କ୍ରୂର ଦେହ ଧାରଣ କରି, ମୃତ୍ୟୁ ଦେବୀ କାଳୀ, କାଳିକା, ପାପ ନାଶିନୀ ଭାବରେ, ଦଣ୍ଡ ଓ ପାଶ ଧରି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ନେଇଥିଲେ। ଚାମୁଣ୍ଡା ଦେବୀ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁଁହ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ବିପୁଳ ଶକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରକଟ ହେଉଥିଲେ। ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଭକ୍ତି ଦେଖି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, "ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଵର ଚାହୁଁଛ, ମୋତେ କୁହ।" ତେବେ ରୁଦ୍ର କହିଲେ, "ହେ ଦେବୀ, ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିମାନ୍ତିମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ସଦା ବରଦାନ ଦାତ୍ରୀ ହେଉ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ରୁହ।" ଏହିପରି, ତିନିପ୍ରକାର ଭାବରେ ଏହି ଦେବୀ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଲାଭ ହୋଇଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ଦେବୀଙ୍କର ତିନିପ୍ରକାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବର ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯଦି କୌଣସି ରାଜା ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ନବମୀ ତିଥିକୁ ଶୁଦ୍ଧତା ଓ ନିୟମ ସହିତ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ତେବେ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅବିଘ୍ନ ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ୱେତ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ସତ୍ତ୍ୱିକ ଓ ବ୍ରହ୍ମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଏହି କଳା ଦେବୀ ହେଉଛି ତାମସିକ ଓ ଭୟଙ୍କର। କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତି ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଏବଂ ପରମ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି, ବଧ, ସାପ, ଚୋର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୟର କୌଣସି ଆଶଙ୍କା ରହିନଥାଏ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜିନିଷ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଧୀନ ହୋଇଯାଏ। ରତ୍ନ, ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ, ଦାସ-ଦାସୀ ସବୁ ତାଙ୍କର ହୋଇଯାଏ। ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏବେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହିମା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଦେଲି। ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କର ନବ୍ବେ ମିଲିଅନ୍ ରୂପ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛି। ଏବଂ ଭୈଷ୍ଣବୀଙ୍କର ଏକଶେ ଅଠର ମିଲିଅନ୍ ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ସତ୍ତ୍ୱରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ବ୍ରହ୍ମ ଓ ଶକ୍ତି ଦୁହିଁ ଥିବା ଏହି ଦେବୀ ଅନନ୍ତ ଘୋଷିତ। ପ୍ରଭୁ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ, ରୁଦ୍ର ସବୁଠି ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାୟକ।" ଏହିପରି ଏହି 'ତ୍ରିଶକ୍ତି ରହସ୍ୟ' ନାମକ ଛନ୍ନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ପୁନଃ ବରାହ ଦେବ କହିଲେ, "ଏହି ଜ୍ଞାନ ଜାଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ—ଏହି ନେଇ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲା। ସେତେବେଳେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟବଶତଃ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦେହରେ ଉଠାଇଲେ। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡ କହିଲା—"କପାଳିନ୍, ରୁଦ୍ର, ବଭ୍ରୁ, ଭବ, କୈରାତ, ସୁବ୍ରତ"—ଏହି ଭବିଷ୍ୟତ ନାମରେ ତୁମେ ପରିଚିତ ହେବ। ତାପରେ, ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କ ବାମ ଅଙ୍ଗୁଠିର ନଖରେ ପ୍ରଜାପତି ମୁଣ୍ଡକୁ ଚେରିଦେଲେ। ସେଇ ମୁଣ୍ଡ ଛିଣ୍ଡାଯାଉଥିବା ସମୟରେ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରି ରୁଦ୍ର ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ତେବେ ରୁଦ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ମୋର ଏହି ପାପ କିପରି ନଶ୍ୱର ହେବ? ମୋତେ କୁହ, ହେ ଧର୍ମଶୀଳ।" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ଉଚିତ ଉପବାସ ଓ ନିୟମ ସହିତ ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହା ନଶ୍ୱର ହେବ।" ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇ, ରୁଦ୍ର ତିନି ମୁଣ୍ଡକୁ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କଲେ। ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କ ଶକ୍ତି, ଦେବୀଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହିମା ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।