ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥାରେ, ବିଶ୍ୱର ମହାପର୍ବତ ଓ ମହାବନସମୂହର ଅଦ୍ଭୁତ ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଉଛି । ଏଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଦୁଇଟି ବାହୁ ଭଳି ମୋଟା ତଣ୍ଡ ଓ ତିନି ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ଓ ପ୍ରସ୍ତ ଡାଳି ଥିବା ବୃକ୍ଷମାନେ, ଯାଁର ଫିକା ରଙ୍ଗର ମଞ୍ଜରୀଗୁଡ଼ିକ ଗେଁଧୁର ଗୁଣା ପରି ଦେଖାଯାଏ । ସେଇ ଅଟୁଟ ବୃକ୍ଷମାନେ ଏକ ମହାବନକୁ ସୁନ୍ଦର ଫୁଲ ଓ ମନୋହର ଗନ୍ଧରେ ଭରି ଦେଇଛନ୍ତି, ଏଉଁଠି ମଦମାତା ମଧୁମକୁଣ୍ଡା ମଣ୍ଡଳର ଗୁଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ ଚାରିପଟେ ଶୁଣାଯାଏ । ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ବନରେ ଦାନବ, ଦୈତ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, କିନ୍ନର, ଅପ୍ସରା ଓ ମହାନାଗମାନେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି । ଏଠିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକର୍ତ୍ତା, ପୂଜ୍ୟ କଶ୍ୟପ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧ ଓ ମୁନିମାନେ ଭିଡ଼ି ରହନ୍ତି, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ରମ ରହିଛି । ମହାନ ନୀଳ ପର୍ବତ ଓ କୁମ୍ଭ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହାର ନାମ ସୁଖା । ଏହି ନଦୀ ତଟରେ ଏକ ବିଶାଳ ବନ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ଏକ ମହାନ ତାଳବନ ଅଛି—ଏହାର ଲମ୍ବ ୫୦ ଯୋଜନ ଓ ପ୍ରସ୍ତ ୩୦ ଯୋଜନ, ଏଉଁଠି ଗଛମାନେ ଅର୍ଧ କ୍ରୋଶ ଉଚ୍ଚ । ଏଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୃଢ଼, ଅଚଳ ଗଛର ଦେଖା ମିଳେ, ସେମାନେ କଜଳର ଲକଡ଼ା ପରି ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଫଳରେ ଭରିଥାନ୍ତି । ଏହି ବନ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗନ୍ଧ ଓ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏଠି ସିଦ୍ଧମାନେ ବିହାର କରନ୍ତି, ଏଉଁଠି ଦିବ୍ୟ ହାତୀ ଏୟାରାବତ ବି ରହେ । ଏୟାରାବତ, ରୁଦ୍ର ଓ ଦିବ୍ୟ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଜମି ଅଛି, ଯାହାର ଲମ୍ବ ହଜାର ଯୋଜନ ଓ ପ୍ରସ୍ତ ଶତ ଯୋଜନ । ଏଠି ପୃଥିବୀ ଏକ ଏକା ଶିଳାରେ ଢାକା, କୌଣସି ଗଛ ନାହିଁ, ଜମି ଚାରିପଟେ ଏକ ହାତ ଗଭୀର ପାଣିରେ ଢାକା । ଏହିପରି ମେରୁ ପର୍ବତ ସମୀପର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉପତ୍ୟକାମାନେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲେ । ଏବେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଉପତ୍ୟକା ବିବରଣା ଆସୁଛି । ଶିଶିର ଓ ପତଙ୍ଗ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଧଳା ଜମି ଅଛି, ଯେଉଁଠି ଲତାମାନେ ପତ୍ର ଖସାଇଛନ୍ତି, ଗଛ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ । ଇକ୍ଷୁକ୍ଷେପ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଡୁମୁର ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ପକ୍ଷୀମାନେ ବହୁଳ । ଏହି ଉଦ୍ୟାନର ଫଳ ବଡ଼ କଛୁଆ ପରି ଦେଖାଯାଏ । ଏଠି ଏକାଧିକ ନଦୀ ଚଳିଛି, ତାଲ ଓ ମଧୁର ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏଠି କର୍ଦ୍ଦମ ମହାର୍ଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ମୁନିମାନେ ରହନ୍ତି । ଏହି ବନ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ପରିଧିରେ ଗୋଲାକାର ଅଟେ । ତାମ୍ରାଭ ଓ ପତଙ୍ଗ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହାସରୋବର ଅଛି, ଯାହା ଦୁଇଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଓ ଶତ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ । ଏହି ସରୋବର ଚାରିପଟେ କିଶୋର ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ପଦ୍ମରେ ଭରିଥାଏ, ଅନେକ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ବିହାର କରନ୍ତି । ଏହି ସରୋବର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହାନ ଶିଖର ଅଛି, ଯାହା ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଓ ତିରିଶ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ, ମଣି ଓ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ । ଏଠି ମଣିମୟ ଦ୍ୱାର ଓ ତୋରଣ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ମହାନ ସଡ଼କ ଅଛି । ଏଠି ଅଛି ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କ ମହାନଗରୀ, ଯେଉଁଠି ବିଦ୍ୟାଧର ରାଜା ପୁଲୋମା ଏକ ଲକ୍ଷ ସାଥୀ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି । ଏହିପରି ଭାବେ ବିଖାଖା ଓ ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସରୋବର ଅଛି, ତାର ପୂର୍ବ ତଟରେ ଏକ ବିଶାଳ ଆମ୍ବବନ ଅଛି, ସୁନ୍ଦର ସୁଗନ୍ଧର ସୁନା ରଙ୍ଗର ବଡ଼ ବଡ଼ ଫଳରେ ଭରିଥିବା । ଏଠି ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବସନ୍ତି । ସୁମୂଳ ଓ ବସୁଧାରା ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତିରିଶ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ ଓ ପଞ୍ଚାଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଜମି ଅଛି, ଯାହା ବିଲ୍ବସ୍ଥଳୀ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ । ଏଠି କୋରାଲ ପରି ଫଳ ଅଛି, ଯାହା ପଡିଲେ ମାଟି ଭିଜେ । ଏଠି ଗୁପ୍ତ ଜନ୍ତୁମାନେ ବିଲ୍ବ ଫଳ ଖାଇ ବସନ୍ତି । ବସୁଧାରା ଓ ରତ୍ନଧାରା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଓ ତିରିଶ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ କିମ୍ଶୁକବନ ଅଛି, ଯାହା ସଦା ଫୁଲେ, ତାହାର ଗନ୍ଧ ଶତ ଯୋଜନ ଯାଏଁ ପ୍ରସାରିତ । ଏଠି ସିଦ୍ଧମାନେ ବସନ୍ତି, ପାଣି ଉପଲବ୍ଧ । ଏଠି ଦେବତା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ନିବାସ, ଯେଉଁଠି ପ୍ରତିମାସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅବତରଣ କରନ୍ତି, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମୟର ସୃଷ୍ଟା ଭାବେ ପୂଜନ୍ତି । ପଞ୍ଚକୂଟ ଓ କୈଳାସ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ହଜାର ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଓ ଶତ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ ଜମି ଅଛି, ଯାହା ହଂସ ପରି ଧଳା, ଅଳ୍ପଜନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ଶିଢ଼ି ପରି ଦେଖାଯାଏ । ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ଉପତ୍ୟକା ଏବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ସୁପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ଶିଖି ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଚାରିପଟି ଚଟାଣ ଭୂମି ଅଛି, ସଦା ତାପିତ ଓ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ଅସୁବିଧାଜନକ । ଏହାର ମଧ୍ୟରେ ତିରିଶ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ ଗୋଲ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାଁଠି ଅଗ୍ନିର ନିବାସ । ସେଠି ଦିବ୍ୟ ସଂବର୍ତ୍ତକ ଅଗ୍ନି ସଦା ଜଳେ, ଯାହା ଜଗତ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରେ । କୁମୁଦ ଓ ଅଞ୍ଜନା ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ ଆତୁଲୁଙ୍ଗସ୍ଥଳୀ ନାମକ ଭୂମି ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଗମ୍ୟ, ହଳଦିଆ ଫଳରେ ଢାକା । ଏଠି ଏକ ପବିତ୍ର ଝିଲିକ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧମାନେ ବିହାର କରନ୍ତି, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଅରଣ୍ୟ ଅଛି । ହଳଦିଆ ଓ ଧଳା ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଉପତ୍ୟକା ଅଛି, ଶତଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଓ ମଧୁମକୁଣ୍ଡାର ଗୁଞ୍ଜନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏଠି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ନିବାସ । ମହାଶ୍ୱେତ ଓ ଫିକା ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତିରିଶ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ ଓ ନବ୍ବେ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଚଟାଣ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ଗଛ ନାହିଁ । ଏଠି ଏକ ପ୍ରସ୍ତର ଝିଲିକ ଅଛି, ଏଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ମ ଓ ଏକ ମହାବଟ ଗଛ (ପଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଆକାରର) ଅଛି । ଏଠି ମହେଶ୍ୱର ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ରହନ୍ତି, ଯକ୍ଷମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି । ସହସ୍ରଶିଖର ଓ କୁମୁଦ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ପଞ୍ଚାଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଓ କୋଡ଼ିଏ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ତ, ଇକ୍ଷୁକ୍ଷେପ ପରି ଉଚ୍ଚ । ଏଠି ଅନେକ ପକ୍ଷୀ, ମିଷ୍ଟି ରସ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥିବା । ଏଠି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହାନ ଆଶ୍ରମ ଅଛି । ଶଂଖକୂଟ ଓ ଋଷଭ ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷସ୍ଥଳୀ ନାମକ ଦେଶ ଅଛି, ଯେଉଁଠି କଙ୍କୋଳକ ଫଳ ରହିଛି, ମଦାନ୍ଧ ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ବସନ୍ତି । କପିଞ୍ଜଳ ଓ ନାଗ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଓ ପ୍ରସ୍ତ ଜମି ଅଛି, ଏଉଁଠି ଅନେକ ବନ, ଦ୍ରାକ୍ଷ ଓ ଖଜୁରି ଗଛ, ଅନେକ ଝିଲିକ ଓ ଆଲୋକ ଥାଏ ।