ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅରୁଣୋଦା ନାମକ ଏକ ମହାନ ହ୍ରଦ ଅଛି, ଦକ୍ଷିଣରେ ମାନସା, ପଶ୍ଚିମରେ ଅସିତୋଦା ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ମହାଭଦ୍ରା ରହିଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକୁ କୁମୁଦ, ଶ୍ଵେତ ପଦ୍ମ ଏବଂ କହ୍ଲାର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅରୁଣୋଦା ହ୍ରଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଏବଂ ଏହାର ପୂର୍ବ ଦିଗର ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଯଥାର୍ଥ ଉପଖ୍ୟାନ ଶୁଣ। ଅରୁଣୋଦୟ ପର୍ବତମାଳାରେ ବିକଂକ, ମନିଶୃଙ୍ଗ, ସୁପାତ୍ର, ମହାନ ଉପଳ, ମହାନୀଳ, କୁମ୍ଭ, ସୁବିନ୍ଦୁ ଏବଂ ମଦନ ନାମକ ପର୍ବତ ଅଛନ୍ତି। ତାପରେ ଭେଣୁନଦ୍ଧ, ସୁମେଦା, ନିଷଧ ଏବଂ ଦେଵପର୍ବତ ଏହି ପୂର୍ବ ଦିଗର ପ୍ରମୁଖ ପବିତ୍ର ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ। ଏହାଠାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଶିଖରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ମନ୍ଦାର ପର୍ବତର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସିଦ୍ଧ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଆନନ୍ଦ ଭରିଥାଏ। ମାନସା ସରୋବରର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ମହାନ ପର୍ବତମାଳା ଅଛି। ଏଠାରେ ଶୈଳସ୍ତ୍ରୀ, ଶିଶିର ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ କୁହାଯାଏ। କପି, ଶତମକ୍ଷ, ତୁରଗ, ସାନୁମାନ, ତାମ୍ରାହ, ବିଷ ଏବଂ ଶ୍ୱେତୋଦନ ପର୍ବତ ଏଠାରେ ବିଶିଷ୍ଟ। ସମୂଳ, ସରଳ, ରତ୍ନକେତୁ, ଏକମୂଳ, ମହାଶୃଙ୍ଗ, ଗଜମୂଳ, ଶାୱକ ମଧ୍ୟ ପର୍ବତର ମାନ୍ୟତା ପାଇଛନ୍ତି। ପଞ୍ଚଶୈଳ, କୈଳାସ ଏବଂ ହିମବନ୍ତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଅଟୁଟ ରୂପରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏବେ ଉତ୍ତର ଦିଗର ମହାନ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ। କପିଳ, ପିଙ୍ଗଳ, ଭଦ୍ର, ସରସ, କୁମୁଦ, ମଧୁମାନ, ଗର୍ଜନ ଏବଂ ମାର୍କଟ ଏଠାରେ ନାମକ୍ରତ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ କୃଷ୍ଣ, ପାଣ୍ଡବ, ସହସ୍ରଶିରା, ପରିୟାତ୍ର, ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର, ଶୃଙ୍ଗବାନ୍—ଏହି ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ପର୍ବତ ଅଛନ୍ତି। ମହାଭଦ୍ରା ସରୋବରର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଥିବା ପର୍ବତମାଳା ବିଷୟରେ ମୁନିମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ହଂସକୂଟ, ବୃଷହଂସ, କପିଞ୍ଜଳ, ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଶୈଳର ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଅଛି। ନୀଳ, କନକଶୃଙ୍ଗ, ଶତଶୃଙ୍ଗ, ପୁଷ୍କର, ମେଘଶୈଳ, ବିରଜା, ଜାରୁଚି ଏବଂ ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତର ଦିଗର ପର୍ବତମାଳା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହି ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତମାଳା ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ମାଞ୍ଚ, ଉପତ୍ୟକା ଏବଂ ହ୍ରଦ ଅଛି। ଏହିପରି, ମହାପର୍ବତ ଏବଂ କୁମୁଦ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଜୀବନ ଦେଉଥିବା ଏକ ଉପତ୍ୟକା ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜନ୍ତୁ ରହନ୍ତି। ସେଠାରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ହ୍ରଦ ଅଛି, ଯାହା ତିନିଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଏକଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ଯାହାର ଜଳ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ। ଏହି ହ୍ରଦ ଦ୍ରୋଣ ପରିମାଣର ଗନ୍ଧଦାୟିନୀ ପଦ୍ମ ଓ ଶତ ଶତ ଦଳ ଥିବା ବଡ଼ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ପବିତ୍ର ହ୍ରଦକୁ ଶ୍ରୀସରସ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ନାଗମାନେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏହି ହ୍ରଦ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ; ପଦ୍ମବନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଶାଳ ପଦ୍ମ ରହିଛି। ଏହାର ଅନେକ ଅନେକ ପତ୍ର ଉଦୟାତ୍ମକ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସଦା ମଧୁର ଭାବେ ଖିଳିଥାଏ ଏବଂ ମୃଦୁ ଚକ୍ରାକାର ଚଳନ କରେ। ଏହି ପଦ୍ମର ରେଣୁମାଞ୍ଚ ଦ୍ରବ୍ୟ ରୂପରେ ଶୋଭିତ, ମଦୋନ୍ମତ ମଧୁମକ୍ଷିକାର ଗୁଞ୍ଜନରେ ମନୋମୋହନ। ଏହି ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱୟଂ ଦେବୀ ଶ୍ରୀ ଅବସ୍ଥିତ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦେହଧାରଣ କରି ସେଠାରେ ବିରାଜମାନ। ଏହି ହ୍ରଦ କୂଳରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ସଦା ବସିଥିବା ଏକ ବିଶାଳ ଓ ଶୋଭାମୟ ବିଳ୍ବବନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସଦା ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଲଗିଥାଏ। ଏହି ବନ ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଦୁଇଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଏହାର ଚୂଡ଼ା ଅର୍ଦ୍ଧ କ୍ରୋଶ ଉଚ୍ଚତାରେ ଥାଏ, ଚାରିପାଖରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଥିବା, ହଜାର ହଜାର ଶାଖା ଓ ମଜବୁତ ତନୁ ରହିଛି। ଏହି ବିଳ୍ବ ଫଳ ହଜାର ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ, ହରିତ ଓ ଫିକା, ଗନ୍ଧ ଦାୟକ ଏବଂ ଅମୃତ ସ୍ବାଦ ସମ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଡମ୍ରୁପରି ଆକୃତିର। ବିଳ୍ବ ଫଳ ପଡ଼ି ଓ ପଡ଼ୁଥିବା ଦ୍ୱାରା ଜମି ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତର ଭରିଯାଇଛି। ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଶ୍ରୀବନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟଦିଗର ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଥାନ୍ତି, ମୁନିମାନେ ବିଳ୍ବ ଫଳ ଖାଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଏଠାରେ ଶ୍ରୀ ସଦା ସିଦ୍ଧମାନେ ପରିଚର୍ୟା କରନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବତଶିରୋମଣି ଓ ମଣିପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଦୁଇଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ସେଠାରେ ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ପଦ୍ମବନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ବସିଥାନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଥିବା ପଦ୍ମ ଏଠାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଘେରା, ଚୂଡ଼ା ଅର୍ଧ କ୍ରୋଶ ଉଚ୍ଚତାରେ, ଶିଖରରେ ମାନ୍ୟ ଶାଖା ଫୁଲିଥାଏ ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ସମ ଦୀପ୍ତି ଦେଉଛି। ଏହାର ତନୁ ଦୁଇ ବାହୁ ମୋଟା, ଶାଖା ତିନି ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ଓ ଚଉଡ଼ା, ଫିକା ରେଣୁ ଚିନ୍ନାବାର ଗୁଣ୍ଡି ପରି। ସମଗ୍ର ଜଙ୍ଗଲ ମନୋହର ଫୁଲ ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧିତ ମନୋହର ମାଳାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମଦୋନ୍ମତ ମଧୁମକ୍ଷିକାର ଗୁଞ୍ଜନରେ ମନମୁଗ୍ଧ। ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଦାନବ, ଦୈତ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, କିନ୍ନର, ଅପ୍ସରା ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ନାଗମାନେ ବସନ୍ତି। ଏଠାରେ ପ୍ରଜାପତି କଶ୍ୟପଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ସିଦ୍ଧ ଓ ଋଷିମାନେ ଥାନ୍ତି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ରମ ରହିଛି। ମହାନ ନୀଳ ପର୍ବତ ଓ କୁମ୍ଭ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୁଖା ନାମକ ନଦୀ ଅଛି; ଏହି ନଦୀ କୂଳରେ ଏକ ବିଶାଳ ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି। ସେଠାରେ ଏକ ଶୋଭାମୟ ତାଳବନ ଅଛି, ଯାହା ପଞ୍ଚାଶି ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଏବଂ ତିରିଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ଗଛ ଅର୍ଧ କ୍ରୋଶ ଉଚ୍ଚତାରେ। ଏଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମଜବୁତ ଏବଂ ଅଚଳ ତାଳଗଛ ଅଛି, ମୋଟ ତନୁ ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଫଳ ଥିବା, କାଜଳ ଦଣ୍ଡ ପରି ଅନ୍ତଃକୁ ଭଙ୍ଗିଆକାର। ଏହି ତାଳବନ ସୁଗନ୍ଧିତ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା, ସିଦ୍ଧମାନେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି, ଏଠାରେ ଏଇରାବତ ହାତୀ ବସିଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏଇରାବତ, ରୁଦ୍ର ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହା ହଜାର ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଏକଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା।