ଏକ ସମୟରେ ଦାନବ ରାଜା ମହିଷାସୁର କେବେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, କେବେ ପଳାଇଯାଉଥିଲେ; କେବେ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଗିଥିଲେ, କେବେ ଅପସ୍ରମ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଦଶ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଧରି ସେ ଦେବୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ଭୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଥିଲା, ସେ ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୁଲିବା ଲାଗିଥିଲେ। ଅନେକ ସମୟ ପରେ, ସେ ଶତ ଶୃଙ୍ଗ ଶୂନ୍ଦର ପର୍ବତରେ, ଦେବୀ ତାଙ୍କର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଦାନବ ରାଜାକୁ ଚାପି ଦେଇ ତ୍ରିଶୂଳରେ ବିଦ୍ଧ କରି ହତ କଲେ। ସେଠାରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କର କଟାରୀରେ ମହିଷାସୁରଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ; ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ଦେବୀଙ୍କର ଶସ୍ତ୍ରରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇପାରିଲା। ଏହି ବେଳେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ, ମହିଷାସୁରଙ୍କର ପରାଜୟ ଦେଖି ଦେବୀଙ୍କୁ ଅନେକ ଉଲ୍ଲାସ ଭରା ହୃଦୟରେ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: "ଓ ଦେବୀ, ତୁମେ ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଗଭୀର, ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ, ଜୟୀ, ସତ୍ତାର ତତ୍ତ୍ୱରେ ବିସ୍ଥାପିତ, ତ୍ରିନୟନୀ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ କରିଥିବା। ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନରେ, ଜୟ ଓ ଯଜ୍ଞରେ, ମହିଷାସୁର ନାଶିନୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଦେବୀ, ବିଶ୍ୱ ରୂପା, ବୈଷ୍ଣବୀ।" "ଦୁଃଖରହିତ, ଦୃଢ଼, ଦେବୀ, ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁ, ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ନିୟମରେ ବିସ୍ଥାପିତ, ଉଗ୍ର ରୂପରେ, ଚମକିଲା।" "ଓ ଦେବୀ, ଧନ, ସିଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ, ଅମୃତ ଓ ଶୁଭତା ଦାନକାରିଣୀ; ଶାଙ୍କରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ବ୍ରାହ୍ମୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଆଦର ଭାଗିନୀ।" "ଘଣ୍ଟା ହାତରେ ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଶସ୍ତ୍ରରେ, ମହିଷାସୁର ନାଶିନୀ, ଉଗ୍ର ରୂପରେ, ବିକୃତ ଚକ୍ଷୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋହିନୀ, ଅମୃତର ଉତ୍ସ।" "ସମସ୍ତ ଜୀବର ଉପକାରିଣୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଅଭିନିତି, ଦୃଢ଼; ଜ୍ଞାନ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ କଳାର ମାତା, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ଧାରଣ କାରିଣୀ।" "ଶୁଭା, ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଗୁପ୍ତତାର ଜ୍ଞାତା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମୂର୍ତ୍ତି; ଦେବୀ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ, ଭାଗ୍ୟ, ଅମ୍ବିକା; ବିକୃତ ଚକ୍ଷୁ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଜଳରେ ବିକ୍ଷୋଭ, ଅପ୍ରକାଶିତ।" "ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ମହାଦେବୀ; ନମସ୍କାର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସକ; ନମସ୍କାର, ଚିରଞ୍ଜୀବୀ, ଅବିନାଶୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ।" "ଯେଉଁମାନେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସକ ଭାବରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧର ଭୟରେ କେବେ ଅଶୁଭ ଘଟିବ ନାହିଁ।" "ଯେଉଁମାନେ, ବାଘର ଭୟ ଅଥବା ଚୋର ରାଜାଙ୍କର ଭୟରେ, ସବୁବେଳେ ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ପଠନ କରନ୍ତି, ସଂଯମ ରଖି—" "ଏକ ଜଣେ ବନ୍ଧନରେ ଅଟକିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ, ଦେବୀ, ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶୁଭ ଜୀବନ ଜୀବନ୍ତି।" ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ଏହି ସମୟରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଶୋଭାଯୁକ୍ତ ଦେବୀ ଦେବତାମାନେକୁ କହିଲେ: "ଉତ୍ତମ ବର ବାଛନ୍ତୁ।" ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: "ଓ ନିର୍ମଳ ଦେବୀ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ପଠନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ବର ଦିଅ।" "ତଥାସ୍ତୁ," କହି ଦେବୀ ଦେବତାମାନେକୁ ଦିଆଯାଇ, ସେଉଁଠି ରହିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଦେବୀଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବତାର ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ପବିତ୍ର ଓ ଅନ୍ତେ ନିଃଶୋକ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ନୀଳଗିରିକୁ ଯିବା, ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼, ଉଗ୍ର, ଅନ୍ଧକାରରୁ ଜନ୍ମିତ ଦେବୀଙ୍କର ଶକ୍ତିର ବ୍ରତ ଶୁଣ, ଓ ପୃଥିବୀ। ଦୀର୍ଘକାଳ ତପସ୍ୟା କରି, ସେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ଏଭଳି, ଚମକିଲା ଦେବୀ ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ତପସ୍ୟା ସଫଳ କଲେ। ଅନ୍ୟ ଏକ ସମୟରେ, ଦେବୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ବରପ୍ରାପ୍ତ ଏକ ଦାନବ ରୁରୁ ନାମକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦାନବ ଥିଲେ। ସମୁଦ୍ରର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରତ୍ନମୟ ନଗର ଓ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲ ଥିଲା; ସେଠି ଦାନବ ରାଜା, ଦେବତାମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରି, ଶାସନ କରୁଥିଲେ। ଅନେକ ଶତ, ଲକ୍ଷ, କୋଟି ଦାନବମାନେ ସହିତ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଇ, ଦ୍ୱିତୀୟ ନାମୁଚି ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏକ ସମୟରେ, ଏହି ବିଶାଳ ସେନା ସହିତ, ସେ ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷକ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୁରୀ ଜିତିବା ଇଚ୍ଛା କରି, ଦେବତାମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ। ଏହି ଦାନବ ଉତ୍ତଳିତ ହେବା ସମୟରେ, ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ବଡ଼ ଭାବରେ ଫୁଲିଉଠିଲା, ପର୍ବତର ଢାଳ ଉପରେ ବଢ଼ିଗଲା, ଅନେକ ଘଣ୍ଟି, ଶାର୍କ, ମାଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସମୁଦ୍ର ଜଳରୁ ଏକ ବିଶାଳ, ଭୟଙ୍କର, ଚମକିଲା ସେନା ଉଦ୍ଭବ ହେଲା—ବିଭିନ୍ନ କବଚ ଓ ଶସ୍ତ୍ରରେ ସଜିତ, ଦେବତାମାନେକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ଦଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧ କୁଶଳ। ସେଠି, ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୈତ୍ୟମାନେ ସହିତ, ଘଣ୍ଟି ଦଳ ଓ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଇ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କରିଲେ। ସୁନା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଘୋଡା, ଜଳରେ ଲାଲ ମାଛ ସଦୃଶ, ଶତ ହଜାର ଓ କୋଟି ଘୋଡା ଦ୍ରୁତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଉତ୍ତଳ ଗତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଥ ସଦୃଶ ରଥ, ଉତ୍ତମ ଚକ୍ର, ଯୁକ୍ତ, ଶସ୍ତ୍ରସଜିତ ଓ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ଭିତରେ, ଧ୍ୱଜା ଫଡ଼ିକି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଲେ। ଏପରି, ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ନିକଟ ଶୃଙ୍ଗାବଦ୍ଧ ଓ ଅତିକ୍ଷିପ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟୀ, ଦାନବମାନେର ଅନୁୟାୟୀ ଭାବରେ ଚମକିଲେ। ଦେବତାମାନେ ପରାଜିତ ହେଲାପରେ, ଚତୁର୍ଦଳ ସେନା ଜଳରୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରର ନଗରକୁ ଆଗେଇ ଚାଲିଲା। ଦୈତ୍ୟର ରାଜା ରୁରୁ, ତାଙ୍କର ନାୟକମାନେ ସହିତ, ଗଦା, ମୁଶଳ, ବାଣ, ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦାନବମାନେକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଅଳ୍ପ ସମୟର ଯୁଦ୍ଧ ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ହାରି ଏକାଏକି ଭୟରେ ଚିତ୍ତଭ୍ରମ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ଭାଙ୍ଗି ଏବଂ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଚିତ୍ତଭ୍ରମ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ତଡ଼ି ନୀଳ ପର୍ବତରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ। ସେ ଦେବୀ, ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼, ଉଗ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିର ଧାରଣ କାରିଣୀ, ନାଶିନୀ, କାଳରାତ୍ରୀ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଭୟଭୀତ ଦେବତାମାନେକୁ ଦେଖି, ଦେବୀ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ: "ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।