ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଟି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଜଗତ, ଯାହାକୁ ଶାଶ୍ୱତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ସମୟର ସେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଅବିନାଶୀ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ। ଏଠାରେ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜ୍ଞାନରେ ଦୃଢ଼, ରାଗଦ୍ୱେଷରୁ ମୁକ୍ତ। ସେହି ସପ୍ତ ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ନାମରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ନାମ "ଉତ୍ତରକୁରୁ" ପରିଚିତ। ଦେବଲୋକରେ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସଦା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପୂଜ୍ୟ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଚାରିଟି ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ମଧୁର ଗୀତରେ ମନୋହର। ଏହି ପର୍ବତମାନେ ବହୁ ପ୍ରସ୍ତରଶିରା ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀରେ ଶୋଭିତ, ଦେବମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ଦେବୀମାନେ ଏଠି ଖେଳ କରନ୍ତି। କିନ୍ନରମାନଙ୍କର ଗୀତର ଧ୍ୱନି, ଶିତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନରେ ଏହି ପର୍ବତମାନେ ଅଧିକ ଶୋଭା ପାଇଛି। ହେ ପାପଶୂନ୍ୟ ମୁନିମାନେ, ଏହି ପର୍ବତମାନଙ୍କର ନାମ ଶୁଣ, ଯେଉଁମାନେ ଚାରି ଦିଗରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ପୂର୍ବଦିଗରେ ଚୈତ୍ରରଥ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଗନ୍ଧମାଦନ—ଏହି ଦୁଇଟି ପର୍ବତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳ ଓ ନବଖଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଉଦ୍ୟାନଗୁଡିକ ଦେବୀମାନେ ଖେଳ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନ, ସେଠାରେ ସେମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳମାନେ ପକ୍ଷୀର ଗୀତରେ ମଧୁର, ପବିତ୍ର ତୀରଥ ରତ୍ନରେ ଛୋଇଯାଇଛି, ଉତ୍ତମ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅନେକ ଜଳଯନ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦ, ଶାଖାମାନେ ନମିଆସିଛି, ପକ୍ଷୀ ଓ ମଧୁମକ୍ଷିକା ର ଝୁଣୁଝୁଣି ଧ୍ୱନିରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ଚାରି ପର୍ବତର ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଝିଲିକା, ପଦ୍ମ, ନୀଳ ଶତଦଳ, କହ୍ଲାର ଫୁଲରେ ଶୁଭିତ ହେଉଛି। ଏଠାରେ ଅରୁଣୋଦା ଝିଲିକା ପୂର୍ବରେ, ମାନସ ସରୋବର ଦକ୍ଷିଣରେ, ଅସିତୋଦା ପଶ୍ଚିମରେ, ମହାଭଦ୍ର ଉତ୍ତରରେ; ସମସ୍ତେ କୁମୁଦ, ଶ୍ୱେତପଦ୍ମ ଓ କହ୍ଲାରରେ ଶୋଭିତ। ଅରୁଣୋଦାୟସ୍ୟ ପର୍ବତମାନେ ପୂର୍ବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ: ଏମାନଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି—ବିକଙ୍କ, ମଣିଶୃଙ୍ଗ, ସୁପାତ୍ର, ମହାଉପଲ, ମହାନୀଳ, କୁମ୍ଭ, ସୁବିନ୍ଦୁ, ମଦନ। ଏହା ସହିତ ଭେଣୁନଦ୍ଧ, ସୁମେଦ, ନିଷଧ, ଦେବପର୍ବତ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଅଛନ୍ତି। ମନ୍ଦର ପୂର୍ବରେ ସିଦ୍ଧ ପର୍ବତ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମାନସ ସରୋବରର ଦକ୍ଷିଣରେ ମହା ପାହାଡ଼ ଅଛି। ଏଠି ଶୈଳସ୍ତ୍ରୀ, ଶିଶିର, ଉତ୍ତମ ପର୍ବତ, କପି, ଶତମକ୍ଷ, ତୁରଗ, ସାନୁମାନ, ତାମ୍ରାହ, ବିଷ, ଶ୍ୱେତୋଦନ ପର୍ବତ ଅଛି। ସମୂଳ, ସରଳ, ରତ୍ନକେତୁ, ଏକମୂଳ, ମହାଶୃଙ୍ଗ, ଗଜମୂଳ, ଶବକ ପର୍ବତ ଏଠି ଅଛି। ପଞ୍ଚଶୈଳ, କୈଳାସ ଓ ହିମବନ୍ତ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଉତ୍ତର ଦିଗର ମହାନ ପର୍ବତମାନେ ହେଉଛନ୍ତି: କପିଳ, ପିଙ୍ଗଳ, ଭଦ୍ର, ସରସ, କୁମୁଦ, ମଧୁମନ, ଗର୍ଜନ, ମାର୍କଟ। ପଶ୍ଚିମରେ କୃଷ୍ଣ, ପାଣ୍ଡବ, ସହସ୍ରଶିରସ, ପରିୟାତ୍ର, ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର, ଶୃଙ୍ଗବନ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପର୍ବତ। ମହାଭଦ୍ର ସରୋବରର ଉତ୍ତରେ ହଂସକୁଟ, ବୃଷହଂସ, କପିଞ୍ଜଳ, ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରଶୈଳ ପର୍ବତ ଅଛି। ଏହା ସହିତ ନୀଳ, କନକଶୃଙ୍ଗ, ଶତଶୃଙ୍ଗ, ପୁଷ୍କର, ମେଘଶୈଳ, ବିରଜ, ଜରୁଚି ଓ ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତରର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତ। ଏହି ସମସ୍ତ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତରର ମੈଦାନ, ଅନ୍ତଃପାଥାର, ଝିଲିକା ବିବର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଏବେ ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ମହାପର୍ବତ ଓ କୁମୁଦ ପର୍ବତର ସୀମା ମଧ୍ୟରେ, ପକ୍ଷୀମାନେ ପାଳିଥିବା ଏକ ମହାନ ଉପତ୍ୟକା ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ବସିଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଝିଲିକା ଅଛି—ତିନିଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଏବଂ ଏକଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ଦେବତା ସ୍ପର୍ଶିତ ସ୍ଫଟିକ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆନନ୍ଦଦାୟକ। ଏଠି ଦ୍ରୋଣ ପରି ଠୁଲ ମନୋହର ପଦ୍ମ ଓ ଶତଶତ ଦଳ ଥିବା ମହାପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ। ଏହି ପବିତ୍ର ଝିଲିକାକୁ "ଶ୍ରୀସରସ" ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଏଠାଁ ଏଠାଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛି, ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମହାନ ନାଗମାନେ ଏଠି ବସନ୍ତି। ପରିଷ୍କୃତ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହି ଝିଲିକା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ। ପଦ୍ମବନର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଶାଳ ପଦ୍ମ ଉଭୟ, ଯାହାର ଅସଂଖ୍ୟ ପତ୍ର ଉଦୟାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକେ, ସଦା ମଧୁର କୁସୁମିତ, ମୃଦୁ ହିଲେଇ ଏକ ସମୂଚ୍ଚ ବୃତ୍ତ ତିଆରି କରେ। ଏହି ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ନିଜେ ବାସ କରନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏଠି ଦେହରେ ସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି—ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଝିଲିକା ତୀରେ ଏକ ବିଶାଳ ଓ ଶୋଭାମୟ ବିଲ୍ୱ ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି, ଯାହା ସଦା ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସିଦ୍ଧମାନେ ସେଠାରେ ବସନ୍ତି। ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ଦୁଇଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଅର୍ଦ୍ଧ କ୍ରୋଶ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତଶିରା, ଚାରିପାଖରେ ବିଶାଳ ଗଛ, ହଜାର ହଜାର ଶାଖା, ମଜବୁତ ତଣ୍ଡ ଅଛି। ଏହି ବିଲ୍ୱ ଫଳ ହଜାର ହଜାର, ହରିତ ଓ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର, ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଅମୃତ ମିଶ୍ର ରସର, ଢୋଲ ପରି ଠୁଲ ଠୁଲ। ଏହି ବିଲ୍ୱ ଫଳ ଝଡ଼ି ପଡ଼ି ଜମି ଓ ଉଦ୍ୟାନ ଭିତର ଛୋଇଯାଇଛି; ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଏହି ସ୍ଥାନ "ଶ୍ରୀବନ" ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠି ଆଠ ଦିଗର ଦେବ ଓ ଅନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଜନ ଥାନ୍ତି, ବିଲ୍ୱ ଫଳ ଭୁଞ୍ଜିବା ମୁନିମାନେ ଏଠି ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, ଏଠି ଶ୍ରୀ ସଦା ବସନ୍ତି, ସିଦ୍ଧମାନେ ସେଠାରେ ସେବା କରନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବତ ଓ ମଣିମୟ ଶିଖର ମଧ୍ୟରେ ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ଦୁଇଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି। ସେଠାରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମବନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ବସନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ଧରିଥିବା ପଦ୍ମ ଏଠି ତୁଳ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଭଳି ଚମକୁଥାଏ। ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ବିଶାଳ ଗଛ, ମଜବୁତ ତଣ୍ଡ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧ କ୍ରୋଶ ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ତାଙ୍କର ଶିଖରରେ ଫୁଲ ଫୁଟି ଧଳା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗରେ ଚମକୁଥାଏ। ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଶ୍ରୀମୟ ଅଞ୍ଚଳର ଅନୁକ୍ରମରେ ରୂଦ୍ର ମହାଦେବ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଭୂମି ଓ ତାଙ୍କର ଶୋଭା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ।