"ଭାଗ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟ!" ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସୁନ୍ଦର ନୟନବତୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ, ନାରଦ ମହାର୍ଷି ଉପବେଶ ହୋଇ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ସ୍ୱାମିନୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଦେବୀ, ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ମୋତେ ତୁମ୍ଭାଠାରେ ପଠାଇଛନ୍ତି।" "ହେ ଦେବୀ, ଅମର ଦେବତାମାନେ ମହିଷ ନାମକ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ବିଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ ଦାନବରାଜା ତୁମକୁ ଅପହରଣ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଦେବତାମାନେ ଏହିପରି କହିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ସୂଚନା ଦେଉଛି, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ! ଏବେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ଦୃଢ଼ ହୋଇ ସେଇ ଦାନବଙ୍କୁ ବିରୋଧ କର।" ଏଭଳି କହି, ନାରଦ ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସଖୀମାନେଂକୁ ଅସ୍ତ୍ରଧାରଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେଇ ସମସ୍ତ ଭାଗ୍ୟଶାଳି କନ୍ୟାମାନେ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତଳୱାର, ଢାଳ, ଧନୁଷ ଆଦି ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ଦାନବମାନେଂକୁ ସଂହାର କରିବାକୁ। ସେହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦାନବ ସେନା ଦେବତାମାନେଙ୍କ ସେନାକୁ ଛାଡ଼ି, ଦେବୀଙ୍କ ମହାବଳୀ ନାରୀ ସେନା ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆସିଗଲେ। ତାପରେ, ଗର୍ବିତ ସେଇ କନ୍ୟାମାନେ ଦାନବମାନେଂକୁ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ମାତ୍ର କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେମାନେ ଦାନବମାନେଙ୍କ ଚାରିପ୍ରକାର ସେନାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ କେଉଁସି ଦାନବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ପଡ଼ିଗଲା, କେଉଁସିଙ୍କ ଛାତି ଫାଟିଗଲା, ମାଂସ ଭକ୍ଷକ ପିଶାଚମାନେ ତାଙ୍କ ରକ୍ତ ପିଇଲେ। ଅନ୍ୟ ଦାନବ ନାୟକମାନେ ମୁଣ୍ଡ ବିହୀନ ଦେହ ହୋଇ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ଏଭଳି ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତା ଦାନବମାନେ ସମସ୍ତେ ନାଶ ହେଲେ, ଅବଶିଷ୍ଟମାନେ ମହିଷାସୁରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଳାଇଗଲେ। ତାପରେ, ସମଗ୍ର ସେନାକୁ ଅସ୍ଥିର ଦେଖି, ଦାନବମାନେଙ୍କ ଶକ୍ତି ଭଙ୍ଗୁର ହୋଇଯିବାରେ, ମହିଷାସୁର ଚିତ୍କାର କଲେ: "ସେନାପତି, ଏହି କ'ଣ ହେଲା? ମୋ ସେନା ମୋ ଆଖି ସାମ୍ନାରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା।" ତେବେ, ଯଜ୍ଞହନୁର ନାମକ ଦାନବ, ଯିଏ ହାତୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, କହିଲେ: "ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏହି ପରାଜୟ ଏହି କନ୍ୟାମାନେ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି।" ଏହିପରି ଦେଖି, ମହିଷାସୁର ସୁନ୍ଦର ନୟନବତୀ କନ୍ୟାମାନେଂକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ତାଙ୍କ ଗଦା ନେଇ, ଏକ କନ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଆସିଲେ। ଯେଉଁଠି ଦେବୀ ଦେବତାମାନେ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଉଥିଲେ, ସେଠାକୁ ମହିଷାସୁର ଗଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ବିଶିଷ୍ଟ ବିଶିଂତି ହୋଇ, ବିଶ୍ୱର ଶକ୍ତି ଦେଖାଇଲେ—ସେ ବିଶ୍ୱର ଦିଗଦିଗନ୍ତରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ବିଶ୍ୱର ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରିଣୀ, ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଭିତରେ ବିରାଜିତ। ଦେବୀ ତାଙ୍କ ଦଶ ହାତରେ ଧନୁଷ, ତଳୱାର, ବାଣ, ତ୍ରିଶୂଳ, ଗଦା, କୁଟାର, ଡମ୍ରୁ, ମହାଘଣ୍ଟା, ଶତଘ୍ନି, ଭୟଙ୍କର ମୁସଳ, ଭୁଶୁଣ୍ଡି, ଶୂଳ, ମୁସଳ, ଚକ୍ର, ଗୋପ, ଦଣ୍ଡ, ପାଶ, ଧ୍ୱଜ, ପଦ୍ମ ଏମିତି କୁଳେ ବିଶ୍ୱର ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କଲେ। ବିଶ୍ୱର ଶକ୍ତି ହୋଇ, ସେ ବିଶ୍ୱର ବିରାଟ୍ ସିଂହରେ ଆସିବସି, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ନାଥ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ତାପରେ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ରୁଦ୍ର ସେଠାକୁ ଆସିଲେ; ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ: "ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେଂକୁ ବିଜୟ କରିବି।" "ହେ ନିତ୍ୟ ଦେବେଶ, ଆପଣଙ୍କର ମାତ୍ର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେଂକୁ ବିଜୟ କରିଛି," ବୋଲି ଦେବୀ କହି, ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେଂକୁ ବିନାଶ କଲେ, କେବଳ ମହିଷାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ। ତାପରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ମହିଷାସୁର ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି ପଳାଇଗଲା। କେବେ ଦାନବ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, କେବେ ପଳାଇଲେ; କେବେ ତିନିଏଁ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, କେବେ ଅପସାରଣ କଲେ। ଏଭଳି ଦଶ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଧରି ସେ ଦେବୀ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ଭୟଭିତ ମନେ ସମଗ୍ର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭ୍ରମଣ କଲେ। ଶେଷରେ, ଏକ ଶତଶୃଙ୍ଗ ମହାପର୍ବତ ଉପରେ, ଦେବୀ ତାଙ୍କ ଚରଣ ଦ୍ୱାରା ମହିଷାସୁରଙ୍କୁ ଦବାଇ ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଘାତ କଲେ। ସେଠାରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ମହିଷାସୁରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ; ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ଦେବୀଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରର ଘାତରେ ଶରୀର ଛାଡ଼ି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇପଡ଼ିଲା। ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବମଣ୍ଡଳୀ, ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ, ମହିଷାସୁରଙ୍କ ପରାଜୟ ଦେଖି, ଦେବୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଭରା ହୃଦୟରେ ସ୍ତୁତି କଲେ: "ନମସ୍କାର ତୁମକୁ, ହେ ଦେବୀ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଗଭୀର ଓ ଭୟଙ୍କର ରୂପବାନୀ; ବିଜୟିନୀ, ସତ୍ତ୍ୱ ତତ୍ତ୍ୱରେ ବିରାଜିତ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରିଣୀ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦେଖୁଥିବା।" "ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନରେ, ବିଜୟରେ ଓ ଯଜ୍ଞରେ, ମହିଷାସୁର ମର୍ଦ୍ଦିନୀ; ସମସ୍ତ ଦେବୀଙ୍କ ଦେବୀ, ବିଶ୍ୱର ରୂପବାନୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ।" "ଶୋକହୀନ, ଦୃଢ଼, କମଳଦଳ ନୟନବାନୀ, ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ନିୟମରେ ଅବିଚଳ, ଭୟଙ୍କର ରୂପ, ତେଜସ୍ବିନୀ।" "ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସିଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ, ଅମରତ୍ୱ ଓ ଶୁଭତା ଦାତ୍ରୀ; ଶାଙ୍କରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ବ୍ରାହ୍ମୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜିତା।" "ଘଣ୍ଟା ହସ୍ତେ ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରିଣୀ, ମହିଷାସୁର ମର୍ଦ୍ଦିନୀ; ଭୟଙ୍କର ରୂପ, ବିକୃତ ନୟନ, ମହାମୋହିନୀ, ଅମରତ୍ୱ ସ୍ରୋତ୍ରୀ।" "ସମସ୍ତ ଭୂତମାତା, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଅନ୍ତର୍ଗତ, ଦୃଢ଼; ଜ୍ଞାନ, ଶାସ୍ତ୍ର, କଳାର ମାତା, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଧାରିଣୀ।" "ଶୁଭଦାୟିନୀ, ସମସ୍ତ ଦେବ ରହସ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ; ଆମେ ତୁମକୁ ଶରଣ ନେଉଛୁ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନର ମୂଳ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଅମ୍ବିକା, ବିକୃତ ନୟନ, ଧୈର୍ୟ, ଅନ୍ତର୍ଜଳରେ କ୍ଷୁଭ୍ଧ, ଅବ୍ୟକ୍ତ।" "ନମସ୍କାର ତୁମକୁ, ମହାଦେବୀ; ନମସ୍କାର ତୁମକୁ, ପରମେଶ୍ୱରୀ; ନମସ୍କାର ତୁମକୁ, ନିତ୍ୟ, ଅକ୍ଷୟ, ଅଚଳ।" "ଯେଉଁମାନେ ତୁମେଠାରେ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ହେ ପରମେଶ୍ୱରୀ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧର ଭୟକର ସମୟରେ କେବେ ଅଶୁଭ ଦେଖନ୍ତିନାହିଁ।" "ଯେଉଁମାନେ ବାଘ ଭୟ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାଙ୍କ ଭୟରେ, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ସମୟରେ ଏହି ସ୍ତୁତି କହିଥାନ୍ତି, ହେ ଦେବୀ, ସଂଯମରେ ଥାଇ—" "ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ବାନ୍ଧି ରଖାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଖୁସିରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି।